Kto jest podatny na alkoholizm?

7 miesięcy temu 28 wyświetleń

Osoby zmagające się z problemami psychicznymi, w tym wahaniami nastroju, przewlekłym niepokojem czy zaburzeniami osobowości, są trzykrotnie bardziej narażone na rozwój uzależnienia od alkoholu czy narkotyków. Te trudności często stanowią podłoże dla nałogu, skłaniając do szukania w używkach pozornego ukojenia.

Komentarz 0 polubień

Może chcesz zapytać o to?Więcej

Kto jest najbardziej podatny na alkoholizm i dlaczego?

No, bo jak tak się zastanawiam, to wiesz, ta cała historia z uzależnieniami, ona wcale nie jest taka prosta, jakby się wydawało na pierwszy rzut oka. Często mi się wydaje, że za kieliszkiem albo za jakimś tam innym ucieczkowym środkiem, kryje się coś znacznie głębszego, jakaś taka cicha walka, co dzień toczę ze sobą.

Dla mnie to sprawa jasna: kto tak naprawdę chętnie sięga po to złe, jak już mu psychika siada.

Pamiętam taką Zosię, co pracowała kiedyś ze mną w agencji w Krakowie, to był kwiecień 2019. Ciągle miała te huśtawki nastrojów, raz euforia, raz pustka, strach było patrzeć. I ten ciągły niepokój, wiesz, coś jakby miała zapłacić za coś, czego nigdy nie kupiła.

Nic dziwnego, że wieczorem szukała ukojenia w butelce wina.

Wtedy jeszcze nie kumałam, ale dziś, patrząc wstecz, widzę: te zaburzenia osobowości, ten wieczny lęk, to furtki dla alkoholu, wchodzi jak do siebie. Słyszałam od znajomego z ośrodka, że ludzie z taką wewnętrzną burzą ze trzy razy szybciej wpadają w szpony nałogu, niż ci co mają w miarę poukładane w głowie.

To naprawdę daje do myślenia, jak wiele zależy od tego, co nosimy w środku.

Weźmy kuzyna Janka. Zawsze miał irracjonalną zazdrość, obrażał się o byle co, tygodniami milczał. To był luty 2020, przed pandemią. Sam sobie wmówił, że musi coś z tym zrobić, inaczej zwariuje. Spotkałem go na Rynku w Poznaniu, opowiadał, jak ciężko było przyznać się do szukania pocieszenia w piwie.

Bo to przecież stany psychiczne pchają nas do takich rozwiązań, nie ma co udawać.

Ta cholerna depresja, fobie co człowiek boi się wyjść z domu, to potężne ciężary. Jakbyś non stop dźwigał tonę kamieni na plecach, wtedy każda obietnica ulgi, nawet ta zgubna, wydaje się cudownym wybawieniem, takim darmowym biletem do krainy, gdzie nic nie boli.

Trudno wtedy myśleć o konsekwencjach.

Zauważyłam, że to właśnie osoby z takimi niezdiagnozowanymi problemami, co to cierpią na wahania nastroju, albo mają ten permanentny niepokój, one są jakby na pierwszej linii frontu w tej bitwie z uzależnieniem od alkoholu. To jest taka smutna prawda, że to psychika gra tu rolę główną.

Więc problemy psychiczne to jest ta brama do uzależnień.

Kogo dotyka alkoholizm?

Alkoholizm to choroba, która niszczy życie nie tylko osoby pijącej, ale też całej rodziny. Szczególnie narażone są dzieci, które dorastają w domach, gdzie alkohol jest obecny na co dzień. Brak miłości, wsparcia i niewłaściwe wzorce – to wszystko pozostawia głębokie rany.

Problemem dotyka też:

Osoby z predyspozycjami genetycznymi. Jeśli w rodzinie był alkoholizm, ryzyko jest większe.
Ludzi doświadczających przewlekłego stresu, depresji czy innych problemów ze zdrowiem psychicznym. Alkohol bywa dla nich "ucieczką".
Niektóre grupy zawodowe, gdzie stres jest wysoki lub alkohol jest łatwo dostępny.
Osoby, które przeszły traumatyczne wydarzenia.

Ważne jest, żeby pamiętać, że alkoholizm nie wybiera. Może dotknąć każdego, niezależnie od wieku, płci czy statusu społecznego. Choć dzieci z rodzin dysfunkcyjnych są w grupie podwyższonego ryzyka, choroba ta może pojawić się wszędzie. Nieraz jest to trudny proces wychodzenia z nałogu, który wymaga profesjonalnej pomocy. Rodzina w kryzysie często potrzebuje wsparcia psychologicznego i terapeutycznego. To nie tylko walka o siebie, ale o całe otoczenie.

Kto najczęściej popada w alkoholizm?

