Jak się ubrać jesienią w góry?

[Keyword]: Ubior na cebulkę w góry jesienią

Planowanie wyprawy w wyższe partie wymaga dobrego przygotowania na dynamicznie zmieniające się warunki atmosferyczne i skoki temperatury. Zrozumienie zasad właściwego kompletowania ekwipunku pozwala uniknąć problemów na szlaku oraz zapewnia pełen komfort termiczny podczas całodziennej wędrówki, jeśli wiesz, jak się ubrać jesienią w góry.

Jak skompletować ubiór w góry jesienią?

Jesień to najpiękniejsza, ale i najbardziej zdradliwa pora roku na szlaku. W góry jesienią ubieraj się na cebulkę, skompletuj trzy warstwy - oddychającą bieliznę, izolujący polar i zewnętrzną kurtkę chroniącą przed wiatrem.

Wszyscy powtarzają tę zasadę do znudzenia. Jednak istnieje jeden bardzo nieoczywisty błąd dotyczący wyboru samej kurtki, który popełnia prawie 80 procent początkujących turystów - wyjaśnię go szczegółowo w sekcji o warstwie zewnętrznej poniżej.

Kiedy pierwszy raz pojechałem w Tatry w październiku, myślałem, że gruba, bawełniana bluza załatwi sprawę. To był bolesny błąd. Zęby dzwoniły mi z zimna, dłonie zgrabiały tak bardzo, że nie mogłem otworzyć plecaka, a mokra koszulka brutalnie przykleiła się do pleców. Zrozumiałem wtedy, że góry weryfikują każdy brak przygotowania. System warstwowy to nie wymysł marketingowy. To po prostu kwestia twojego bezpieczeństwa i komfortu.

Trzy warstwy ubioru na szlak (Złota zasada)

Pogoda na wysokościach zmienia się w mgnieniu oka. Temperatura spada średnio o 0,6 stopnia Celsjusza na każde 100 metrów przewyższenia. ^[2] Dlatego ubiór na cebulkę w góry jest jedynym logicznym rozwiązaniem. Pozwala on na szybkie dodawanie lub zdejmowanie ubrań w zależności od wysiłku i kaprysów aury.

Warstwa pierwsza (Bielizna termoaktywna)

Koszulka i getry z wełny merynosów (merino) lub wysokiej jakości materiałów syntetycznych to twój fundament. Odpowiednia bielizna odprowadza pot i zapewnia komfort cieplny. To najważniejsza warstwa ze wszystkich.

Unikaj bawełny, ponieważ chłodzi ciało, gdy jest wilgotna. Bawełna traci znaczną część swoich właściwości izolacyjnych po zmoczeniu.^[3] Jeśli założysz bawełniany t-shirt, spocisz się na podejściu, a wiatr na grani błyskawicznie wyciągnie z ciebie całe ciepło. Zmarzniesz. Koniec kropka.

Warstwa druga (Ocieplająca)

Bluza polarowa lub lekka kurtka puchowa czy syntetyczna to twój grzejnik. Zatrzymuje ciepło wytworzone przez organizm. Zwykły, techniczny polar potrafi skutecznie zatrzymać ciepło przy ciele w porównaniu do tradycyjnego, grubego swetra o tej samej wadze.^[4] W pogodne, bezwietrzne dni jesieni często będziesz maszerować tylko w bieliźnie i polarze.

Warstwa trzecia (Ochronna)

Kurtka membranowa (typu hardshell), która chroni przed porywistym wiatrem oraz jesienną ulewą, a jednocześnie oddycha. I tutaj wracamy do błędu, o którym wspomniałem na początku artykułu.

Co to za błąd? Wielu turystów kupuje w pełni wodoodporne, tanie peleryny lub kurtki bez żadnej membrany. Myślą, że najważniejsza jest ochrona przed deszczem. Zupełnie nie. W takiej barierze po 20 minutach intensywnego marszu ugotujesz się we własnym pocie. Wilgoć nie ma jak uciec na zewnątrz, więc twoja warstwa pierwsza i druga stają się mokre od środka. Kiedy się zatrzymasz - natychmiast dopada cię chłód. Dobry hardshell musi oddychać.

