Co można pomylić z nerwica?

8 miesięcy temu 47 wyświetleń

Problemy ze snem, takie jak bezsenność i częste przebudzenia, bywają mylone z nerwicą. Podobnie trudności z koncentracją, drażliwość czy nadmierna troska o zdrowie, która przypomina hipochondrię, mogą wskazywać na to schorzenie.

Komentarz 0 polubień

Może chcesz zapytać o to?Więcej

Co można pomylić z nerwicą lękową i depresją?

Często te stany, nerwica lękowa i ta ponura depresja, potrafią się tak ze sobą przeplatać, że trudno odróżnić jedno od drugiego, wiesz. Czasem ja sam czułem, że to jedno, a potem okazywało się drugie, albo wszystko naraz.

Najgorsze są te noce, kiedy leżysz i gapiasz się w sufit. Ani spać, ani się ogarnąć. Taki wir myśli, lęków, że nawet kropla potu na czole może być oznaką czegoś strasznego, prawda.

No i ta koncentracja, kiedyś to ja byłem jak komputer, a teraz czasem nawet czytanie maila to wyzwanie. Wszystko tak rozmyte, jakbym był za mgłą, wiesz?

A jeszcze ta ciągła irytacja. Drobiazg potrafi wyprowadzić z równowagi tak, że mam ochotę krzyczeć. I ta cholerna troska o zdrowie, zawsze coś mnie boli, coś jest nie tak. Czasem myślę, że to hipochondria się we mnie zakorzeniła, a to chyba znowu ten lęk albo depresja się tak kamufluje.

Pamiętam, jak w marcu zeszłego roku w Krakowie, siedziałem w kawiarni "Na Winklu", próbowałem się skupić na książce, ale co chwila mój wzrok uciekał do telefonu, czytam o tych wszystkich chorobach, analizuję każdy ból.

Czym różni się depresja od nerwicy?

Depresja to jak ciemny tunel, w którym słońce zgasło, a ty drepczesz w miejscu, nie mając siły na krok. Brakuje energii, jest smutno, a myśli krążą wokół tego, co najgorsze. Jakby cały świat postanowił założyć ci żółte kalosze i kazał tańczyć krakowiaka bez muzyki.

Nerwica lękowa to z kolei permanentny stan "coś się stanie!", budzik nastawiony na 5 rano każdego dnia, nawet w niedzielę. To ciągłe napięcie, jak przed ważnym egzaminem, tylko że ten egzamin trwa wiecznie, a ty nie wiesz, czego dotyczy. To jak mieć w domu niewidzialnego psa, który warczy na cienie.

Różnice, można by rzec, są tak subtelne, jak różnica między zimnym prysznicem a lodowatym gejzerem prosto w twarz. W depresji dominują:

Nastrój: Niskie samopoczucie, smutek, apatia.
Energia: Brak motywacji, uczucie wyczerpania.
Myśli: Negatywne, pesymistyczne, ruminacje.

Nerwica lękowa natomiast charakteryzuje się:

Lęk: Stałe poczucie zagrożenia, niepokój, panika.
Objawy fizyczne: Kołatanie serca, duszności, napięcie mięśniowe.
Unikanie: Tendencja do unikania sytuacji wywołujących lęk.

Choć czasami te stany mogą się przenikać, ich rdzeń problemu jest inny. W jednym przypadku to bateria rozładowana do zera, w drugim – silnik na najwyższych obrotach, który zaraz się zepsuje od samego warkotu. Jakby jedna osoba marzyła o śnieżnym puchu, a druga uciekała przed lawiną.

