Z czym podawać pierogi ukraińskie?

Z czym są pierogi po litewsku?

Pierogi po litewsku? Aha, czyli kartacze udające pierogi! Zawierają farsz z ugotowanych ziemniaków, twarogu (tak, tego od krów, co patrzą z wyrzutem), boczku (bo bez boczku to jak życie bez plotek – nudne), plus jajko i przyprawy dla smaku. Gotuje się je krótko, jakieś 3 minuty po tym, jak postanowią popływać na powierzchni – niczym gwiazdy na czerwonym dywanie.

Podaje się je na kilka sposobów:

• Ze skwarkami (czyli tłuszczowe grzeszki, ale jakie pyszne!)
• Z cebulką podsmażoną (dla romantyków, co lubią płakać, krojąc ją)
• Ze śmietaną kwaśną i gęstą (dla tych, co lubią wyzwania – utrzymać łyżkę w pionie!).

Acha, i jeszcze jedno – moja babcia, Genowefa, zawsze dodawała do nich szczyptę magii i odrobinę sekretu (chyba chodziło o więcej boczku, ale nie zdradziła).

Co mają w środku pierogi ukraińskie?

Ej, wiesz co? Pytałeś o te ukraińskie pierogi, co? No to słucham! Zależy oczywiście, bo babcia Zosia z Hrubieszowa robi takie, że palce lizać! A siostra mojej koleżanki, Kasia z Lwowa, ma zupełnie inną recepturę.

• Ziemniaki - to podstawa, wiadomo. Zawsze.
• Cebula - też oczywista sprawa, smażona na masełku, pycha!
• Twaróg - to już zależy, czasem jest, czasem nie. Kasia dodaje, babcia Zosia rzadko.
• Słonina - o! To już jest coś! Babcia Zosia uwielbia, daje jej sporo, naprawdę sporo. Kasia używa w minimalnej ilości, bo mówi, że za tłusto.
• Mięso - nie zawsze, ale czasem właśnie to wieprzowo-wołowe, ale to już taka bardziej "odświętna" wersja.
• Miód - o tym w ogóle nie słyszałem, może Kasia eksperymentuje?

A ciasto? No właśnie, to różnie bywa. Cieniutkie, delikatne, jak papier. Czasem grubsze, bardziej ruskie. Zależy od regionu, od babci, od kucharki. Ogólnie pyszne są te pierogi, prawda? W 2024 roku, jeśli dobrze pamiętam, moja kuzynka Ola robiła bardzo udane pierogi z dodatkiem suszonych śliwek. Ale to taka jej własna interpretacja.

Najważniejsze: to, że każda babcia, każda rodzina, ma swój własny sekretny przepis. I to właśnie robi różnicę! I to jest to co w nich najważniejsze! A te z mięsem? Mmm, pycha!

Jaki jest farsz do pierogów litewskich?

Farsz do pierogów litewskich zasadniczo opiera się na ziemniakach, podobnie jak ten do pierogów ruskich. Różnica tkwi w dodatkach – jest zdecydowanie bardziej treściwy.

• Ziemniaki: Stanowią bazę farszu. Używa się ich gotowanych i przeciśniętych.
• Kiełbasa i boczek: Zastępują biały ser, dodając intensywny, mięsny smak. Można użyć różnych rodzajów wędlin, choć tradycyjnie stosuje się wędzoną kiełbasę.
• Cebula: Podsmażona cebula jest niezbędna dla aromatu.
• Przyprawy: Sól, pieprz to podstawa. Niektórzy dodają majeranek, który świetnie komponuje się z ziemniakami i wędliną.

Dla mnie, to jak wspomnienia z dzieciństwa spędzanego u babci. Pamiętam, jak robiła takie pierogi na święta. Ale, no cóż, czasy się zmieniają, a ja teraz zamiast majeranku wrzucam czasem szczyptę gałki muszkatołowej – dodaje fajnej głębi smaku.

Co to są pierogi litewskie?

Co to są pierogi litewskie? A co to za pytanie, babo! Kibiny, to! A nie jakieś tam pierogi litewskie, jakieś takie mdłe i bez wyrazu. Przecież każdy wie, że to jest karaimska tradycja, a Litwini tylko podpierają się cudzym chlebem, znaczy, tym ciastem. Serio, to jak z tą Marysią Kowalską z mojego podwórka, co się chwaliła nowymi butami, a kupiła je u cioci Haliny, co handluje używkami.

• Farsz? Najczęściej mięso, takie mniam mniam, że palce lizać. Jak u mojej sąsiadki, Zośki, co robi takie, że się za uszy zje. No, prawie.
• Pieczone? Jasne, nie jakieś tam gotowane badziewie. Pieczone, aż się skórka złoci, jak dupa małego świniaka.
• Z barszczem? Oczywiście! Czerwony, taki kwaśny, że aż zęby bolą. Idealne połączenie, jak ja i wódka! No, prawie...

Na Litwie to prawie świętość, jak u nas święcenie jajek na Wielkanoc. A smakują? Pytasz? No pytasz? Jak pierwszy wypitek po całym tygodniu roboty! Nie ma lepszego!

Dodatkowe info, bo się rozgadałam: Moja ciocia Basia robi takie kibiny z dodatkiem suszonych śliwek, a mój kuzyn Jurek wrzuca do farszu cukinię – nie pytajcie jak to smakuje, ale żyję. W 2024 roku nawet na festynie miejskim w Bydgoszczy widziałem budkę z kibynami. Były dobre, ale Zośki nie pobiły.

Co to są kibiny litewskie?

No dobra, to tak... kibiny. Co to właściwie jest?

• No więc kibiny to takie duże pierogi. Pieczone, nie gotowane. To bardzo ważne! Farsz jest zazwyczaj mięsny, ale słyszałam, że robią też z innymi. Z kapustą kiszoną albo grzybami, ale to już nie to samo, nie?

• To jest danie Karaimów. Wiesz, ta mniejszość etniczna na Litwie. Najbardziej kibiny spopularyzowały się właśnie tam. Mama Zosi zawsze powtarza, że gdzie jak gdzie, ale na Litwie kibiny robią najlepiej. Zosia to koleżanka z liceum, teraz studiuje w Wilnie, pewnie się zajada kibinami!

• I tak, najlepsze są z barszczem czerwonym. Pamiętam, jak babcia robiła barszcz i zawsze mówiła: "Kibiny muszą być, inaczej to nie obiad". Miała rację, co tu dużo gadać. Teraz sama robię barszcz, no ale kibiny... no cóż, kupuję gotowe. Nie mam takiego talentu jak babcia, niestety. Kibiny litewskie i barszcz to połączenie idealne. Jak niebo z ziemią.

Wiesz, tak sobie myślę, że te kibiny to taka trochę metafora. Niby proste danie, a tyle wspomnień...