Czy rozdzielność majątkową trzeba zgłosić do urzędu skarbowego?

Rozdzielność majątkowa a Urząd Skarbowy: Czego nie powie Ci Internet?

Wielu małżonków decyduje się na rozdzielność majątkową, myśląc, że rozwiązuje ona wszystkie problemy związane z finansami, a zwłaszcza z podatkami. Rzeczywistość jednak bywa bardziej skomplikowana. Popularne przekonanie, że ustanowienie rozdzielności zwalnia z wszelkich obowiązków względem Urzędu Skarbowego, to mit, który może kosztować nas sporo nerwów, a nawet pieniędzy.

Pytanie, czy rozdzielność majątkową trzeba zgłosić do Urzędu Skarbowego, jest często zadawane. Odpowiedź, choć prosta, wymaga doprecyzowania. Samo zawarcie umowy o rozdzielności majątkowej u notariusza nie powoduje automatycznego obowiązku zgłoszenia tego faktu do Urzędu Skarbowego. Urząd Skarbowy nie prowadzi rejestru małżeństw z rozdzielnością majątkową. Informacja ta, sama w sobie, nie jest dla niego istotna.

Jednakże! Skutki finansowe wynikające z tej rozdzielności mogą – i w większości przypadków będą – miały wpływ na nasze rozliczenia podatkowe. To właśnie te skutki, a nie sama rozdzielność, mogą nas zaprowadzić do Urzędu Skarbowego.

Rozważmy przykład:

Państwo Kowalscy ustanowili rozdzielność majątkową w roku 2021. W roku 2022, już po ustanowieniu rozdzielności, sprzedali nieruchomość, którą nabyli wspólnie jeszcze w trakcie trwania wspólności majątkowej. Pomimo faktu, że są już formalnie „odrębnymi” finansowo osobami, przychód ze sprzedaży tej nieruchomości, zgodnie z prawem, podlega podziałowi i opodatkowaniu.

W takiej sytuacji, każde z małżonków ma obowiązek złożyć deklarację podatkową (najczęściej PIT-39) i rozliczyć swój udział w dochodzie ze sprzedaży. Termin złożenia deklaracji upływał 30 kwietnia 2023 roku (dla dochodów uzyskanych w 2022 roku).

Co istotne, fakt ustanowienia rozdzielności nie zwalnia z obowiązku zapłaty podatku od uzyskanego dochodu. Urząd Skarbowy będzie oczekiwał, że każdy z małżonków, proporcjonalnie do swojego udziału w majątku wspólnym, uiści należny podatek.

Podsumowując:

• Samo ustanowienie rozdzielności majątkowej nie wymaga zgłoszenia do Urzędu Skarbowego.
• Transakcje finansowe, które są konsekwencją ustania wspólności majątkowej (np. sprzedaż wspólnej nieruchomości, podział majątku), mogą generować obowiązek podatkowy i konieczność złożenia deklaracji.
• Ustanowienie rozdzielności majątkowej nie zwalnia z obowiązku zapłaty podatku od dochodów, które powstały w związku z likwidacją majątku wspólnego.

Zanim więc zdecydujemy się na rozdzielność majątkową, warto skonsultować się z prawnikiem lub doradcą podatkowym, aby zrozumieć wszystkie konsekwencje tej decyzji, również te związane z rozliczeniami podatkowymi. Unikniemy w ten sposób nieprzyjemnych niespodzianek i potencjalnych problemów z Urzędem Skarbowym. Pamiętajmy, że ignorance of the law is no excuse! (łac. Nieznajomość prawa szkodzi!)