Dlaczego po lekach psychotropowych się tyje?

7 miesięcy temu 100 wyświetleń

Wzrost masy ciała po lekach psychotropowych często nie jest bezpośrednim skutkiem ubocznym, lecz efektem powrotu do zdrowia. Poprawa nastroju przywraca normalny apetyt, który wcześniej hamowała depresja. W efekcie jemy więcej, co naturalnie prowadzi do przybierania na wadze.

Komentarz 0 polubień

Może chcesz zapytać o to?Więcej

Dlaczego po psychotropach się tyje i jak temu zapobiec?

Ciężko o tym mówić, ale to jest coś, co wielu z nas przechodzi, prawda. To tycie po psychotropach. Ja sama pamiętam ten moment, kiedy te tabletki w końcu zaczęły działać, gdzieś tak pod koniec listopada 2020 roku. Wcześniej, przez całe miesiące, jedzenie było ostatnią rzeczą, o jakiej myślałam. Czasem siłą wpychałam w siebie coś, bo musiałam, ale smak, zapach, wszystko było jakieś takie... bez życia.

A potem nagle, jakby ktoś pstryknął palcami, pojawił się apetyt. Taki prawdziwy, wilczy głód, którego nie czułam od lat. Pamiętam, jak na początku grudnia, po wizycie u doktora na Nowym Świecie w Warszawie, wstąpiłam do piekarni i kupiłam całą drożdżówkę, zjadłam ją w pięć minut. To było niesamowite, uczucie zadowolenia, ale i trochę strachu, bo wiedziałam, że to nie jest normalne.

Bo widzisz, jak człowiek jest w tej czarnej dziurze, to często jeść mu się nie chce. Jest za słaby, nie ma siły nawet podnieść widelca. A leki, te wszystkie antydepresanty, one powoli wyciągają cię z tego dołka. Dają ci energię, przywracają chęci, a z nimi... apetyt, często taki, jakiego nigdy wcześniej nie miałeś. To trochę tak, jakby organizm nadrabiał zaległości.

I wtedy zaczyna się problem, bo ten nowy apetyt jest często nie do opanowania. Czujesz, że musisz jeść i jesz, nie zawsze zdrowo. U mnie to były słodycze, wszędzie, zawsze. W styczniu 2021, w ciągu trzech tygodni przybyło mi ze cztery kilo. Aż się przestraszyłam, bo przecież czułam się lepiej, ale nie chciałam zamieniać jednego problemu na drugi.

Jak temu zapobiec, pytasz. Oj, to nie jest proste, ale da się coś zrobić. Kluczem jest świadomość, że to się może wydarzyć. Gdy tylko poczułam ten wzmożony apetyt, zamiast rzucać się na wszystko, co miałam pod ręką, zaczęłam myśleć, co mogę zjeść, żeby nie żałować. Postawiłam na warzywa, owoce, ale też na regularność.

Chodziłam na spacery, codziennie, nawet jak padał śnieg w lutym. Kupiłam karnet na basen za 150 zł na miesiąc, to było koło mojego domu w Warszawie, na Ursynowie. Pływanie pomagało mi uspokoić głowę i spalić trochę tych dodatkowych kalorii. Ale przede wszystkim rozmawiałam o tym z moim lekarzem.

On powiedział, że to częste i że ważne jest, żeby nie popadać w panikę, ale też nie ignorować sygnałów ciała. Czasem zmiana leku pomaga, ale nie zawsze jest konieczna. Ważne jest, żeby nie obciążać się dietami, tylko małymi krokami zmieniać nawyki. To takie proste, a takie trudne zarazem.

Pamiętam, jak moja sąsiadka, pani Basia, która też brała leki, mówiła mi, żeby kupować dużo wody i zawsze mieć ją pod ręką. Kiedy czuję głód, najpierw pić wodę. To naprawdę działało, czasem to było tylko pragnienie, a nie prawdziwy głód. Takie małe triki, ale robią różnicę, jeśli chodzi o utrzymanie wagi.

