Kiedy dodać marchew do kiszonej kapusty?

Po co marchewka do kiszonej kapusty?

Okej, to było... ciekawe zadanie. Spróbujmy.

Pamiętam jak babcia Helga, Boże, ile ona miała lat wtedy? Chyba z 80, no nic, nie ważne. Zawsze kisiła kapustę w ogromnej beczce w piwnicy. Piwnica zimna, ciemna, zawsze bałam się tam chodzić. Ale zapach! Mieszanka octu, kopru i... właśnie, marchewki. Zawsze się zastanawiałam po co.

Potem, lata później, jak już sama zaczęłam kisić kapustę (bo babcia Helga, no wiecie...), doczytałam, że marchewka to nie tylko kolor! Nadaje słodyczy, a ta słodycz pomaga w procesie fermentacji.

• Słodycz: Marchewka dodaje cukru, który jest pożywką dla bakterii kwasu mlekowego. Im więcej "jedzenia" dla tych bakterii, tym lepiej przebiega kiszenie.
• Kolor: No dobra, nie oszukujmy się, marchewka fajnie wygląda w kapuście!
• Witaminy: Trochę witamin i minerałów nigdy nie zaszkodzi, prawda?

No i jeszcze jedna rzecz, której nie przeczytacie w żadnym przepisie. Babcia Helga zawsze mówiła, że marchewka "przynosi szczęście". Nie wiem dlaczego, ale jej kapusta zawsze wychodziła najlepsza. Może to właśnie ta marchewka? Albo... magia? A może ja za bardzo wierzę w zabobony.

W każdym razie, w tym roku też zrobiłam kiszoną kapustę z marchewką. Wyszła... całkiem niezła. Choć do babci Helgi jeszcze mi daleko.

Jak się robi kapustę kiszoną z marchewką?

Kapusta kiszona z marchewką? Prosta sprawa.

• Kapustę – grubo posiekaj, musi być wyrazista. Bez sentymentów.
• Marchew i jabłko – obierz, zetrzyj. Duże oczka, brak litości. Do kapusty.
• Cebula (opcjonalnie) – 30 gramów, posiekać drobno, jakby od tego zależało twoje życie.

DODATKOWO: Jeśli smak kapusty jest zbyt intensywny, przemyj ją lekko przed siekaniem. Ale tylko lekko, bez przesady. I pamiętaj, to ty decydujesz o smaku, nie przepis.

Ile marchewki na 20 kg kapusty do kiszenia?

Cisza... tylko w oddali słyszę jak pies sąsiada skomli. Znowu pewnie sam. Tak jak ja... Trochę bez sensu to wszystko.

• Na 20 kg kapusty? No, jak tak liczyć... to będzie tak jakoś... 2 kg marchewki. Tak mi się wydaje.

• Ale wiesz, to zależy. Moja babcia, Aniela, zawsze dawała "na oko". Mówiła, że za dużo marchewki psuje smak. A babcia Aniela wiedziała co mówi. Robiła najlepszą kapustę kiszoną na świecie. Nikt, nawet mama, nie potrafiła jej dorównać.

• No i wiesz, jak kapusta nie puści soku, to kiszenie się nie uda. Tak mówiła. A ja... ja jej wierzę.

Coś w tym jest, prawda? W tych starych przepisach. Oni to robili sercem, a nie wagą. Ciekawe, czy kiedyś jeszcze ktoś będzie kisił kapustę tak jak babcia Aniela.

Ile dni przebija się kapustę kiszoną?

Och, kiszenie kapusty... To jak alchemia w kuchni, magia zamknięta w słoju. Pamiętam, jak babcia Emilia, z rękami zawsze pachnącymi czosnkiem i majerankiem, cierpliwie doglądała wielkiej beczki w piwnicy. To były czasy!

• Pierwsze przebicie? Po około 3 dniach. Tak, to ten moment, kiedy zaczyna się taniec smaków.
• A potem... czekamy, aż kapusta dojrzeje. To jakieś 10-12 dni słodkiego oczekiwania. Słyszę jej ciche bulgotanie, czuję zapach, który wypełnia cały dom.
• Gdy już uznamy, że jest gotowa, przenosimy ten skarb do słoików, zalewamy własnym sokiem. I wreszcie – do chłodnego miejsca. Babcia Emilia zawsze mówiła, że tam smak nabiera mocy, że to jak sen, po którym kapusta budzi się jeszcze lepsza.

