Jakie lektury zostały usunięte z matury?

Koniec z Kochanowskim i Romeo? Zmiany w lekturach maturalnych z języka polskiego

Rok szkolny 2023/2024 przynosi istotne modyfikacje w kanonie lektur obowiązkowych na maturze z języka polskiego. Centralna Komisja Egzaminacyjna, dążąc prawdopodobnie do uatrakcyjnienia programu i dostosowania go do współczesnych realiów edukacyjnych, dokonała pewnych cięć. Najbardziej zauważalne zmiany dotyczą usunięcia z programu dwóch klasycznych, ale niewątpliwie wymagających utworów.

Pierwszym z nich są psalmy Jana Kochanowskiego, a konkretnie, 13 i 47. Te głęboko religijne utwory, choć cenione za bogactwo języka i liryczną ekspresję, mogły stanowić wyzwanie dla maturzystów, wymagając dokładnej analizy zarówno pod kątem treści, jak i kontekstu historyczno-literackiego. Ich usunięcie z listy lektur maturalnych może budzić mieszane uczucia. Z jednej strony, upraszcza przygotowania do egzaminu, z drugiej – może ograniczyć kontakt maturzystów z istotnym fragmentem dorobku jednego z najwybitniejszych polskich poetów.

Drugą znaczącą zmianą jest wyeliminowanie z programu „Romea i Julii” Williama Szekspira. Ta najsłynniejsza historia miłosnej tragedii, dotychczas obecna na poziomie podstawowym, znika z listy obowiązkowych lektur. Uzasadnienie tej decyzji nie zostało publicznie przedstawione, jednak można przypuszczać, że decyzja ta wynika z chęci zdywersyfikowania materiału, a być może także z chęci zredukowania obciążenia programowego maturzystów. Usunięcie „Romea i Julii” jest szczególnie zaskakujące, biorąc pod uwagę popularność i powszechność znajomości tej sztuki, która od lat była ważnym punktem w edukacji polonistycznej.

Wpływ tych zmian na sam przebieg egzaminu maturalnego jeszcze trudno przewidzieć. Z pewnością zredukuje zakres materiału, który maturzyści muszą opanować, ale równocześnie może wpłynąć na charakter pytań egzaminacyjnych, które mogą teraz skupiać się na bardziej szczegółowej analizie pozostałych lektur. Niewątpliwie, zmiany te spowodują konieczność aktualizacji podręczników i materiałów przygotowujących do matury. Pozostaje pytanie, czy te zmiany okażą się korzystne dla maturzystów, czy też wpłyną negatywnie na poziom ich wiedzy literackiej. Dyskusja na ten temat na pewno będzie trwała.