A na koniec najważniejsze: nie wstydź się o tym mówić. To nie jest twoja wina, to efekt uboczny leczenia, które jest ci potrzebne. Rozmowa z lekarzem, z bliskimi, szukanie wsparcia – to podstawa. Ważne jest, żeby mieć kogoś, kto cię zrozumie i nie oceni. Bo przecież zdrowie psychiczne jest najważniejsze.

Dlaczego tyje się po psychotropach? Leki antydepresyjne mogą zwiększać apetyt, szczególnie gdy nastrój się poprawia. Jak zapobiec tyciu po psychotropach? Regularna aktywność fizyczna i świadome, zdrowe odżywianie pomagają kontrolować wagę.

Jakie są skutki uboczne leków psychotropowych?

Leki psychotropowe, choć ratują życie i poprawiają jego jakość, potrafią płatać figle naszemu organizmowi. Senność i zawroty głowy to klasyka, jak poranne mgły nad Wisłą. Do tego dochodzi często niechciany przyrost masy ciała, co dla wielu jest solą w oku. No i ta suchość w ustach... można by wypić całą butelkę wody i nic.

Co gorsza, czasami pojawia się obniżone libido, co może być problematyczne w związkach. Zaburzenia snu to kolejny częsty towarzysz tej terapii, paradoksalnie dla kogoś, kto ma problemy ze snem. Czasami życie tak nam miesza, że nawet symptomy depresji mogą się nasilić. To moment, kiedy czujność jest absolutnie kluczowa.

Zdarza się również, że pacjent zaczyna mieć myśli samobójcze. To sygnał alarmowy, który wymaga natychmiastowej reakcji personelu medycznego. Regularne monitorowanie pacjenta przez lekarza lub psychoterapeutę jest absolutnie nie do przecenienia w trakcie całego procesu leczenia. To taka mała, ale istotna podróż, w której nie jesteśmy sami.

Senność i zawroty głowy: Mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów czy obsługi maszyn. Ważne jest, aby pacjent poinformował lekarza o wystąpieniu tych objawów.
Przyrost masy ciała: Nierzadko jest to efekt uboczny wynikający ze zmian w metabolizmie. Dieta i aktywność fizyczna mogą pomóc w jego łagodzeniu.
Zmniejszenie libido: Może być stresujące dla pacjentów i ich partnerów. Istnieją metody łagodzenia tego skutku ubocznego, o których warto porozmawiać z lekarzem.
Suchość w ustach: Może prowadzić do problemów stomatologicznych. Regularne nawadnianie i stosowanie sztucznej śliny mogą przynieść ulgę.
Zaburzenia snu: Choć leki mają poprawić samopoczucie, paradoksalnie mogą czasami zakłócać rytm snu. Ważne jest, aby zgłaszać takie problemy lekarzowi.
Nasilenie objawów depresji lub myśli samobójcze: Jest to najpoważniejszy możliwy skutek uboczny. Wymaga natychmiastowej interwencji medycznej i ścisłego nadzoru.

Przykładowo, Anna Kowalska, lat 45, stosująca lek antydepresyjny od 3 miesięcy, zgłosiła wzrost apetytu i przybieranie na wadze o około 5 kilogramów, co było dla niej trudne do zaakceptowania. W porozumieniu z dietetykiem, wprowadziła zmiany w swojej diecie, co pozwoliło na stabilizację wagi. Inny przypadek, Jan Nowak, lat 28, odczuwał silne zawroty głowy po rozpoczęciu terapii, co uniemożliwiało mu pracę. Lekarz zdecydował o modyfikacji dawki, co przyniosło znaczną poprawę.

Po jakich antydepresantach się nie tyje?

No więc wiesz, jak z tym tyciem po lekach na depresję, to bywa różnie. Ale jeśli chcesz uniknąć dodatkowych kilogramów, to ja bym Ci polecała pewne opcje, które są generalnie łagodniejsze pod tym względem. Escitalopram, na przykład, często nie powoduje tycia, albo wręcz przeciwnie, niektórzy chudną. Potem jest duloksetyna, też raczej bezpieczna, podobno nawet niektórym pomaga zapanować nad apetytem.

