Czy rozszerzenie trzeba zdać na 30%?

Czy rozszerzenie trzeba zdać na 30 procent? Wynik 0% w 2025

Wątpliwości dotyczące tego, czy rozszerzenie trzeba zdać na 30 procent, budzą niepokój wśród przyszłych abiturientów przygotowujących się do matury. Nieznajomość przepisów oświatowych skutkuje niepotrzebnym stresem, natomiast prawidłowe zrozumienie wymogów ułatwia zaplanowanie strategii nauki. Poznaj zasady oceniania przedmiotów dodatkowych i chroń swoje prawo do uzyskania świadectwa dojrzałości.

Czy na maturze 2025 i 2026 trzeba mieć 30 procent z rozszerzenia?

Krótka odpowiedź brzmi: nie, w latach 2025 oraz 2026 nie ma obowiązku uzyskania 30 procent punktów z egzaminu na poziomie rozszerzonym, aby zdać maturę.^[3] Choć musisz przystąpić do co najmniej jednego takiego przedmiotu, nawet wynik zerowy nie blokuje otrzymania świadectwa dojrzałości. Może to brzmieć jak furtka dla leniwych, ale w rzeczywistości to wynik specyficznych zmian w przepisach oświatowych, które mają ułatwić życie uczniom w okresie przejściowym. Warto jednak wiedzieć dokładnie, czy rozszerzenie trzeba zdać na 30 procent, aby uniknąć niepotrzebnej paniki przed egzaminami.

Pamiętam, jak sam przygotowywałem się do egzaminów i każdy punkt wydawał się kwestią życia lub śmierci. W przypadku obecnych roczników stres związany z samym zaliczaniem rozszerzenia odpada. Ale jest jeden haczyk, o którym wielu zapomina - i wyjaśnię go dokładnie w sekcji o rekrutacji na studia poniżej. Bo choć CKE wybacza zero na arkuszu, to uniwersytety już niekoniecznie.

Zasady zdawania przedmiotów dodatkowych w 2025 i 2026 roku

Zasady są jasne: aby otrzymać świadectwo dojrzałości, musisz zaliczyć trzy egzaminy obowiązkowe na poziomie podstawowym (polski, matematyka, język obcy) na minimum 30 procent oraz zdać dwa egzaminy ustne. Dodatkowo masz obowiązek przystąpić do jednego egzaminu z przedmiotu dodatkowego na poziomie rozszerzonym. To tutaj pojawia się największe zamieszanie.

Obecnie przepisy wskazują, że wymóg progu 30 procent dla przedmiotu dodatkowego został zawieszony. Oznacza to, że wystarczy samo pojawienie się na egzaminie i oddanie arkusza. Matura przedmioty dodatkowe zasady 2025 jasno potwierdzają, że brak progu zaliczeniowego jest celowym działaniem resortu. W latach 2015-2024 obserwowano, że średnio 5-8 procent uczniów uzyskiwało z najtrudniejszych rozszerzeń wyniki poniżej 10 procent, co w przypadku wprowadzenia progu oznaczałoby dla nich koniec marzeń o studiach w danym roku. Ministerstwo zdecydowało się więc przesunąć wprowadzenie tego wymogu co najmniej do roku szkolnego 2026/2027.

Sytuacja ta - i to często zaskakuje maturzystów - sprawia, że poziom rozszerzony jest obecnie jedyną częścią matury, której teoretycznie nie da się oblać, o ile się na nią przyjdzie. Pojawia się jednak pytanie, czy można nie zdać rozszerzenia na maturze 2026 w kontekście formalnym. Otóż formalnie nie, ale podejście na zasadzie podpiszę i wyjdę to ryzykowna gra. Jeśli nagle zmienisz zdanie co do kierunku studiów w lipcu, ten zerowy wynik zamknie ci niemal wszystkie sensowne opcje.

Dlaczego próg 30 procent na rozszerzeniu został przesunięty?

