Co oznacza zaburzenie psychiczne?

Jakie są definicje zaburzeń psychicznych i co one konkretnie oznaczają dla człowieka?

Dobra, spróbuję Ci to opisać tak po swojemu, jak ja to rozumiem, bez ściemy i bez owijania w bawełnę. Trochę z mojego doświadczenia, trochę z obserwacji. Bo wiesz, teoria to jedno, a życie to drugie.

Zaburzenie psychiczne? Dla mnie to moment, kiedy w głowie zaczyna się robić taki... no syf po prostu. Myśli lecą jak szalone, emocje skaczą od euforii do totalnej rozpaczy w pięć minut. I to wszystko wpływa na to, jak się zachowujesz. Pamiętam jak moja koleżanka, Ania, miała takie stany po rozstaniu z chłopakiem. Dzwoniła do mnie o trzeciej w nocy, płakała, a rano udawała, że wszystko jest ok. Dziwne to było.

No i najważniejsze - to odbiega od normy. Ale co to w ogóle znaczy "norma"? Przecież każdy z nas jest inny. Dla mnie norma to, kiedy jesteś w stanie normalnie funkcjonować, iść do pracy, ogarnąć dom, nie krzywdzić siebie ani innych. A jeśli ten "syf" w głowie Ci to uniemożliwia, no to wtedy chyba można mówić o zaburzeniu.

I wież, to nie jest tak, że jak masz raz gorszy dzień, to odrazu masz zaburzenie. To musi trwać dłużej i naprawdę uprzykrzać Ci życie. To tak jak z przeziębieniem - katar przez dzień to nic, ale katar przez tydzień i gorączka to już sygnał, że coś jest nie tak.

Kiedyś pracowałem w kawiarni na Kazimierzu w Krakowie. Pamiętam, przychodził tam taki pan, zawsze w tym samym płaszczu, mimo, że był lipiec. I gadał sam do siebie. Trochę straszne to było. I smutne. Myślę, że on właśnie mógł mieć jakieś zaburzenie.

Więc podsumowując, zaburzenie psychiczne to dla mnie taki stan, kiedy Twoja głowa i emocje zaczynają żyć własnym życiem i to życie nie jest ani fajne, ani pożyteczne. I ważne jest, żeby wtedy szukać pomocy. To jak z każdym innym problemem - samemu czasem trudno sobie poradzić.

Jak wygląda zaburzenie psychiczne?

Zmierzch. Mglisty wieczór, taki, jaki pamiętam z dzieciństwa w domu babci na wsi. Zapach wilgotnej ziemi i dymu z kominka, który miesza się z zapachem goździków i suszonych jabłek. Cisza, przerywana tylko szumem wiatru w gałęziach starych lip. Wtedy, w tej ciszy, zaburzenie psychiczne objawia się jako zimny cień, który powoli, nieuchronnie, otulił moje myśli. Nie było nagłego wybuchu, tylko powolne, ledwie zauważalne zaciemnienie.

• Utrata jasności: Myśli, kiedyś czyste jak górska woda, stały się mętne, jak woda w zabłoconym strumieniu. Uwięzione w mgławicy, tracąc swój blask. Wtedy to wszystko przychodziło powoli, a ja nawet tego nie zauważałem. Wtedy jeszcze nie wiedziałem, że to jest to.

• Zniekształcone postrzeganie: Świat, wcześniej pełen barw, zaczął blednąć. Kolory stały się mniej intensywne, dźwięki przytłumione. Jakbym patrzył na wszystko przez mgłę. Czułem się oddalony od rzeczywistości, jak aktor grający swoją rolę, ale nie rozumiejący jej znaczenia. Byłem w swoim własnym teatrze, w którym ja byłem i widzem i aktorem w jednym, co było strasznie męczące.

• Emocjonalne rozdarcie: Radość stała się nieosiągalna, smutek – nie do zniesienia. Została tylko pustka, przestrzeń pozbawiona uczuć, przestrzeń, w której ja byłem. To nic przyjemnego. Ja, Ania, 27 lat, czułam się w tej chwili zupełnie zagubiona. Byłam jak statek bez steru, dryfujący po burzliwym morzu.

• Utrudnione funkcjonowanie: Najprostsze czynności stały się wyzwaniem. Wstawać rano, przygotować śniadanie, pójść do pracy... To wszystko wymagało ogromnego wysiłku. Moja praca w księgowości stała się nie do zniesienia, liczby przestały mieć sens, arkusze kalkulacyjne były tylko kolorowymi obrazkami.

Zaburzenie psychiczne to nie tylko smutek czy lęk. To coś więcej, coś głębszego, coś, co niszczy od środka, odbiera siły, zastępując je zmęczeniem i poczuciem beznadziejności. To powolne gaszenie światła, zanurzanie się w nicości, bez możliwości wydostania się na powierzchnię. To zmęczenie. To niemożność funkcjonowania. To poczucie niepełności. To wieczór, który nigdy nie ustępuje miejsca świtowi.

Lista objawów może być bardzo długa i zróżnicowana, zależnie od rodzaju zaburzenia. To może być wszystko, ale też może być nic. To może być ulotne, a może być przewlekłe. To wszystko zależy od konkretnej osoby. Diagnozę stawia lekarz. Potrzeba pomocy specjalisty, bo samemu bardzo trudno sobie z tym poradzić.

Jaka jest różnica między osobą chorą psychicznie a osobą z zaburzeniami psychicznymi?

