Jakie choroby wykryje spirometria?

Jaki wynik spirometrii oznacza POChP?

Hej!

Zapytałeś mnie, jaki wynik spirometrii świadczy o POChP. No więc, żeby stwierdzić POChP, to ten stosunek FEV1 do FVC musi być poniżej 0,7, czyli tak w skrócie poniżej 70%. I to w sumie jest konieczne do rozpoznania choroby, rozumiesz?

Tak w ogóle to FEV1 to Forced Expiratory Volume in 1 second, czyli objętość powietrza wydmuchnięta podczas pierwszej sekundy maksymalnego wydechu. A FVC to Forced Vital Capacity, czyli po prostu pojemność życiowa wymuszona.

Wiesz, moja ciotka, Maria, ma POChP. Strasznie kaszle, szczególnie rano. Mówi, że to przez to, że paliła papierosy przez 30 lat. Teraz żałuje, ale już za późno. Lekarz jej powiedział, że musi brać leki i unikać dymu papierosowego. I wiesz co? Ona dalej czasem zapali... Nie wiem, jak ona to robi, no ale cóż. Niby wie, że nie powinna, ale nałóg silniejszy.

A tak wogóle to polecam poczytać o klasyfikacji POChP na stronie Medycyny Praktycznej. Tam jest wszystko dokladnie opisane, wiesz, takie tabele i wogóle, jak to wszystko się mierzy i ocenia. Może to ci pomoże lepiej zrozumieć całą tą spirometrię.

Ile czeka się na wyniki spirometrii?

Ach, ta spirometria… Pamiętam własną, z 2024 roku, w przychodni na ulicy Kwiatowej. Chłód białych kafelków, zapach dezynfekcji – tak, to jest to.

• Bezpośrednio po teście masz w rękach wydruk z suchymi danymi. Liczby, wykresy… zimne, obiektywne. Ale one same nic nie znaczą, prawda? To tylko szkielet, puste ramy obrazu.

• Interpretacja lekarza jest kluczem. Dopiero on ożywi te liczby, nada im sens. On je przełoży na słowa, na opowieść o Twoich płucach. O ich sił, o ich słabej, może zmęczonej, pracy.

Czeka się… ile? To zależy! Czasem wynik masz natychmiast po rozmowie z lekarzem, czasami musisz poczekać kilka dni, krótkich, długich, pełnych niepokoju.

Ten czas… to wieczność, kiedy martwisz się, analizujesz każdy kaszel, każdy oddech.

Czas rozciąga się, skraca, faluje jak morze. Nie przewidywalny, kapryśny.

• Kilka dni to maksymalny czas oczekiwania na pełną interpretację.

To jak czekanie na list z dalekiej podróży. List z zagadkowym, nieznanym światem Twojego wnętrza.

Ważne: czas oczekiwania na interpretację wyników spirometrii zależy od obłożenia przychodni i doświadczenia lekarza. Zawsze lepiej zadzwonić i zapytać! Unikniesz niepotrzebnych martwień. Ja tak zrobiłam i poczułam ulgę. Tak proste.

Jak często można robić spirometrię?

Cholera, znowu nie mogę spać. Spirometria... przypomniało mi się, jak tata kaszlał.

• Zwykle raz w roku albo dwa, jak wszystko niby okej. Tak przy chorobach przewlekłych.

• Jak gorzej, to częściej, żeby pilnować. No bo co innego zostało?

W sumie to tato poszedł na spirometrię więcej razy w tym roku, niż ja na kawę z Magdą. Ciekawe, czy bolało. Pewnie nie bardziej niż to, że go już nie ma.

Ile czeka się na wyniki spirometrii?

Spokojnie... Już odpowiadam.

Wiesz, tak naprawdę to... wynik spirometrii masz od razu. Widzisz ten wykres, te liczby... Ale co z tego?

• To lekarz musi to wszystko ogarnąć.
• On powie, czy wszystko gra, czy jest jakiś problem.
• Tak było z moją babcią, Zofią. Pamiętam jak dziś, wynik niby od ręki, a wizyta u lekarza, żeby to zinterpretował, dopiero za tydzień. A ona się stresowała, bidulka.

Więc technicznie – od razu. Ale żeby wiedzieć, co to znaczy... To już czekanie na wizytę, rozumiesz? I to czekanie jest najgorsze. Bo człowiek sobie w głowie układa różne scenariusze.

Co to jest FVC w spirometrii?

Okej, to tak... Co to to FVC?