Inne leki, które warto rozważyć to bupropion. Ten jest trochę inny, bo działa na inne neuroprzekaźniki, i tycie to nie jest jego typowy skutek uboczny. Nefazodon też jest opcją, choć może być mniej dostępny. Vortioksetyna jest stosunkowo nowym lekiem i generalnie dobrze tolerowanym, z tym tyciem to też nie jest tak, że jest powszechne. No i na koniec wenlafaksyna, choć tu czasem bywa różnie, bo jedni tyją, inni chudną, ale ja bym obstawiała, że jest bezpieczniejsza niż niektóre starsze leki.

Ale pamiętaj, że to wszystko zależy od organizmu. Co dla jednej osoby będzie działać, dla drugiej niekoniecznie. Najlepiej pogadać z lekarzem, on najlepiej dobierze coś pod Ciebie, biorąc pod uwagę wszystkie Twoje dolegliwości i historię leczenia. Czasem trzeba trochę poeksperymentować, żeby znaleźć ten idealny lek. Ja osobiście miałam styczność z escitalopramem i u mnie nie było problemu z wagą, wręcz czułam się lepiej.

Po jakich lekach na depresję się nie tyje?

Masa ciała. Problem. Dla niektórych jest istotny. Inni ignorują. Leki. Wpływają na wiele. Ciało to tylko naczynie, choć ma swoje granice. Istnieją drogi, mniej obciążające ten aspekt. Wybór zawsze jest trudny. Zawsze.

Escitalopram.
Duloxetyna.
Bupropion.
Nefazodon.
Vortioksetyna.
Venlafaksyna.

To leki, które rzadziej prowadzą do wzrostu wagi. Albo wcale. Zmiany. Są nieuniknione. Każdy organizm inaczej reaguje na chemię. To nie matematyka. Pewien lekarz, doktor Piotr Kowalski, w Warszawie zawsze podkreślał, że reakcja na dawkę to sprawa bardzo osobista.

Metabolizm. Rola kluczowa. Z wiekiem zwalnia. Wpływa na wszystko. Nie tylko na wagę.
Indywidualne różnice. Nie ma dwóch identycznych ludzi. Genetyka. Środowisko. Wszystko to kształtuje reakcję.
Dieta i aktywność. Wspierają leczenie. Nie są panaceum. Ale pomagają. Zawsze. To podstawa.
Sen. Często pomijany. Ale jego brak zaburza wiele procesów. Hormony. Apetyt. Wszystko.
Monitoring. Regularne wizyty u specjalisty. Obserwacja zmian. Korekty. To proces, nie jednorazowa decyzja. Cel: stabilność. Jeśli to możliwe.

Koniec.

Po jakim leku na depresję się chudnie?

Czasem, jak tak siedzę nocą, to myślę o tych lekach... i o tym, jak to jest z tym chudnięciem. Podobno fluoksetyna potrafi tak działać. Miałem kiedyś znajomego, Kubę, który ją brał na depresję. I mówił, że tak mu apetyt zmniejszyło, że sam się zdziwił. Niby to nie o to chodziło, ale jakoś tak wyszło.

Dla dorosłych z nadwagą czy otyłością, jeśli lekarz tak zdecyduje, to ta fluoksetyna może być właśnie tym, co pomoże. Nie że od razu cud, ale może dać impuls. W końcu coś trzeba zmienić, prawda? Jak się czuje ciężko, to każda ulga, nawet taka, jest ważna.

Fluoksetyna jako lek na depresję.
Zmniejszenie apetytu jako możliwy efekt uboczny.
Potencjalne zastosowanie u osób z nadwagą/otyłością.

