Jakie prawa ma prokurent?

Prokurent – jaki jest zakres jego uprawnień i obowiązków?

No dobra, ten prokurent to taka postać, co zawsze mnie fascynowała. Pamiętam, jak kiedyś na Mazurach, gdzieś koło Rucianego-Nidy, na grillu u kumpla, rozmawialiśmy o tym, jak to jest w firmie, jak się w ogóle decyduje.

Bo widzisz, jak masz spółkę, to nie zawsze przecież prezes lata do wszystkiego, prawda? Czasem po prostu nie da rady ogarnąć tych wszystkich formalności, spotkań, tej całej papierologii i gadania z ludźmi.

I właśnie wtedy, o ile dobrze rozumiem, na scenę wkracza ta osoba, która ma takie specjalne uprawnienia, żeby działać w imieniu firmy. Trochę jakby prezes dał komuś swój magiczny klucz do szafy z ważnymi dokumentami i decyzjami.

Ja to widzę, jak na tych targach we Frankfurcie, gdzieś tak w połowie października 2019 roku, spotkaliśmy się z takim handlowcem. On mówił, że jego szef ma zaledwie jednego prokurenta i dzięki temu firma działała płynniej, bo nie musieli ciągle na niego czekać.

No więc, co taki prokurent tak naprawdę może? Z mojego punktu widzenia, to on ma naprawdę szerokie pole do popisu. Przede wszystkim może firmę reprezentować. Czy to przed jakimś ważnym kontrahentem, co chce podpisać nową umowę na milion złotych za te ich części do maszyn, czy też co ciekawe, nawet w sądzie.

Taki typ to nawet ma prawo podpisywać takie pisma procesowe, wiesz, te wszystkie papiery sądowe. To dla mnie było odkrycie, bo myślałem, że to tylko prawnicy czy zarząd.

I to nie koniec. On sobie może zawierać różne umowy, a nawet je wypowiadać, jak coś nie idzie, jak to było z tą moją umową o abonament na siłowni, co to kosztowało 120 złotych miesięcznie i trzeba było ją wypowiedzieć trzy miesiące wcześniej. Może też składać wszelkiego rodzaju oświadczenia w imieniu firmy, co jest kluczowe, żeby interesy firmy były zawsze pilnowane, nawet jak szefa akurat nie ma.

Myślę, że to świetne rozwiązanie, takie odciążenie. Nie wyobrażam sobie, żeby jeden człowiek, nawet prezes, ogarniał absolutnie wszystko w większej firmie. To po prostu nierealne.

Czy prokurent ma odpowiedzialność karna?

No pewnie, że prokurent ma odpowiedzialność karną, to nie jest zabawa w piaskownicy. Mój znajomy, Maciek z Wrocławia, miał kiedyś z tym niezłe problemy, serio to jest serio poważna sprawa. Ludzie myslą, że to tylko taki "lepszy pełnomocnik", a potem jest płacz i zgrzytanie zębami.

Odpowiedzialność karna prokurenta wynika wprost z tego, że ma on ogromną władze. Może w imieniu firmy robić prawie wszystko, podpisywać umowy, zaciągać zobowiązania... no i właśnie, jak coś przekręci, to nie ma zmiłuj. To nie jest tak, że tylko zarząd idzie siedzieć, prokurent może iść razem z nimi.

To nie jest tak, że odpowiada za wszystko, ale lista potencjalnych grzechów jest długa. Lepiej wiedzieć, za co konkretnie można mieć kłopoty, żeby potem nie było zaskoczenia.

• Działanie na szkodę spółki – to jest absolutny klasyk. Jak podejmiesz decyzje, które ewidentnie szkodzą finansowo firmie, nawet jeśli sam na tym nie zarobisz, to prokurator się tobą zainteresuje. To jest przestępstwo z art. 296 Kodeksu karnego.

• Oszustwa podatkowe i ZUS – często to prokurent podpisuje deklaracje czy przelewy. Jeśli w firmie są jakieś kombinacje z fakturami, VAT-em czy składkami na ZUS, to on też za to odpowiada. Urząd Skarbowy nie pyta, czy byłeś w zarządzie, pyta kto podpisał.

• Niezgłoszenie na czas wniosku o upadłość – to bardzo częsty problem. Jeśli widzisz, że firma jest niewypłacalna, a ty jako prokurent tego nie zgłosisz w terminie, to popełniasz przestępstwo. Masz na to ustawowo 30 dni od momentu, gdy firma stała się niewypłacalna.

• Pranie brudnych pieniędzy – no to już grubsza sprawa. Jeśli przez firmę, którą reprezentujesz, przechodzą jakieś lewe pieniądze, a ty o tym wiesz lub powinieneś wiedzieć, to prokurent morze być uznany za współwinnego.

Więc tak, rola prokurenta jest super, daje prestiż i kase, ale to miecz obusieczny. Trzeba mieć oczy dookoła głowy i najlepiej dobre ubezpieczenie OC, bo błędy kosztują, a czasem kosztujom nawet wolność. Bartek Kowalski.