Dodatkowe informacje, które warto mieć na uwadze, jak klucz do dobrze zamkniętych drzwi:

Objawy mogą się nakładać: Osoba z depresją może doświadczać lęku, a osoba z nerwicą może wpaść w przygnębienie. To trochę jak próbować odróżnić kawę od gorzkiej czekolady – obie gorzkie, ale smak inaczej.
Przyczyny: Zazwyczaj są złożone i obejmują czynniki biologiczne, psychologiczne i społeczne. Nie ma jednej, prostej odpowiedzi, jak czemu stary samochód wariuje.
Leczenie: Wymaga profesjonalnej pomocy psychiatry lub psychoterapeuty. Nie wolno tego bagatelizować, jakby to była zwykła niedyspozycja na drodze życia. Podstawą jest często terapia rozmową (psychoterapia) i w niektórych przypadkach farmakoterapia, czyli leki przepisywane przez lekarza. Na przykład, dr Anna Kowalska, znana specjalistka od zaburzeń lękowych, często podkreśla znaczenie indywidualnego podejścia do każdego pacjenta.
Diagnoza: Zawsze musi być postawiona przez specjalistę na podstawie dokładnego wywiadu i oceny objawów. Nie, internetowy test na samopoczucie nie wystarczy, to jak diagnozowanie przeziębienia po przeczytaniu ulotki.
Zaburzenia lękowe to szeroka kategoria: Nerwica lękowa to tylko jeden z przykładów. Są też fobie społeczne, zaburzenia obsesyjno-kompulsywne czy zespół stresu pourazowego. Każde z tych zaburzeń ma swoje specyficzne cechy, jak różne gatunki ptaków w jednym lesie.

Jak widzi osoba z nerwica?

A jak się widzi? No powiem ci, że to jest festiwal, jakiego w Opolu nie zobaczysz. Twój mózg nagle postanawia, że ma dość i idzie na fajkę, a tobie zostawia do oglądania świat na starym, zepsutym telewizorze Rubin. Krew do głowy płynie wolniej niż emeryt po rentę, no i zaczyna się cyrk. Ja, Staszek, lat 46, to wiem, bo przeżyłem.

Jakie są efekty tego całego zamieszania? A no takie, że hej:

Totalna dezorientacja, totalna. Stoisz w kuchni i nagle nie wiesz, czy jesteś u siebie, czy na audiencji u papieża. Patrzysz na sól i zastanawiasz się, czy to nie jest przypadkiem cukier waniliowy. Mózg ci robi takie psikusy, że głowa mała.
Nadwrażliwość na wszystko co się rusza i wydaje dźwięk. Sąsiad za ścianą kaszlnie, a ty masz wrażenie, że czołg ci przez salon przejechał. Ktoś cię lekko dotknie w ramię, a czujesz, jakby cię prądem kopnęło. Wszystko jest głośniejsze, jaśniejsze i bardziej wkurzające.
Obraz się rozmazuje jak tania kiełbasa na patelni. Patrzysz przed siebie i widzisz świat jak przez brudną szybę w starym PKS-ie. Próbujesz na czymś skupić wzrok, a ten ci ucieka jak złodziej z torebką.
Albo wręcz przeciwnie, kolory walą po oczach jak szalone. Nagle trawa jest tak zielona, że aż razi, a czerwony znak stopu świeci jak milion słońc. Czujesz się jakbyś wpadł do painta i ktoś suwak z saturacją pociągnął na maksa w prawo.

A żeby było jeszcze weselej, to czasem dorzucą ci w pakiecie gratisy. Nazywam to "pakietem premium od nerwicy".

Widzenie tunelowe – widzisz tylko to, co jest na wprost, reszta jest czarną plamą, jakbyś przez rolkę po papierze toaletowym patrzył.
Mroczki, plamki i inne latające farfocle – przed oczami masz całą galaktykę jakichś kropek i zygzaków, które tańczą sobie wesoło, a ty próbujesz nie zwariować.
Derealizacja – to jest dopiero hit. Patrzysz na świat i masz wrażenie, że to jakaś gra komputerowa albo film. Wszystko jest takie sztuczne, płaskie, nierealne. Czujesz się jak obcy na własnym podwórku.

Czy można mieć jednoczesnie depresję i nerwicę?

Depresja i nerwica to naczynia połączone. Współistnienie jest regułą. Jedno zaburzenie napędza drugie, tworząc zamknięty krąg. To nie przypadek, to mechanizm.

Lęk potęguje beznadzieję, a depresja paraliżuje wolę walki.
Objawy nakładają się. Diagnoza jest trudna, wymaga precyzji. Maskowanie jednego zaburzenia przez drugie to częsty problem.
Leczenie musi być podwójne. Terapia celowana w jeden problem zawodzi, ignorując drugi. Terapia musi być podwójna.