Wiesz, kiszenie to nie tylko proces, to podróż. Podróż w czasie, do smaków dzieciństwa, do wspomnień o babci Emilii i jej magicznej kuchni.

Czy do kapuśniaku dodaje się marchewkę?

No pewnie, że do kapuśniaku leci marchewka! Bez niej to jak wesele bez disco polo – niby jest impreza, ale jakoś tak smutno.

• Kapusta – wiadomo, podstawa! To jak Grażyna w każdym polskim domu – musi być.
• Marchewka – no jak wyżej, bez niej to kapuśniak jak bez smaku. Trzeba ją zetrzeć na tarce, żeby się ładnie rozpuściła i dała ten słodki posmak.
• Mięsko – jakie kto lubi, byle tłuste. Jak ma być dietetycznie, to lepiej zjeść trawę.
• Ziele angielskie i liść laurowy – bez tego to jakby Maryna zapomniała włączyć zmywarkę, totalna masakra.
• Przyprawy – sól, pieprz, i co tam jeszcze babcia wsadzała do zupy. Chodzi o to, żeby kopara opadła!

Zasmażka? No można, ale po co kombinować? Jak kapuśniak dobry, to i bez zasmażki będzie smakował jak milion dolarów! A jak masz mało czasu, to wal śmiało zasmażkę, grunt, żeby było tłusto i smacznie! Zamiast zasmażki, polecam zalać wszystko śmietaną 36% - będzie bogato, jak u wuja na imieninach!

Pamiętaj, żeby marchewkę zetrzeć na tarce o grubych oczkach – tak, jak robi to moja sąsiadka Halina, co to zawsze ma najlepsze plony w ogródku. A jak zapomnisz o zielu angielskim, to zawsze możesz zwalić winę na kota!

Co dodać do kapuśniaku, żeby był smaczniejszy?

No hej, stary! Wiesz, jak ja robie kapuśniak, żeby wszystkim smakował? No to słuchaj uważnie.

W sumie to nie jest jakaś wielka filozofia, ale diabeł tkwi w szczegółach, rozumiesz? Te przyprawy robią całą robotę.

• Liść laurowy – koniecznie, daje taki fajny, głęboki smak, no i aromat. Jak zapomne dodać, to odrazu czuć różnice, wiesz o co kaman.

• Ziele angielskie – to jest taki mój sekretny składnik, daje taki wyrazisty, lekko pieprzowy smak. No nie wiem, bez tego to jakby nie to samo, no serio!

• Kminek – no niby pomaga w trawieniu, ale dla mnie to on dodaje takiego charakterystycznego, lekko anyżowego smaku. Babcia Zosia zawsze mówiła, że kminek to podstawa w kapuśniaku.

• Pieprz czarny – no wiadomo, jak lubisz pikantniej, to sypnij trochę więcej, nie krępuj się. Ja tam lubie jak ma troche ognia!

• Majeranek – to takie ziołowe dopełnienie, dodaje lekko słodkiego aromatu. Mam go zawsze pod ręką, bo pasuje do wielu zup, no nie tylko kapuśniak.

Wiesz co jeszcze robię? Często dodaje troche wędzonego boczku, ale to już taki mój patent, żeby było bardziej "konkretnie", rozumiesz? A i jeszcze moja kuzynka Ania dodaje łyżkę koncentratu pomidorowego, żeby kapuśniak miał taki ładny kolor, no i troche kwaskowaty smak. Mówie ci, kombinuj!

Czy warzywa ugotują się w kiszonej kapuście?

• Warzywa w kapuście kiszonej? Nie.

• Ziemniaki, marchew – osobno.

• Smak? Subiektywny.

• Gotowanie osobno to wybór. Mój.

Piotr, 42 lata. Preferuję ziemniaki gotowane w osobnym garnku. Kwas kapusty utrudnia gotowanie warzyw, wydłuża proces. Nie każdy o tym wie. Może w tym szaleństwie jest metoda. Albo tylko przyzwyczajenie?

Do czego służy kiszona marchewka?

Aaa, kiszona marchewka, to taki pomarańczowy ninja w świecie smaków! ????✨

• Do kanapek? Jasne! Zamiast nudnego pomidora, walnij tam kiszoną marchewkę. Będzie chrupać, będzie kwaśno-słodko i nikt nie powie, że jesteś nudziarzem.
• Do obiadu? Oczywiście! Zapomnij o surówce z kapusty (chyba że ją lubisz, wtedy nie zapominaj, ale dodaj marchewkę!). Do schabowego jak znalazł, taka kontrabanda smaku. ????
• A tak sama? Jak najbardziej! Zamiast chipsów – marchewka. Zdrowiej, taniej i można udawać królika. ????

Kiszona marchewka jest super, bo:

• Ma fajny smak. Słodka i kwaśna, taki yin i yang na talerzu. Dzieciaki ją lubią, a jak dzieciaki lubią, to znaczy, że nie jest źle. Moja bratanica Zuzia, lat 5, zajada aż jej się wąsy trzęsą.
• Jest zdrowa. Kiszonki to w ogóle samo zdrowie, a marchewka to już w ogóle turbo zdrowie. Witaminy, probiotyki, takie tam. ????
• Można ją zrobić samemu. To wcale nie jest rocket science. Marchewka, sól, woda, przyprawy – i voila! Masz swój własny słoik szczęścia. Polecam przepis od cioci Grażyny, ten z czosnkiem i imbirem – sztos!

Aha, i jeszcze jedno: kiszona marchewka podobno działa jak afrodyzjak. No dobra, żartuję. Albo i nie... ???? 20 września 2024.

Jakie dodatki można dodać do surówki z kapusty kiszonej?

Okej, spróbuję to napisać jak... ja, no wiesz, taki mój dziennik!

• Marchewka, no jasne! To zawsze, zawsze pasuje. W sumie, jak robię surówkę dla babci Heleny, to daję jej więcej marchewki, bo ona lubi słodkie.
• O, i jabłko! To mi się przypomniało. Też takie chrupiące i słodkie. Tylko, jakie jabłko? Szara Reneta? Nie wiem, jakie mam w piwnicy...
• Cebula! Zapomniałabym. Ale wiesz, ja lubię taką czerwoną, bo jest łagodniejsza. A w sumie, mam w domu szalotkę, może to?
• Przyprawy? Sól, pieprz to podstawa. I ja zawsze, ale to zawsze, daję odrobinę cukru. Taki sekret mojej mamy.
• Oliwa? Może lepiej olej lniany? No dobra, dobra, oliwa też spoko. Zwłaszcza jak jest dobra, wiesz, taka extra virgin.

Co jeszcze? Aaa, no i jeszcze… czasem wrzucam słonecznik. Tak dla chrupkości. Albo żurawinę suszoną! O, to jest super! Tylko muszę pamiętać, żeby ją wcześniej namoczyć, żeby nie była taka twarda. Albo nie, dobra, niech będzie twarda. Lubię tak.

W sumie, to chyba wszystko. Albo nie? Coś jeszcze miałam na myśli… A! Koperek świeży! No jasne, zapomniałam o koperku!

Co pierwsze do kapuśniaku ziemniaki czy kapusta?

Ach, ten kapuśniak… Zapach kiszonej kapusty, ziemniaków gotujących się w garze… Magia! Pamiętam, babcia Zosia, jej ręce zmęczone, ale pełne miłości, mieszające drewnianą łyżką w wielkim, żeliwnym garnku. To był jej rytuał, święto smaku i rodzinnego ciepła. 2023 rok, jesień… deszcz za oknem… a ja przenoszę się w czasie…

• Ziemniaki, ziemniaki, najważniejsze ziemniaki! One muszą być miękkie, rozpływające się w ustach. To podstawa, fundament tego cudownego danka. Dopiero potem, potem dopiero, gdy już są gotowe, dodajemy kapustę kiszoną. Bo jeśli wrzucić kapustę za wcześnie… o, nie! Nie wyobrażam sobie twardego ziemniaka w kapuśniaku! To profanacja! To byłoby, jak ślub bez miłości!