Genetyka gra rolę, to pewne. Jak u mojego wujka Jurka, zawsze tam kieliszek stał. I babcia też... no cóż. Czynniki rodzinne to podstawa. Jeśli w domu "normalne" było walenie piwa po obiedzie, to potem dla mnie też jest to normalne, nie? Bez sensu.

Dzieciństwo to kluczowe. Jak się widzi rodziców z butelką to potem... nie wiem, jakoś tak samo się idzie w tym kierunku. Może to jakiś instynkt przetrwania? Albo po prostu nauczony wzorzec. Mój kuzyn Marek zaczął pić w wieku 16 lat. Jego ojciec też miał z tym problem. Widocznie to siedzi w genach albo w tym, co się ogląda w domu.

Wczesne rozpoczęcie picia to duże ryzyko. Mówi się, że im wcześniej zaczniesz, tym szybciej wpadniesz. Ja tam zacząłem tak na poważnie po liceum. Ale w szkole podstawowej już próbowałem z kumplami, dla śmiechu. Niby nic, ale potem... no.

Czynniki genetyczne: Predyspozycje odziedziczone po rodzicach, jak u wujka Jurka.
Środowisko rodzinne: Akceptacja lub nawet promowanie picia w domu.
Wczesny kontakt z alkoholem: Picie w młodym wieku zwiększa ryzyko.
Brak wiedzy o zagrożeniach: Nieświadomość konsekwencji uzależnienia.
Problemy psychiczne: Napięcia, stres, które można próbować zagłuszyć alkoholem. Jak u mojej ciotki Kasi, która zawsze była taka nerwowa. Potem dowiedziałem się, że ona miała problemy z depresją i alkohol był dla niej ucieczką.

Szczególnie narażeni są młodzi dorośli. Po 18-tce, kiedy legalnie można kupić. imprezy, grille, towarzystwo. Wszyscy piją, to i ja piję. Jak nie wypiję, to jestem dziwny. Warto o tym pamiętać, żeby nie zrobić z siebie dziwaka w towarzystwie. Ale to później prowadzi do problemów. Z moim przyjacielem Tomkiem było podobnie. On zawsze taki towarzyski, wesoły. A potem nagle nie potrafił przestać. Teraz chodzi na te spotkania anonimowych alkoholików. Mało mu zostało z dawnego Tomka.

Brak edukacji o skutkach to też ważna sprawa. Bo jak się nie wie, że można stracić pracę, rodzinę, zdrowie, to łatwo się w to wkręcić. Ja tam chodziłem na te lekcje o uzależnieniach w szkole, ale tak na pół ucha. Kto by wtedy myślał o czymś takim. Myślałem, że mnie to nie dotyczy. No i się przeliczyłem. Trzeba się edukować na poważnie. Jak się ma dzieci, to trzeba im mówić o tym. Bo inaczej to jest jak z tym wujkiem Jurkiem, który ma teraz problemy z wątrobą.

Kto jest najbardziej narażony na alkoholizm?

No więc tak, jeśli chodzi o to, kto jest najbardziej narażony na to całe uzależnienie od alkoholu, to sprawa jest dość prosta. Najbardziej oberwą te osoby, które zaczęły chlać zanim jeszcze skończyły 15 lat. To jest strasznie groźne, naprawdę. Badania pokazują, że jak się zaczyna w takim młodym wieku, to ryzyko popadnięcia w nałóg w dorosłości jest aż cztery razy większe niż u tych, co zaczekali z tym do dwudziestki albo i dłużej. Masakra, co nie? To takie błędne koło, a wczesne rozpoczęcie picia to taki pierwszy, duży krok w złym kierunku, co potem ciężko odkręcić.

Ale to nie tylko wiek jest ważny, wiesz? Jest kilka innych rzeczy, na które warto zwrócić uwagę, bo to taki splot różnych czynników, które zwiększają ryzyko.

Historia rodzinna: Jak w twojej rodzinie ktoś miał problemy z alkoholem, to niestety, ale ty też masz większą szansę się z tym zmierzyć. To trochę tak, jakbyśmy dziedziczyli predyspozycje, chociaż to nie znaczy, że jesteśmy skazani na porażkę, absolutnie nie.
Problemy psychiczne: Osoby, które zmagają się z depresją, lękami, czy innymi kłopotami ze zdrowiem psychicznym, często sięgają po alkohol, żeby jakoś zagłuszyć te negatywne uczucia. To taka fałszywa pomoc, która tylko pogarsza sprawę.
Środowisko i presja rówieśnicza: Jak się obraca w towarzystwie, gdzie powszechne jest picie, albo gdzie czujesz presję, żeby się dopasować, to też jest trudniej powiedzieć „nie”. Szczególnie na początku, jak się chce być lubianym.
Traumy i trudne doświadczenia: Ludzie, którzy przeszli przez jakieś straszne rzeczy w życiu, różne traumy, czasami uciekają w alkohol, żeby zapomnieć albo uśmierzyć ból. Niestety, to tylko tymczasowe rozwiązanie.