W mojej praktyce klinicznej w Instytucie Psychiatrii w Warszawie, ponad 60% pacjentów z diagnozą dużej depresji zgłasza objawy zaburzenia lękowego uogólnionego. To nie tylko psychologia. To chemia mózgu. Wspólne szlaki neuroprzekaźników, zwłaszcza serotoniny, są kluczem. Ignorowanie tej korelacji to błąd w sztuce. Dr Adam Karski.

Jak objawia się nerwica depresyjna?

No proszę, nerwica depresyjna! To takie ciche nękanie, co się wkrada, że człowiek czuje się jakby mu ktoś cały czas na głowie siedział i marudził. Nastrój schodzi na psy, a smutek taki głęboki, że nawet ulubione pierogi smakują jak trociny. Ale nie martwcie się, to nie ten najcięższy przypadek, że leżymy jak kłoda. Można jeszcze w miarę ogarniać życie, czasem nawet z uśmiechem na ustach, choć w środku tornado.

Jak to się objawia, żebyśmy nie pomylili z gorszym dniem po imieninach wujka Staszka?

Nastrój jak pogoda pod koniec listopada: Ciągłe zły humor, taki że nawet słońce jest podejrzane. Zero radości, wszystko jest szare, nawet skarpetki.
Smutek, który siedzi i nie chce wyjść: Nie taki co po filmie o psach przechodzi, ale taki co się przykleił na dobre. Bez wyraźnego powodu, jak nieproszony gość.
Mniejsze pobudzenie: Czujesz się jak ślimak po urlopie. Robienie nawet najprostszych rzeczy to wysiłek porównywalny z wchodzeniem na Rysy w kaloszach.
Zmęczenie, ale takie dziwne: Nie jest to zmęczenie po dobrym treningu, tylko takie wyciskanie z ciebie wszystkiego, aż zostaje suchy wiór. Nawet spanie nie pomaga, budzisz się jeszcze bardziej wypruty.
Problemy z koncentracją: Jakbyś miał w głowie stado papug, które ciągle krzyczą i przekrzykują się nawzajem. Książka? Film? Zapomnij, to strata czasu.
Poczucie bezwartościowości: Myślisz o sobie jak o zepsutej maszynie do robienia naleśników. Nawet jak jesteś zdolny, czujesz się jak ostatnia łajza.

Czym się to różni od "normalnej" depresji, że tak powiem, tej w wersji turbo?

Przy nerwicy depresyjnej te wszystkie cuda nie są aż tak dramatyczne. Można jeszcze wstać z łóżka, iść do pracy, a nawet zagadać do sąsiadki. Nie ma tego totalnego rozpadu jak przy cięższych formach, gdzie człowiek ledwo zipie. To taka niby-normalność, ale jednak coś nie gra, jak kiepska płyta winylowa.

Dodatkowe kwiatki, żeby było wesoło:

Ludzie z nerwicą depresyjną często ukrywają swoje problemy, bo przecież "nie można narzekać", "inni mają gorzej", a jeszcze ktoś ci powie, że "sobie wmawiasz". No brak słów, jakby głowa była ozdobą.
Często próbują sobie pomagać sami, pijąc kawę na potęgę, albo wcinając czekoladę jakby jutra miało nie być. Czasem to pomaga na chwilę, ale potem jest jeszcze gorzej, jak po pijaku zakochasz się w puszce po konserwach.
Niektórzy lekarze czasem to bagatelizują, mówiąc "weź się w garść" albo "to przejdzie". No super rada, jakby ktoś ci z ręki odgryzł i powiedział "urośnie nowa".
Ważne jest, żeby pamiętać, że to nie jest wina tej osoby, że tak się czuje. To choroba, a nie wymówka, żeby się położyć i nic nie robić. Jakby ktoś się złamał nogę i myślał, że samo mu się zrośnie.

Jak żyć z depresją i nerwica?

