Co może powodować niedobór witaminy B12?

Co może powodować niedobór witaminy B12: starzenie i żołądek

Zrozumienie, co może powodować niedobór witaminy B12, a także procesów wchłaniania i pracy żołądka pozwala uniknąć powszechnych błędów dietetycznych oraz skutecznie zadbać o prawidłowy poziom składników odżywczych w organizmie. Wiedza na temat mechanizmów trawiennych ułatwia podjęcie właściwych kroków.

Co może powodować niedobór witaminy B12?

Niedobór witaminy B12 wynika najczęściej z niewystarczającej podaży w diecie lub problemów z jej przyswajaniem w przewodzie pokarmowym. Zależy od tego prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego i krwiotwórczego. To sprawa kluczowa.

Wiele osób uważa, że wystarczy zjeść więcej mięsa, aby rozwiązać problem. To mit. Do przyswojenia witaminy B12 z pożywienia potrzebujesz kwasu solnego i białka zwanego czynnikiem wewnętrznym. Szacuje się, że około 20 procent populacji po 60 roku życia ma obniżony poziom tej witaminy ze względu na naturalne starzenie się układu pokarmowego.^[1] Większość internetowych poradników skupia się na samej diecie wegańskiej. Ale jest jeden ukryty czynnik, który powoduje braki nawet u zagorzałych mięsożerców - wyjaśnię to dokładnie w sekcji o wchłanianiu poniżej.

Objawy braku witaminy B12 - nie myl ich ze stresem

Ignorowanie pierwszych sygnałów to prosta droga do poważnych problemów zdrowotnych. Skutki niedoboru witaminy B12 są początkowo bardzo subtelne. Mrowienie dłoni. Zmęczenie. Problemy z pamięcią i nagłe stany depresyjne. Brzmi znajomo?

Większość z nas - zwłaszcza po trudnym tygodniu pracy - zrzuca to po prostu na codzienny stres. Sama anemia megaloblastyczna zaburza produkcję zdrowych czerwonych krwinek, wywołując silne osłabienie, nienaturalną bladość skóry oraz duszności. Jednak to układ nerwowy cierpi najbardziej po cichu. Przewlekły brak witaminy B12 prowadzi do zaniku osłonek mielinowych. Wzrost poziomu homocysteiny z kolei drastycznie zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, uszkadzając śródbłonek naczyń krwionośnych przy znacznym deficycie. ^[2]

Bądźmy szczerzy. Zanim zacząłem głębiej badać ten temat, myślałem, że mrowienie nóg wieczorem to wina złego krzesła w biurze. Myliłem się. To był pierwszy dzwonek alarmowy mojego organizmu proszącego o wsparcie neurologiczne.

Przyczyny niskiego poziomu B12 na co dzień

Przejdźmy do sedna problemu. Dlaczego poziom spada? Przyczyny niskiego poziomu B12 można podzielić na dwie główne grupy: to co kładziemy na talerzu i to, jak sprawnie nasz żołądek potrafi to przetworzyć.

Dieta i ograniczenia pokarmowe

Witamina B12 występuje naturalnie niemal wyłącznie w produktach pochodzenia zwierzęcego. Jeśli stosujesz dietę roślinną i nie suplementujesz regularnie - masz niedobór. Zastanawiając się, co może powodować niedobór witaminy B12, to jedna z najczęstszych przyczyn. Nie wierz w mity o cudownych właściwościach spiruliny czy niemytych warzywach z ogródka jako źródłach tej witaminy. Zawierają one jedynie pseudowitaminę B12, która blokuje prawdziwe receptory komórkowe.

Prawdziwy winowajca, czyli zaburzenia wchłaniania

Oto ten ukryty czynnik, o którym wspominałem wcześniej: popularne leki na zgagę. Leki z grupy inhibitorów pompy protonowej drastycznie obniżają kwasowość żołądka. Bez silnego kwasu nie uwolnisz witaminy B12 z pożywienia. Zwykła tabletka na niestrawność może zablokować przyswajanie z najlepszego steka.

Dodatkowo, około 30 procent pacjentów z przewlekłym zapaleniem żołądka cierpi na brak czynnika wewnętrznego.^[3] Na początku mojej pracy radziłem znajomym z niedoborem po prostu jeść więcej dobrej jakości mięsa. To był duży błąd. Jeśli masz zniszczoną śluzówkę żołądka, nawet kilogram wołowiny dziennie nie podniesie wyników badań.

Szybka uwaga zdrowotna: Jeśli odczuwasz chroniczne drętwienie kończyn, zaburzenia równowagi lub nagłe problemy z pamięcią, nie próbuj leczyć się samodzielnie domowymi sposobami. Natychmiast skonsultuj się z lekarzem, aby wykluczyć trwałe uszkodzenia neurologiczne.

Jak mądrze podejść do odbudowy poziomu witamin

Powrót do zdrowia nie zawsze jest prosty. Wymaga to odpowiedniej diagnozy i dobrania właściwej formy suplementacji, która ominie ewentualne problemy z układem trawiennym. Zła forma witaminy to strata czasu.

Formy suplementacji witaminy B12 - co wybrać?

Kapsułki z cyjanokobalaminą

• Działa wolno, wymaga długoterminowego stosowania do budowy zapasów

• Zdrowe osoby młode bez problemów żołądkowych i mutacji genetycznych

• Niska do średniej, wymaga przekształcenia w organizmie przez wątrobę

⭐ Metylokobalamina podjęzykowa

• Bardzo szybka reakcja organizmu i uzupełnienie braków we krwi

• Weganie, seniorzy, osoby z mutacją genu MTHFR oraz problemami trawiennymi

• Bardzo wysoka, wchłania się bezpośrednio przez błony śluzowe, omijając żołądek

Zastrzyki domięśniowe

• Błyskawiczna - stosowana przy stanach zagrożenia trwałym uszkodzeniem nerwów

• Pacjenci z ciężką anemią megaloblastyczną lub całkowitym brakiem czynnika wewnętrznego

• Sto procent, trafia bezpośrednio do krwiobiegu z pominięciem układu pokarmowego

Walka Anny z chronicznym zmęczeniem i mgłą mózgową

Anna, 34-letnia graficzka z Krakowa, przeszła na pełny weganizm. Po roku zaczęła odczuwać potężne zmęczenie, rozdrażnienie i mgłę mózgową w pracy. Sądziła, że to po prostu wina ciągłego patrzenia w ekran i zbliżających się deadline-ów.

Kupiła najtańszy drogeryjny suplement z witaminą B12 w twardych tabletkach. Brała go regularnie przez miesiąc. Niestety, objawy tylko się nasiliły, a do tego doszło dziwne mrowienie w palcach u stóp. Myślała, że weganizm po prostu jej nie służy.

Podczas wizyty u doświadczonego dietetyka odkryła swój błąd. Zamiast łykać twarde tabletki, które przy jej nadkwasocie i lekach w ogóle się nie wchłaniały, przeszła na wysoce przyswajalną metylokobalaminę w kroplach podjęzykowych.

Po 6 tygodniach poziom energii Anny wrócił do normy, a niepokojące mrowienie ustąpiło całkowicie. Badania krwi pokazały wzrost parametrów o 65 procent. Zrozumiała, że droga wchłaniania ma równie wielkie znaczenie co sama dawka suplementu.