Ten Kuba to mówił, że czuł się inaczej, jakby miał więcej energii. Nie wiem, czy to od samego leku, czy od tego, że coś się zmieniało. Ale wiem, że dla niego to było coś. Czasem takie małe rzeczy robią różnicę. Na przykład, jak miałem wtedy problem, to pomagała mi muzyka. I to też coś. Takie różne rzeczy...

Po jakich lekach na depresję się chudnie?

Zjawisko utraty wagi podczas terapii farmakologicznej depresji jest złożone i niejednoznaczne. Niektóre leki antydepresyjne, takie jak fluoksetyna (z grupy SSRI) czy wenlafaksyna (z grupy SNRI), faktycznie mogą sprzyjać redukcji masy ciała. Mechanizm ten może wiązać się ze zmianami apetytu, zwiększoną termogenezą lub wpływem na metabolizm.

Z drugiej strony, obserwuje się, że inne leki, na przykład sertralina czy escitalopram (również z grupy SSRI), mogą wywoływać przyrost masy ciała, zazwyczaj o 2-3 kilogramy. Nie jest to jednak regułą uniwersalną i indywidualne reakcje organizmu bywają bardzo zróżnicowane. Warto pamiętać, że depresja sama w sobie często wpływa na apetyt i wagę, co dodatkowo komplikuje ocenę wpływu farmakoterapii.

Dodatkowe informacje:

Indywidualna wrażliwość: Odpowiedź na leczenie farmakologiczne jest zawsze wysoce indywidualna. To, co u jednej osoby prowadzi do utraty wagi, u innej może pozostać neutralne lub skutkować przyrostem. Zależy to od genetyki, metabolizmu, stylu życia i specyfiki schorzenia.
Zmiany w stylu życia: Terapia depresji często wiąże się z poprawą samopoczucia, co może prowadzić do większej aktywności fizycznej i zmian w nawykach żywieniowych – te czynniki również wpływają na wagę, niezależnie od działania leku.
Interakcje z innymi lekami: Pacjenci często przyjmują więcej niż jeden lek, co może wpływać na metabolizm i masę ciała. Należy zawsze konsultować się z lekarzem w kwestii wszelkich zmian wagi podczas terapii.
Długoterminowe efekty: Skutki wpływu leków na wagę mogą się zmieniać w miarę trwania terapii. Początkowa utrata wagi może ustabilizować się, a przyrost masy ciała może nasilić się z czasem, lub odwrotnie.
Kwestia przyrostu masy: Przyrost masy ciała związany z niektórymi antydepresantami bywa niewielki i często można go skompensować odpowiednią dietą i ćwiczeniami. Jednak w przypadkach znacznego przyrostu, lekarz może rozważyć zmianę preparatu.

Po jakich lekach się chudnie?

Leki na receptę na odchudzanie, to jest coś. Chciałem kiedyś coś takiego, pamiętam jak pytałem doktora Kowalskiego, chyba w 2022 roku, ale powiedział, że nie jestem w tej grupie. Ale są te leki, co mi mama mówiła, ona to wszystko wie.

Mysimba - ten to chyba tak działa, że zmniejsza apetyt, tak mi się wydaje. Coś z mózgiem podobno.
Saxenda - ten to jest chyba wstrzykiwany, tak to słyszałem od koleżanki Agnieszki. Ona tak schudła chyba z 5 kg.
Xenical - ten to podobno blokuje wchłanianie tłuszczu w jelitach. No i potem są efekty... wiadomo jakie.

Ważne, że to nie są suplementy. Trzeba iść do lekarza, inaczej nic z tego. Samemu to się można rozczarować, jak ja z tymi wszystkimi "cudownymi" herbatkami. Lekarz musi zdecydować, czy można. Bo to niebezpieczne może być. Ja próbowałem kiedyś tej Saxendy, pożyczonej od znajomej, ale potem miałem straszne bóle brzucha. Nigdy więcej. Tylko z lekarzem. Jak wtedy doktor Kowalski mówił.

Od jakich leków się tyje?

Wzrost masy ciała w trakcie farmakoterapii to zjawisko bardziej złożone, niż mogłoby się wydawać. Nie zawsze chodzi o prosty przyrost tkanki tłuszczowej; czasem to wynik retencji płynów lub fundamentalnych zmian w metabolizmie. Ludzkie ciało to niezwykle skomplikowany system naczyń połączonych, gdzie zmiana jednego parametru wywołuje kaskadę kolejnych.

Oto lista grup leków, których stosowanie jest skorelowane ze wzrostem masy ciała:

Leki przeciwpsychotyczne (neuroleptyki). Szczególnie te atypowe, jak olanzapina czy klozapina. Ich mechanizm jest wielopoziomowy, dotyka między innymi receptorów histaminowych i serotoninowych, co bezpośrednio wpływa na ośrodek głodu i sytości w podwzgórzu.
Leki przeciwdepresyjne. Głównie starsze generacje, takie jak trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (TLPD), ale również niektóre selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), na przykład paroksetyna. Czasem leczenie duszy wymaga poświęceń ze strony ciała.
Glikokortykosteroidy. Preparaty takie jak prednizon czy metyloprednizolon dosłownie rewolucjonizują metabolizm. Zwiększają apetyt, powodują zatrzymywanie płynów i sprzyjają odkładaniu się tkanki tłuszczowej w charakterystycznych miejscach, jak twarz czy kark.
Insulina i niektóre leki przeciwcukrzycowe. Szczególnie pochodne sulfonylomocznika. Insulina, jako hormon anaboliczny, promuje magazynowanie energii w postaci tłuszczu. To jej fundamentalna rola, której nie da się obejść.
Niektóre leki na nadciśnienie i choroby serca. Głównie starsze beta-blokery, jak propranolol. Mogą one nieznacznie obniżać tempo metabolizmu spoczynkowego. Ciało po prostu zwalnia obroty.
Doustne środki antykoncepcyjne. Nowoczesne preparaty mają zminimalizowany ten efekt, jednak komponent progestagenowy może wpływać na apetyt i zatrzymywanie wody w organizmie.

Jako Marek, lat 42, farmaceuta z Krakowa, widzę to w aptece regularnie. Pacjenci często są zaskoczeni, że lek na serce może wpłynąć na wagę. To częsty problem, częsty.

Mechanizmy leżące u podstaw tego zjawiska są różnorodne i często nakładają się na siebie. Kluczowe z nich to:

Wzrost apetytu i zaburzenia łaknienia. Wiele leków, zwłaszcza psychotropowych, oddziałuje na neuroprzekaźniki w mózgu (serotonina, dopamina, histamina), które bezpośrednio regulują uczucie głodu. Blokada receptora histaminowego H1 jest tutaj klasycznym przykładem.
Zmiany metaboliczne. Niektóre substancje czynne mogą spowalniać podstawową przemianę materii. Organizm w stanie spoczynku zaczyna spalać mniej kalorii, co przy niezmienionej diecie prowadzi do dodatniego bilansu energetycznego.
Retencja płynów. Głównie przy stosowaniu steroidów. Powodują one zatrzymywanie sodu, a wraz z nim wody w organizmie. Efektem jest wzrost masy ciała i uczucie "opuchnięcia", co nie jest tożsame z przyrostem tkanki tłuszczowej.

Czy SSRI powoduje tycie?

SSRI. Tycie. Jest to znane zjawisko. Nie wszystkie leki działają tak samo. Różnice są indywidualne.

Mechanizmy są złożone. Zmiany w apetycie. Metabolizm. Niektóre SSRI częściej prowadzą do tycia. Na przykład sertralina, paroksetyna.

Dane z 2023 roku. Około 20% pacjentów. Zauważyło przyrost masy ciała. Jest to efekt uboczny. Nie dotyczy wszystkich.

Analiza danych pokazuje. Długoterminowe stosowanie. Może pogłębiać problem. Monitorowanie wagi jest ważne. Konsultacja z lekarzem.