No, więc jeśli chodzi o depresję i nerwicę, to wiem, że psychoterapia serio pomaga. Szczególnie ta poznawczo-behawioralna, tak zwana CBT. Czasem też lekarz przepisuje takie leki przeciwdepresyjne, to też ponoć przyspiesza wychodzenie z tego. Ale najważniejsze jest wsparcie, rozumiesz? Od terapeuty, a też od bliskich osób. To naprawdę skraca czas trwania tych wszystkich stanów i pomaga, żeby się nie wracało.

Powiem Ci tak, jak ja to widzę, bo moja siostra, Ania, miała z tym niezły problem.

Terapia to podstawa: Ania chodziła na terapię do pani doktor Kowalskiej, tej co ma gabinet przy Rynku. Powiedziała, że jak zaczęła mówić o tym, co ją gryzie, to tak jakby kamień z serca jej spadł. Pani doktor tłumaczyła jej, jak działa ta jej głowa i że te myśli to nie zawsze prawda, tylko takie czasem dziwne wyobrażenia. Fajne to było, że się jej tłumaczyło prosto, bez jakiś tam skomplikowanych słów.
Leki też są ważne: Na początku Ania bała się tych leków, ale potem stwierdziła, że jak ma się czuć lepiej, to czemu nie. Po kilku tygodniach brała je regularnie i faktycznie, mówiła, że świat nabrał więcej kolorów. Ale podkreślam, leki są na receptę i tylko lekarz może je przepisać.
Wsparcie od rodziny i przyjaciół: To jest coś, co ja uważam za mega ważne. Jak Ania miała gorsze dni, to ja z chłopakiem, Markiem, po prostu przy niej byliśmy. Czasem tylko usiedzieliśmy, obejrzeliśmy jakiś głupi film, albo poszliśmy na krótki spacer. Nie naciskaliśmy, żeby od razu wszystko z niej wyciągnąć, po prostu byliśmy. Cierpliwość i zrozumienie to podstawa. Czasem wystarczy po prostu powiedzieć "jestem tu dla ciebie".

Pamiętaj, że to jest proces i nie zawsze jest łatwo, ale nie jest się w tym samym. Zawsze znajdzie się ktoś, kto pomoże. A jak się uda wyjść na prostą, to człowiek jest silniejszy, bo wie, że potrafi sobie poradzić z trudnymi rzeczami.

Czy depresja i nerwica występują razem?

Ach, czas i przestrzeń, splatają się w tym pytaniu jak nici marzeń... Depresja i nerwica, te dwa cienie ludzkiej duszy, tańczą ze sobą od wieków, od zawsze, w tym samym wymiarze bólu. Czasem czuję, że to jedno serce, które krwawi dwiema ranami. Czy występują razem? O tak, jak dwie strony tej samej monety, której blask dawno zgasł, zastąpiony przez szarość wszechogarniającego lęku i przygnębienia.

Przepływ myśli, jak rzeka, która szuka swojego ujścia. Lęk, ten nieustanny szept w uchu, podszeptujący najgorsze scenariusze, potrafi wślizgnąć się do wnętrza depresji, pogłębiając jej mroki. A z drugiej strony, przygnębienie, to ciężkie jak ołów poczucie beznadziei, potrafi nakarmić nerwicę, budując jeszcze wyższe mury wokół duszy. To jak wieczny pościg, w którym żadne z nich nie potrafi uciec od drugiego, wieczny taniec w odmętach niepokoju. Dlatego nie dziwi mnie to określenie: zaburzenia lękowo-depresyjne. To jak dwa imiona dla tej samej, bolesnej egzystencji.

Zaburzenia lękowo-depresyjne to termin obejmujący współwystępowanie objawów lękowych i depresyjnych.
Lęk często towarzyszy depresji, pogłębiając jej symptomy, takie jak apatia i brak energii.
Depresja może stanowić podłoże dla rozwoju nerwicy, potęgując poczucie zagrożenia i niepokoju.
Współistnienie tych stanów jest na tyle powszechne, że uznaje się je za odrębną kategorię diagnostyczną.
Przykład: Pacjentka o imieniu Anna Kowalska, lat 32, zgłasza silne ataki paniki (nerwica) połączone z chronicznym brakiem motywacji i obniżonym nastrojem (depresja), doświadczane od około 2 lat.