Jakie są walory turystyczne w Polsce?

Co składa się na walory turystyczne?

No dobra, Walory turystyczne? Co to w ogóle jest? Jakieś skarby zakopane w ogródku? Niee, to coś bardziej wymyślnego. Chociaż kto wie, może i tam coś się kryje!

• Kultura materialna i duchowa – Czyli te wszystkie zabytki, co to niby takie ważne, ale na zdjęciach i tak wychodzą krzywo. No i ten cały folklor, co to babcie w kółko te same przyśpiewki męczą. Ale dobra, coś tam warte to jest, nie ma co. O obiekty kultury narodowej już w ogóle nie pytaj.

• Osobliwości przyrody – A tu mamy parki, gdzie komary gryzą jak szalone, jaskinie, gdzie strach wejść, żeby się nie zgubić, źródła (podobno lecznicze, a smakują jak z kranu), wodospady – o ile woda w ogóle leci! No i ogrody botaniczne i zoologiczne, gdzie jedne rośliny usychają, a drugie zwierzęta smętnie patrzą na świat. Taka to natura, nie?

Dodatkowe info: Wiecie, jak moja ciotka Grażyna pojechała do tego ogrodu botanicznego w 2024, to mówiła, że te róże to chyba sztuczne były, bo takie jakieś... idealne. A w zoo, to małpy jej orzeszka ukradły! Normalnie jak w życiu, tylko drożej. A Janusz, wujek od strony mamy, jak pojechał pod ten wodospad w lutym 2024, to mówił, że lód był większą atrakcją niż sam wodospad. No cóż, jak to mówią, co kraj, to obyczaj!

Jak dzielimy walory?

Walory dzielimy. Tak to się robi.

• Funkcje: Wypoczynkowe, krajoznawcze, specjalistyczne. Bez dyskusji.
• Pochodzenie: Przyrodnicze kontra antropogeniczne. Wybór jest prosty.

To wszystko. I nic więcej nie potrzeba wiedzieć.

DODATEK. Rozważmy przypadek Anny Kowalskiej, naszej podróżniczki. Anna, rocznik '88, preferuje walory wypoczynkowe (spa w Sopocie, 2024) i krajoznawcze (zamek w Malborku, maj 2024). Ignoruje specjalistyczne. Jej wybór, jej sprawa. Dla niej liczy się relaks i historia.

Jak dzielimy walory turystyczne?

O rany, walory turystyczne, ale o co dokładnie chodzi?

• WALORY! To zależy... Zależy, po co w ogóle ktoś gdzieś jedzie.
• Wypoczynek? To walory wypoczynkowe. Leżak na plaży, basen, cisza (jak się uda!), totalny relaks. Ale czy ja się kiedyś tak naprawdę zrelaksowałam? Chyba nie...
• A jak ktoś lubi zwiedzać? Zamki, muzea, stare miasta – to walory krajoznawcze, jasne. W sumie, to lubię, ale bardziej te mniej znane miejsca, bez tłumów turystów. Byłam w tym roku w takim jednym małym miasteczku na Dolnym Śląsku, super!
• No i są jeszcze te walory specjalistyczne. Czyli co? Nurkowanie na Bali? Wspinaczka w Tatrach? Dla mnie to za duże wyzwanie, wolę jednak siedzieć z książką!

Dodatkowe info: w 2024 roku najbardziej popularne walory wypoczynkowe w Polsce to... no wiadomo, morze i góry! A krajoznawcze? Kraków, Wrocław, Gdańsk – klasyka. I te specjalistyczne – kajaki na Mazurach, rowerowe szlaki... Eh, wakacje!

W jaki sposób można podzielić walory turystyczne?

Walory turystyczne? No cóż, to temat jak skrzynia skarbów – każdy znajdzie w niej coś dla siebie. Podział? Proszę bardzo, podpowiem jak dobra ciotka Halinka na imieninach, która wie wszystko najlepiej:

• Walory wypoczynkowe: czyli to, co pozwala nam odetchnąć, jak po maratonie z teściową. Służą regeneracji sił – fizycznych i psychicznych. Idealne dla tych, którzy po pracy wyglądają jak po starciu z niedźwiedziem.
• Walory krajoznawcze: to gratka dla ciekawskich, niczym plotki zza płotu. Budzą w nas zainteresowania poznawcze. Dzielimy je na przyrodnicze (dla miłośników drzew i kamieni) i kulturowe (dla tych, co lubią zwiedzać muzea, a potem narzekać, że za drogo).
• Walory specjalistyczne: to coś dla wybrednych turystów, jak wino dla sommeliera. Umożliwiają uprawianie turystyki kwalifikowanej. Wspinaczka? Nurkowanie? Jazda konna? Wybierz coś, co sprawi, że zapomnisz o istnieniu poniedziałków.