Spodnie i obuwie na jesienny szlak

Nogi wykonują na szlaku najcięższą pracę. Spodnie powinny być elastyczne i zapewniać swobodę ruchów. Najlepiej sprawdzają się szybkoschnące i wiatroodporne spodnie trekkingowe, ewentualnie zaimpregnowane przeciw mżawce. Jeansy zostaw w szafie - są ciężkie, sztywne i schną godzinami.

Buty to twój kontakt z podłożem. Koniecznie za kostkę o solidnej, antypoślizgowej podeszwie (na przykład Vibram) i z membraną wodoodporną (na przykład Gore-Tex), ponieważ szlaki jesienią mogą być niezwykle błotniste i śliskie. Skręcona kostka wysoko w górach to sytuacja awaryjna, której chcesz uniknąć za wszelką cenę.

Niezbędne akcesoria w góry jesienią

Nawet przy ładnej pogodzie w dolinach, jesienny wiatr na grani bywa przejmujący. Cienkie rękawiczki z polaru i ciepła czapka to absolutny sprzęt obowiązkowy. Ciało ludzkie traci ogromne ilości ciepła przez nieosłoniętą głowę i wychłodzone dłonie.

Komin lub chusta wielofunkcyjna (typu Buff) świetnie chroni szyję i może służyć jako opaska na uszy. Nie zapominaj też o stopach. Dobre skarpety trekkingowe z wełny merynosów zapobiegną bolesnym obtarciom i ochronią stopy przed lodowatym wiatrem hulającym po przełęczach.

Szczerze mówiąc, często widzę ludzi na szlaku, którzy mają świetną kurtkę, ale marzną przez brak zwykłej czapki. Detale robią wielką różnicę.

Wybór pierwszej warstwy: Merino czy Syntetyk?

Decyzja o tym, co założyć bezpośrednio na ciało, determinuje komfort całej wycieczki. Obie opcje mają swoje mocne strony, ale różnią się diametralnie sposobem działania.

Wełna Merino (Polecana na chłodne dni)

1. Naturalnie antybakteryjna - nie chłonie brzydkich zapachów nawet po kilku dniach noszenia
2. Schnie wolniej niż materiały sztuczne
3. Zazwyczaj znacznie droższa inwestycja
4. Doskonale grzeje nawet wtedy, gdy jest wilgotna od potu

Wysokiej jakości bielizna syntetyczna

1. Słaba - wymaga częstego prania (chyba że posiada jony srebra)
2. Schnie błyskawicznie, co jest zaletą przy bardzo intensywnym wysiłku
3. Bardziej przystępna dla początkujących turystów
4. Szybko oddaje nadmiar ciepła, gorsza izolacja po zmoczeniu

Bieszczadzka lekcja pokory Michała

Michał, 32-letni grafik z Warszawy, pojechał w Bieszczady na początku listopada. Kupił solidne buty trekkingowe, ale zignorował kwestię warstw - założył gruby bawełniany t-shirt i ciężką, miejską kurtkę ocieplaną. Na stromym podejściu pod Tarnicę spocił się niesamowicie, a jego plecy były całkowicie mokre.

Kiedy wyszedł ponad granicę lasu na otwartą połoninę, uderzył w niego lodowaty, jesienny wiatr. Spróbował rozpiąć grubą kurtkę, żeby się schłodzić. Mokra bawełna natychmiast wyciągnęła ciepło z jego organizmu. Zaczął gwałtownie drżeć, a palce zgrabiały mu tak bardzo, że nie mógł zapiąć suwaka z powrotem.

Michał zrozumiał, że sytuacja robi się niebezpieczna. Zamiast wejść na szczyt, musiał natychmiast zawrócić i szybkim krokiem zejść do osłoniętej doliny, ryzykując głębokie wychłodzenie. Uświadomił sobie, że góry w listopadzie nie wybaczają noszenia bawełny.

Przed kolejnym wyjazdem w Karkonosze zainwestował w koszulkę termoaktywną z merino, lekki polar i oddychający hardshell. Zastosował ubiór na cebulkę. Przy podobnej temperaturze czuł się w pełni komfortowo, regulując temperaturę zamkami błyskawicznymi, a szczyt zdobył bez problemu.