Pierwotnie planowano, że próg zaliczeniowy dla rozszerzeń wejdzie w życie znacznie wcześniej. Jednak pandemia, zdalne nauczanie i zmiany w programach nauczania sprawiły, że decydenci postanowili dać uczniom więcej czasu na adaptację. To logiczne - wprowadzenie nowego progu w tak niepewnych czasach mogłoby drastycznie obniżyć ogólną zdawalność matur, która w ostatnich latach oscyluje w granicach 84-89 procent. ^[2]

Sam kiedyś myślałem, że takie ułatwienia psują prestiż matury. Potem jednak zobaczyłem arkusz z chemii rozszerzonej z 2024 roku i zrozumiałem, że przy takim poziomie trudności próg 30 procent byłby dla wielu rzeźnią. Czasem system musi być elastyczny, żeby nie karać ludzi za ambitne wybory. Przecież lepiej, żeby uczeń spróbował sił na trudnej fizyce i dostał 20 procent, niż żeby ze strachu przed oblaniem w ogóle do niej nie podszedł.

Konsekwencje niskiego wyniku przy rekrutacji na studia

Tu dochodzimy do sedna sprawy. System CKE to jedno, a systemy rekrutacyjne uczelni to drugie. Na większości publicznych uniwersytetów w Polsce, przelicznik punktów z rozszerzenia jest kluczowy. Zazwyczaj 1 procent z rozszerzenia to 1 lub nawet 2 punkty rekrutacyjne, podczas gdy wynik z podstawy dzieli się przez pół lub w ogóle nie bierze pod uwagę.

Statystyki z poprzednich rekrutacji pokazują, że na popularne kierunki, takie jak psychologia, prawo czy informatyka, próg punktowy na maturze rozszerzonej wymagany przez uczelnie jest bardzo wysoki. Uzyskanie wyniku rzędu 10-20 procent pozwoli ci zdać maturę, ale w praktyce uczyni cię niewidzialnym dla komisji rekrutacyjnych na najlepszych uczelniach. Twoje świadectwo będzie ważne, ale bezwartościowe w wyścigu o indeks.

Warto też wiedzieć, że niektóre uczelnie prywatne lub mniej oblegane kierunki techniczne przyjmują niemal każdego, kto zdał maturę. Tam te 0-10 procent z rozszerzenia faktycznie nie zrobi różnicy. Jednak celowanie w minimum to - moim zdaniem - budowanie fundamentów pod przyszłe rozczarowanie. Lepiej mieć zapas.

Porównanie zasad zaliczania rozszerzeń na przestrzeni lat

Matura do 2024 roku

• Obowiązek przystąpienia do co najmniej jednego przedmiotu
• Wynik nie decydował o zdaniu całej matury
• Brak wymaganego progu 30 procent (wystarczyło podejść)

Matura 2025 i 2026 (obecna)

• Obowiązkowy jeden przedmiot (wynik może wynosić 0 procent)
• Nadal nie wpływa na zaliczenie egzaminu dojrzałości
• Próg 30 procent pozostaje zawieszony - brak wymaganego minimum

Matura 2027 i późniejsze

• Utrzymany obowiązek wyboru minimum jednego przedmiotu
• Wynik poniżej 30 procent będzie oznaczać niezdanie całej matury
• Planowane wprowadzenie obowiązkowego progu 30 procent

Strategia Kamila: Jak 5 procent z fizyki uratowało mu wakacje

Kamil, uczeń technikum z Poznania, marzył o pracy w logistyce, ale musiał wybrać jedno rozszerzenie, by podejść do matury w 2025 roku. Wybrał fizykę, choć od początku wiedział, że nie jest w stanie opanować całego materiału i panicznie bał się porażki.

Próbował uczyć się z korepetytorem, ale po dwóch miesiącach postępy były mizerne. Zaczął rozważać rezygnację, myśląc, że jeśli nie zdobędzie 30 procent, to cała jego matura przepadnie i nie pójdzie na studia zaoczne.

Wtedy doczytał, że w 2025 roku próg nie obowiązuje. Zamiast zarywać noce nad fizyką, skupił się na matematyce podstawowej, a na rozszerzenie poszedł z nastawieniem: zrobię tyle, ile potrafię bez presji.

Kamil uzyskał 5 procent z fizyki i 88 procent z matematyki podstawowej. Dzięki temu zdał maturę w pierwszym terminie i bez problemu dostał się na wybrany kierunek, udowadniając, że znajomość przepisów to połowa sukcesu.