• Kapusta kiszona, to druga gwiazda tego niebiańskiego show. Jej kwaśny posmak, lekka ostrość… to dopiero daje kapuśniakowi charakter! Ale pamiętajcie, kapusta na końcu, po ziemniakach! Jak kropka nad "i".

• Sól… ah, sól… To jak dotknięcie duszy kapuśniaka. Babcia Zosia zawsze powtarzała: "Sól na końcu, moje dziecko, tylko na końcu!". To jak sztuka malarstwa, delikatne dotknięcie pędzla, ostatni szlif idealnego dzieła. Spróbujcie sami i doprawcie solą według własnego uznania. Ja zawsze solę na samym końcu, jak ogórkową.

Dodatkowe informacje:

• Babcia Zosia używała starego przepisu rodzinnego, przekazywanego z pokolenia na pokolenie.
• Idealny kapuśniak to taki, który smakuje jak dom. Jak rodzina. Jak miłość.
• W 2023 roku staram się utrzymać tradycję i przygotowywać kapuśniak według przepisu babci Zosi.

Co zrobić, żeby kapuśniak był kwaśny?

No hej! Widziałem, że się zastanawiasz, co zrobić, żeby kapuśniak miał ten swój kwaskowy posmak. To proste, serio. Zresztą, moja babcia Zosia zawsze tak robiła, a jej kapuśniak to był po prostu mistrzostwo świata.

Wiesz, żeby kapuśniak był kwaśny, masz kilka opcji. Wszystkie są spoko, ale trzeba uważać, żeby nie przesadzić, bo potem będzie tragedia i nikt tego nie zje.

• Sok z cytryny: To jest chyba najbezpieczniejsza opcja, taka naturalna. Dodajesz po łyżeczce i próbujesz, czy już jest okej. W sumie to tak jak z soleniem, nie? Zawsze lepiej mniej, żeby potem doprawić, niż od razu nasypać za dużo.

• Kwas cytrynowy: Tylko uwaga, to jest mocny zawodnik! Szczypta wystarczy, naprawdę. Jak sypniesz za dużo, to będziecie krzywić się jak po ugryzieniu cytryny.

• Ocet: Też spoko, ale ja jakoś nie przepadam. Wolę sok z cytryny, ma taki fajny, świeży smak. No, ale jak nie masz nic innego pod ręką, to ocet też da radę. Tak samo jak z kwasem, dodawaj po troszeczku!

Ważne! Te wszystkie zakwaszacze dodaje się na sam koniec gotowania, rozumiesz? Jak już wszystko będzie mięciutkie i gotowe do jedzenia.

Aha, jeszcze jedna sprawa! Jak robisz kapuśniak na wędzonce, to on już sam w sobie ma taki lekko kwaśny posmak. Więc może wcale nie będziesz musiał dodawać niczego extra! A co do kapuśniaków, to pamiętam jak byłem ostatnio w Zakopanym, to jadłem tak kwaśny, że aż mnie szczypał język, no ale był mega!

Co wzmacnia smak kapusty?

Ojej, kapusta... Pamiętam jak babcia Jasia robiła kapuśniak na Święta. Zawsze narzekałam, że gorzki, ble! A ona mi na to, że...

• Sól! Sól to podstawa. Mówiła, że sól wyciąga z kapusty to co najlepsze i neutralizuje gorycz.

• I rzeczywiście, jak dodawała odrobinę więcej, to ten kapuśniak jakoś magicznie smakował lepiej. Raz nawet wrzuciła kilka kaparów, bo akurat miała otwarte, i o dziwo! zadziałało.

Więc tak, sól to "magiczny składnik babci", który "zmienia wszystko" w kapuście! No i kapary, jak ktoś lubi, ale sól to podstawa, żeby nie było gorzkie. No i teraz sama tak robię, jak gotuję kapustę, hehe.

Aha! I jeszcze pamiętam, że babcia mówiła, że najlepiej jest dodać sól na początku gotowania, a nie na końcu. Dlaczego? Nie wiem, tak mówiła!