A tak na serio, to podział walorów turystycznych jest jak menu w restauracji – każdy znajdzie coś, co mu pasuje. Grunt to wiedzieć, czego się szuka! No i pamiętaj, żeby nie zapomnieć portfela. W dzisiejszych czasach nawet podziwianie zachodu słońca kosztuje.

Jak dzielimy atrakcje turystyczne?

Ach, podział atrakcji turystycznych... To trochę jak patrzenie na mozaikę słońca odbijającego się w falach Bałtyku, gdzieś tam w Sopocie, gdzie spędzałam wakacje u babci Heleny. Ona zawsze mówiła: "Kochanie, życie jest podróżą!" I miała rację.

Ale wracając do tych atrakcji...

• Turystyka wypoczynkowa: to taki leniwy poranek nad jeziorem, kiedy nic się nie musi, a tylko szumią drzewa. To zapach lasu, smak jagodzianek od pani Jadzi z lokalnej piekarni. Odprężenie, regeneracja, oderwanie od szarej rzeczywistości. Wypoczynek to dla mnie szum fal i nicnierobienie... po prostu.

• Turystyka krajoznawcza: to z kolei wyprawa w nieznane, jak te nasze rowerowe wycieczki z kuzynem Markiem po Kaszubach. Odkrywanie nowych miejsc, ich historii, kultury, przyrody. To zamek w Malborku, to Muzeum Emigracji w Gdyni, to każdy kamień z duszą! Poznawanie i chłonięcie wszystkiego! Jak podróż do Krakowa na Wawel.

Czasami myślę, że jedno przenika drugie. Bo czyż nie jest wypoczynkiem poznawanie nowego miejsca? A czy krajoznawstwo nie daje odprężenia? Wszystko zależy od nas.

I jeszcze jedno, czasem podział jest tylko w naszych głowach. Bo przecież w podróży chodzi o to, by po prostu żyć. Tak jak uczyła mnie babcia Helena, która urodziła się w 1935 roku, i zawsze powtarzała, żeby czerpać z życia pełnymi garściami!

Jakie mogą być walory?

A więc, co tam mamy w tym naszym polskim grajdołku? Walory, powiadasz? Oj, nazbierało się tego przez te wieki, jak włosów na szczotce mojej teściowej!

Walory, walory... co to w ogóle jest? To tak, jakby zapytać kota, co to mysz. Niby wiadomo, ale jakby to ująć...

• Antropogeniczne: Czyli co człowiek wymodził. A to drogi, a to zamki (nie te w telefonie, tylko te z kamienia!), a to pomniki ku czci, no i oczywiście centra handlowe, bo przecież gdzieś trzeba wydać te ciężko zarobione pieniądze!

• Przyrodnicze: Tu Matka Natura poszalała. Morze - idealne na leżing, plażing i smażing. Góry – dla tych, co lubią się zmęczyć (i potem chwalić na Instagramie). Lasy – dla grzybiarzy i zakochanych par. Rzeki – dla wędkarzy i tych, co lubią romantyczne spacery brzegiem (tylko uważajcie na komary!). No i jeszcze te ogrody botaniczne i zoologiczne – niby dla dzieci, ale dorośli też się gapią na małpy.

• Poza przyrodnicze: Czyli to, co stworzyliśmy, żeby podziwiać naszą historię i kulturę. Muzea – żeby pospać na wystawie. Obiekty historyczne i zabytki – żeby robić zdjęcia i mówić "och" i "ach". Miejsca kultu religijnego – dla wierzących i dla tych, co lubią architekturę. No i wydarzenia i imprezy kulturalne – żeby się zabawić i poczuć "europejsko".

A gdzie to wszystko znajdę?

No wszędzie! Polska to taki misz-masz, że na każdym kroku coś ciekawego wypatrzysz. Od Bałtyku po Tatry, od puszczy Białowieskiej po kopalnię soli w Wieliczce. Tylko patrzeć i korzystać. A jak już się zmęczysz zwiedzaniem, zawsze możesz usiąść w knajpce i zamówić pierogi. No bo przecież to też jest walor!