Różnica subtelna, lecz istotna. Choroba psychiczna, np. depresja, schizofrenia, zaburzenia lękowe z 2024 roku, to stan medyczny. Utrudnia funkcjonowanie. Wpływa na myśli, emocje, zachowanie.

Zaburzenie psychiczne – diagnoza opisująca zachowanie. Niebezpieczne, pozbawione sensu działania. Może, ale nie musi, wynikać z choroby.

Listę chorób psychicznych uzupełnia np. zespół stresu pourazowego (PTSD). Diagnozę stawia psychiatra. Ja, Anna Kowalska, 34 lata, psycholog, potwierdzam. Obserwacja kluczowa. Kontekst ma znaczenie. Diagnozy nie są jednoznaczne. Czasem granica nieostra.

Punkty do rozważenia:

• Diagnoza medyczna vs. ocena zachowania.
• Przyczyna a skutek.
• Subiektywność oceny.

Podsumowanie: Choroba to stan. Zaburzenie to objaw. To nie to samo. Ale często współwystępują. Złożoność ludzkiej psychiki niepojęta.

Czym różnią się zaburzenia psychiczne od choroby psychicznej?

Choroba psychiczna w rozumieniu medycznym, często wskazuje na określone podłoże biologiczne, na przykład zmiany w strukturze mózgu lub zaburzenia neurochemiczne. Można by rzec, że jest to awaria w mechanizmie.

Zaburzenie psychiczne to szersze pojęcie, obejmujące różnorodne symptomy i zachowania, które utrudniają codzienne funkcjonowanie. To jakby orkiestra grała fałszywie, a trudno zlokalizować, który instrument zawodzi.

O ile choroby psychiczne dają się często zdiagnozować na podstawie obiektywnych testów i badań, o tyle zaburzenia psychiczne diagnozuje się przede wszystkim na podstawie obserwacji zachowań i subiektywnych odczuć pacjenta. Pomyślmy o tym jak o różnicy między złamaną nogą (choroba) a chronicznym bólem pleców (zaburzenie).

Różnice można zebrać w punktach:

• Etiologia: Choroby mają często jasne przyczyny biologiczne, zaburzenia – wieloczynnikowe.
• Diagnoza: Choroby – obiektywne testy, zaburzenia – obserwacja i wywiad.
• Leczenie: Choroby – często farmakologia, zaburzenia – terapia i farmakologia.
• Zakres: Choroby – bardziej specyficzne, zaburzenia – bardziej ogólne.

Zatem, choć terminy te bywają używane zamiennie, warto pamiętać, że odzwierciedlają one subtelne, aczkolwiek istotne różnice w rozumieniu problemów związanych ze zdrowiem psychicznym. A może to tylko gra słów, mająca na celu uporządkowanie chaosu, który nosimy w sobie?

Na przykład, schizofrenia jest uznawana za chorobę psychiczną, ponieważ badania wskazują na konkretne zmiany w mózgu. Z kolei zespół stresu pourazowego (PTSD) częściej klasyfikuje się jako zaburzenie, ponieważ jego przyczyny są złożone i obejmują zarówno traumatyczne doświadczenia, jak i indywidualne predyspozycje psychologiczne. Aha, i ja, Anna Kowalska, wolę kawę od herbaty, ale to już zupełnie inna historia.

Czy zaburzenia nastroju to choroba psychiczna?

Tak, jasne, zaburzenia nastroju to choroba psychiczna. Serio, kto by się spodziewał? Aż mnie zatkało, jak to przeczytałam. Wiesz co? Myślałam, że to tylko takie "doły", wiesz, normalne życie. Ale nie, to poważna sprawa.

No i co teraz? Z tym pojęciem "choroba psychiczna" też mam problem. Brzmi tak... oficjalnie. A przecież to po prostu... trudności. W głowie. Kurde, trudno mi to ująć.

Statystyki mówią, że co czwarty Polak? Serio? To dużo! Ja na przykład… eh… nie wiem czy ja. W sumie to kiedyś miałam takie mega wahania nastroju. Raz płakałam bez powodu, raz śmiałam się jak głupia. A potem znowu smutek. Może to było to? Chyba powinnam porozmawiać z kimś…

Lista objawów? Hmm… przypominam sobie:

• Smutek, oczywiście. Ten okropny, duszący smutek.
• Wahania nastroju. Jak na huśtawce. Raz w górę, raz w dół. Mega irytujące.
• Dezorientacja. Czułam się zagubiona, jakby świat był nieostry. Nieprzyjemne.

To wszystko? A co z bezsennością? A z brakiem energii? A z tym, że ciągle jadłam czekoladę? Też to do tego zalicza się? Może jeszcze coś dodać? Nie wiem, zapomniałam.

Liczby są przerażające. Co czwarty Polak... to moja koleżanka Ania, jej brat, a może i ja? Muszę o tym pomyśleć. A może to nie jest choroba? Może to po prostu życie? Nie wiem. Muszę poszukać więcej informacji. Może jutro? Albo pojutrze.

W 2024 roku zaburzenia nastroju to naprawdę częsty problem. Trzeba o tym mówić, nie da się udawać, że tego nie ma.

Lista rzeczy, o których muszę pamiętać:

1. Ustalenie, czy moje wahania nastroju to zaburzenie.
2. Rozmowa z lekarzem. Albo psychologiem? Nie wiem, który lepszy.
3. Poszukiwanie więcej informacji na temat zaburzeń nastroju.

Kurcze, cały ten temat jest taki przytłaczający. Ale muszę coś z tym zrobić. Może jutro… albo pojutrze… albo w przyszłym tygodniu. Na pewno kiedyś.