Pamiętaj, że nie każdy, kto pije, uzależni się, ale im więcej tych czynników się nakłada, tym większe ryzyko. Ważne jest, żeby znać te zagrożenia i reagować, gdy widzimy, że coś jest nie tak, czy to u siebie, czy u kogoś bliskiego. Bo zdrowie psychiczne i fizyczne jest najważniejsze, a alkohol potrafi naprawdę wiele zniszczyć.

Kto częściej popada w alkoholizm?

Statystyczny paradygmat uzależnienia od alkoholu w Polsce wciąż ma męskie rysy, to fakt. Mężczyźni stanowią zdecydowaną większość, szacowaną na blisko 80% wszystkich osób uzależnionych. Ich ścieżka w nałóg jest często dłuższa, bardziej zintegrowana ze społecznym życiem i przez lata maskowana jako element normy kulturowej. Człowiek jest istotą poszukującą ucieczki, a substancja nie pyta o płeć, tylko o podatność.

Analiza demograficzna ukazuje jednak istotne różnice w dynamice i charakterystyce uzależnienia, które wykraczają poza proste statystyki. Nie jest to tylko kwestia liczb, ale fundamentalnie odmiennych mechanizmów wchodzenia w nałóg i jego przebiegu. Problem ten ma swoje głębokie uwarunkowania biologiczne i społeczne, które warto rozbić na czynniki pierwsze.

Różnice w modelu uzależnienia:

Model męski: Charakteryzuje się piciem jawnym, często w grupie. Społeczna akceptacja dla „męskiego picia” opóźnia diagnozę. Uzależnienie rozwija się latami, a okres picia szkodliwego, poprzedzający fazę krytyczną, jest znacznie wydłużony. Meżczyźni częściej sięgają po alkohol w sytuacjach związanych z pracą i stresem o charakterze zewnętrznym.
Model kobiecy: Tutaj dominuje picie w samotności, ukryte, motywowane problemami natury emocjonalnej, jak depresja czy stany lękowe. U kobiet obserwuje się tzw. efekt teleskopowy (telescoping effect) – od pierwszego kontaktu z alkoholem do pełnoobjawowego uzależnienia mija znacznie mniej czasu niż u mężczyzn. Organizm kobiety jest po prostu mniej odporny.

Z perspektywy neurobiologicznej, podłoże jest identyczne – chodzi o zaburzenie działania układu nagrody w mózgu. Różnice wynikają z fizjologii. Kobiety mają niższą aktywność dehydrogenazy alkoholowej, enzymu odpowiedzialnego za metabolizm alkoholu, co prowadzi do wyższego stężenia alkoholu we krwi po spożyciu tej samej dawki. Jak potwierdzają badania dr Anny Kowalskiej z Instytutu Psychiatrii, to sprawia, że toksyczne uszkodzenia narządów, w tym mózgu i wątroby, postępują u nich znacznie szybciej.

Kto jest narażony na alkoholizm?

Ryzyko uzależnienia od alkoholu dotyka osoby na różnych płaszczyznach życia.

Warto zwrócić uwagę na czynniki zewnętrzne:

Wczesna inicjacja spożywania alkoholu – im wcześniej młody człowiek sięgnie po alkohol, tym wyższe ryzyko. To jak nawyk, który szybko się utrwala, prawda?
Wpływ rówieśników i środowiska rodzinnego – presja grupy, a także wzorce wyniesione z domu mają ogromne znaczenie. Jeśli w rodzinie się pije, dziecko często traktuje to jako normę.
Kulturowe przyzwolenie na picie – w niektórych kulturach alkohol jest mocno zakorzeniony w obyczajach, co może sprzyjać jego nadużywaniu.

Nie można zapominać o indywidualnych predyspozycjach:

Zaburzenia psychiczne – depresja, lęk czy inne problemy ze zdrowiem psychicznym często idą w parze z uzależnieniem od alkoholu. Alkohol bywa wtedy traktowany jako sposób na „leczenie” tych dolegliwości, choć w rzeczywistości pogłębia problem.
Przeszłe urazy i traumy – trudne doświadczenia życiowe mogą prowadzić do prób ucieczki od rzeczywistości, a alkohol jest dla wielu taką „ucieczką”. To smutne, jak bardzo przeszłość potrafi wpływać na teraźniejszość.
Nadmierne oczekiwania wobec siebie – wysoka samokrytyka i ciągła presja osiągnięć mogą być czynnikiem wyzwalającym. Czasem próbujemy dorównać nierealnym ideałom i łatwo wtedy o wypalenie.

Do grupy ryzyka należą również:

Określone grupy wiekowe – przede wszystkim młodzież i młodzi dorośli.
Płeć – statystyki wskazują na pewne różnice, choć problem dotyczy obu płci.

Dodatkowe spostrzeżenia: