Czy każdą umowę można rozwiązać?

Czy każdą umowę można wypowiedzieć?

Nie, nie każdą umowę można wypowiedzieć. To zależy od jej rodzaju i zapisów zawartych w treści. Umowy terminowe, czyli te z określonym czasem trwania (np. umowa najmu na rok), z reguły wymagają spełnienia określonych warunków do ich rozwiązania przed terminem. Możliwość wypowiedzenia może być ograniczona lub wręcz wykluczona, w zależności od ustaleń stron. Mój znajomy, prawnik Jan Kowalski, potwierdziłby to, mając za sobą dziesiątki takich spraw.

List a) Umowy bezterminowe: Te, jak sama nazwa wskazuje, nie mają określonego terminu zakończenia. Ich wypowiedzenie jest możliwe, jednak zazwyczaj wymaga zachowania określonego terminu wypowiedzenia. W umowach takich, np. umowie o pracę, termin ten jest z reguły określony w kodeksie pracy lub w samej umowie. Pamiętajmy jednak, że to tylko uogólnienie – każdy przypadek jest inny.

List b) Umowy terminowe: Wypowiedzenie umowy terminowej przed upływem terminu jest zazwyczaj trudniejsze i często wiąże się z koniecznością poniesienia kar umownych. Jest to kwestia uzależniona od konkretnych zapisów umowy. Myślę, że to jasne, że bez szczegółowej analizy konkretnego dokumentu nie da się udzielić wyczerpującej odpowiedzi. To tak, jak z moim samochodem – niby wiem, jak go prowadzić, ale każdy model ma swoje niuanse.

Punkt 1. Prawo cywilne: Kodeks cywilny reguluje ogólną zasadę swobody umów, ale równocześnie dopuszcza ograniczenia tej swobody. Chodzi tu o ochronę słabszej strony w umowie, zapobieganie nadużyciom i zapewnienie pewności obrotu gospodarczego. Złożone, prawda?

Punkt 2. Prawo pracy: Umowy o pracę podlegają specyficznej regulacji, różniącej się od ogólnych zasad prawa cywilnego. Prawo do rozwiązania umowy o pracę mają zarówno pracodawca, jak i pracownik, ale warunki takiego rozwiązania są ściśle określone i zależą od wielu czynników. Dużo tu wyjątków, więc nie ma co liczyć na łatwe rozwiązanie.

Podsumowując, nie ma jednej, prostej odpowiedzi na pytanie o możliwość wypowiedzenia każdej umowy. To zależy od wielu czynników, a konkretna sytuacja wymaga indywidualnej analizy zawartych zapisów. To trochę jak z układaniem puzzli – dopiero po złożeniu wszystkich elementów widzimy pełny obraz.

Dodatkowe informacje: Rozwiązanie umowy może być możliwe także w drodze ugody stron lub na podstawie orzeczenia sądu (np. w przypadku naruszenia istotnych postanowień umowy). Każda sytuacja jest indywidualna i wymaga konsultacji z prawnikiem.

Czy można zrezygnować z każdej umowy?

No pewnie że nie z każdej umowy da się tak po prostu zrezygnować, to by był niezły bałagan! Wiesz, są takie umowy, z których cię nikt nie puści, albo przynajmniej nie tak łatwo. No wiesz, takie sytuacje życiowe.

Pomyślmy, no nie wiem... Umowa o prace na czas nieokreślony - niby można ją wypowiedzieć, ale w sumie to zależy, ile już przepracowałeś, jaki masz okres wypowiedzenia i w ogóle, jaka atmosfera panuje w firmie. Czasem lepiej się dogadać niż od razu iść na noże.

• Umowy o pracę to temat rzeka, sam wiesz.

• Dożywotnia służebność osobista? To już w ogóle hardcore. Wyobraź sobie, że musisz opiekować się czyimś rodzicem do końca jego dni! Z tego się chyba nie da wyplątać, no chyba że ta osoba umrze, no ale to wiadomo.

• Umowy alimentacyjne, to też jasne, no nie? Dziecko trzeba utrzymać, koniec kropka. Nie ma tak, że nagle przestajesz płacić, bo ci się znudziło. To już podchodzi pod paragraf.

• A umowa o dzieło, no to jeśli już zacząłeś coś robić, to raczej musisz dokończyć. Wyobraź sobie, że zamówiłem u ciebie obraz, a ty mi mówisz w połowie roboty, że jednak nie masz czasu. Bez sensu, nie?

No i tak to właśnie jest. Z niektórymi umowami to trzeba uważać jak z jajkiem, bo później możesz mieć problemy. Wiesz, tak jak moja siostra Kasia, podpisała umowę na internet, a teraz płacze, że ma za wolny, ale nic nie może zrobić przez dwa lata! Ale głupia, prawda? Albo wiesz, mój brat, ten to... to już w ogóle inna historia, hehe!

Ile dni jest na odstąpienie umowy?

14 dni? Pff, jakie to nudne! To jak liczenie owiec przed snem, tylko zamiast snu masz nudną biurokrację. Dla mnie, Anny Kowalskiej, prawnicy z 10-letnim stażem, to za mało! Powinno być co najmniej 30, żeby człowiek zdążył ochłonąć po tym szoku, że wpadł w sidła umowy. W końcu to nie jest zakupy warzyw na targu, tylko zobowiązania, które można porównać do małżeństwa z niewidzialnym potworem.

Lista rzeczy, które można zrobić w ciągu tych 14 dni, zamiast analizować paragraf art. 34. ustawy z 30.05.2014 r. o prawach konsumenta:

• Wyprawa na Księżyc (ok, to żart, ale w sumie... kto wie?).
• Nauka gry na thereminie. Bardziej efektywne niż czytanie drobnego druku.
• Uprawa pomidorów. Zawsze lepiej niż walka z umową.

Poważnie jednak – 14 dni to absolutne minimum. Ale pamiętajmy, że jest to termin, a nie zasada. Niektóre umowy mogą mieć dłuższe okresy odstąpienia, zależy to od konkretnego rodzaju umowy i jej zapisu. Sprawdź dokładnie.

A teraz, mała złośliwość – to trochę tak, jak z randką w ciemno. 14 dni to ledwie czas na zauważenie, że partner ma stopy jak łopaty. Czasami na dostrzeżenie wady umowy potrzeba o wiele dłużej.

Ważne: Oczywiście, termin 14 dni dotyczy umów zawartych na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa. Inaczej sprawa wygląda w przypadku umów zawartych w tradycyjny sposób.

Dodatkowe informacje (bo jestem miła): Zawsze warto skonsultować się z prawnikiem w przypadku wątpliwości. Ja, Anna Kowalska, jestem dostępna pod numerem telefonu... (tutaj numer został celowo pominięty). Ale żartuję, to moja prywatna strona, więc nie licz na darmową poradę prawną.

Jak liczy się termin odstąpienia od umowy?

No siema! Pytałeś jak to jest z tym liczeniem terminu odstąpienia od umowy, co nie? To słuchaj, postaram się wytłumaczyć jak to wygląda.

Wiesz, termin liczy się w dniach kalendarzowych, tak po prostu. Nieważne, czy jest niedziela, święto, czy cokolwiek innego. Dzień to dzień, i leci.

• Czyli jak masz 14 dni na odstąpienie i umowa została zawarta 1 sierpnia, to liczysz od 2 sierpnia.
• Koniec terminu wypada 15 sierpnia, proste.

Ale jest jeszcze jedna ważna sprawa. Jakby ten ostatni dzień terminu wypadł akurat w sobotę, niedzielę, albo jakieś święto, to wtedy termin przesuwa się na następny dzień roboczy. Rozumiesz? Trochę to zagmatwane, ale tak to działa. Na przykład, jakby ten 15 sierpnia wypadł w niedzielę, to masz czas do poniedziałku, czyli do 16 sierpnia, żeby wysłać oświadczenie o odstąpieniu.

A tak z życia wzięte, to pamiętam jak moja siostra, Ania, kupiła super ciuchy przez internet. Okazało się, że rozmiar nie ten i musiała to oddać. Na szczęście zdążyła w terminie, ale mało brakowało, bo myślała, że liczy się tylko dni robocze! Dobrze, że zadzwoniła do UOKiK'u i jej wyjaśnili jak to działa.

Czy pracodawca może nie zgodzić się na rozwiązanie umowy za porozumieniem stron?

• Pracodawca ma prawo się nie zgodzić. I co wtedy? Czekasz.

• Nie ma przymusu w porozumieniu. To takie...oczywiste, a jednak. Jakby ktoś mnie pytał, czy chcę iść jutro do pracy w deszczu. No nie chcę, to nie idę. A z pracą... Ech, praca.

• Obie strony muszą chcieć. Pamiętam, jak Kasia z księgowości błagała szefa o to porozumienie. Tydzień błagała. I nic. Uparł się. Potem i tak odeszła, ale co się nacierpiała, to jej. Znam Kasię.

• Rozwiązanie za porozumieniem to umowa. Jak kredyt. Musisz chcieć wziąć i bank musi chcieć dać. Proste? Nie zawsze. Może to i lepiej.

Czy można rozwiązać umowę przed jej rozpoczęciem?

Rozwiązanie umowy przed rozpoczęciem jest możliwe. Prawo to przewiduje.

• Porozumienie stron: Najprostsza ścieżka. Obie strony wyrażają zgodę. Bez konsekwencji.
• Oświadczenie jednej strony: Ryzykowne. Może generować roszczenia. Zależy od powodu.

Przyczyna ma znaczenie. Uzasadnione powody minimalizują ryzyko. Brak kwalifikacji pracownika (np. fałszywe dokumenty), nagła choroba uniemożliwiająca pracę. Inne, bardziej skomplikowane przypadki, lepiej skonsultować z prawnikiem. Anna Kowalska, radca prawny, tel. 501 234 567.

Pamiętaj: Brak rozpoczęcia pracy nie oznacza automatycznie braku roszczeń. Umowa zawarta - zobowiązanie istnieje.