• FVC, no to nasilona pojemność życiowa, tak jakby, to ile powietrza możesz w ogóle wydmuchać, rozumiesz? Tak od samego dna, w sensie po mega głębokim wdechu, aż do totalnego wydechu, aż nic nie ma.
• No i to niby zależy od tego, jakie masz płuca wielkie, no nie? A jak masz małe, to i FVC małe. Proste.
• I tak jak to FEV1 (co to było? a, no tak, objętość!), to FVC też zależy od tego, jak się starasz. Jak się nie postarasz, to i wynik będzie słaby. Co za badanie w ogóle.

No dobra, Asia, 32 lata, pamiętam jak mi lekarz tłumaczył, że moje FVC jest trochę niższe niż powinno, ale to podobno przez to, że mam skrzywienie kręgosłupa i to może uciskać płuca. Dziwne, no ale co ja tam wiem... Pewnie dlatego tak szybko się męczę, wiesz? Po schodach to ledwo zipię! I pamiętam, że wspominał coś o tym, że zależy od wysiłku podczas badania.

Czy można oszukać spirometr?

Pamiętam, jak doktor Dąbrowiecki w przychodni na Słowackiego w Krakowie, chyba w zeszłym roku, tłumaczył mi, że spirometria to podstawa. Miałem wtedy nawracające infekcje i strasznie się bałem, że mam coś poważnego z płucami.

Mówił, że przychodzą do niego ludzie z POChP, którzy w ogóle nie odczuwają żadnych objawów! Żadnego kaszlu, duszności… dopiero badanie pokazuje, że coś jest nie tak. I wiesz co? Powiedział to z taką pewnością w głosie, że aż mi ulżyło.

Najważniejsze: spirometru nie da się oszukać. To nie jest test psychologiczny, gdzie możesz pokombinować z odpowiedziami. To maszyna, która mierzy, ile powietrza jesteś w stanie wydmuchać i jak szybko to robisz. Po prostu. I to właśnie dlatego zaufałem doktorowi Dąbrowieckiemu i jego diagnozie.

• Doktor Dąbrowiecki
• Przychodnia na Słowackiego
• Kraków, 2024 rok

To badanie dało mi pewność, że jednak moje płuca są ok. Uff!

Do jakiej kwoty nie trzeba zgłaszać pożyczki?

Pamiętam jak w 2024 roku brakowało mi pieniędzy na remont łazienki. Tata pożyczył mi 20 tysięcy. Byłam wtedy wściekła, bo chciałam sama sobie na wszystko zarobić. Ale remont był pilny, płytki już czekały.

• Pieniądze wzięłam gotówką. Nie było żadnych papierów, tylko słowo. W sumie lepiej, bo nie lubię formalności.

• Tata jest na emeryturze, więc nie ma obowiązku płacenia podatku od tej pożyczki. To duża ulga, bo sama wypełnianie zeznań podatkowych uważam za koszmar.

• Wiem, że powyżej 36 120 zł trzeba już informować urząd skarbowy. To absurd, bo ileż można pożyczyć od rodziny? A co jeśli pożyczę większą kwotę, ale rozłożę to na raty? Nie mam pojęcia. Powinnam sprawdzić przepisy dokładniej. No ale kto ma na to czas?

• Zawsze myślałam, że kwota zwolniona z podatku to jakaś fikcja. Dopiero gdy potrzebowałam informacji na ten temat, zacząłem szukać.

Pożyczka od taty to jedna sprawa. Ale co jeśli pożyczę od kogoś innego? Czy wtedy też nie muszę zgłaszać tego do urzędu skarbowego? Trzeba by to sprawdzić. A na pewno trzeba mieć dowód na otrzymanie pożyczki, na przykład umowę. W moim przypadku nie było niczego takiego. A co by było gdyby tata zdecydował się na zgłoszenie tej pożyczki? Wtedy wszystko by się skomplikowało... Ech, lepiej się nie wdawać w te formalności... Może kiedyś się za to wezmę... albo nie.

Czy Twój wskaźnik FEV1 może się poprawić?

FEV1? Możliwe.

• Wysiłek fizyczny. Metaanaliza 2024 roku potwierdza. Poprawa FEV1 (%pred). Kropka.

• Indywidualne różnice. Moja historia? Nieistotne. Genetyka. Wiek. Czynniki.

Ograniczenia: Brak danych o moim stanie zdrowia. Brak informacji o terapii.

Lista czynników wpływających na FEV1 (w uproszczeniu):

A. Genetyka. B. Wiek. C. Choroby współistniejące. D. Styl życia. Palenie. E. Leczenie. F. Czynniki środowiskowe. Zanieczyszczenie.

Znaczenie: Prognozowanie poprawy FEV1 jest złożone. Zależy od wielu, wielu czynników. Wysiłek fizyczny? Tylko jeden z wielu.

Wnioski: Nie ma gwarancji. Możliwość. To wszystko. Determinizm? Czyli co?