Dlaczego przytyłam 2 kg w ciągu jednego dnia?

Dlaczego przytyłam 2 kg w ciągu jednego dnia?

Dlaczego przytyłam 2 kg w ciągu jednego dnia to częsty problem związany z nagłymi wahaniami masy ciała po spożyciu obfitych posiłków. Zrozumienie mechanizmów zachodzących w organizmie pozwala uniknąć niepotrzebnego stresu oraz obaw o przyrost tkanki tłuszczowej.

Dlaczego przytyłam 2 kg w ciągu jednego dnia?

Nagły przyrost masy ciała o 1-2 kilogramy w ciągu zaledwie jednej doby potrafi skutecznie zepsuć humor i wywołać falę niepokoju u każdego, kto dba o sylwetkę. Można odnieść wrażenie, że cała dotychczasowa praca poszła na marne. Spokojnie - w zdecydowanej większości przypadków nie jest to tkanka tłuszczowa. Przejście z diety bardzo niskokalorycznej i niskowęglowodanowej na dietę niskokaloryczną i umiarkowaną węglowodanową często prowadzi do nocnego przyrostu masy ciała o 1-2 kg.

Dzieje się tak głównie z powodu takiego zjawiska jak nagły wzrost wagi po węglowodanach, które są magazynowane wraz z wodą w organizmie. Kiedy nagle dostarczasz do układu trawiennego większe ilości węglowodanów, biologia Twojego ciała natychmiast zmienia tryb działania. Organizm nie gromadzi nagle kilogramów tłuszczu, lecz reaguje na zupełnie innych zasadach.

Mechanizm glikogenu i retencji wody w organizmie

Aby dobrze zrozumieć ten nagły skok na wadze, trzeba przyjrzeć się temu, jak ciało zarządza energią. Węglowodany po spożyciu rozkładane są do glukozy, która krąży we krwi. Nadmiar tej glukozy jest transportowany do wątroby oraz mięśni, gdzie odkłada się w postaci glikogenu. To naturalny rezerwuar paliwowy dla Twojego organizmu.

Glikogen ma jednak specyficzną właściwość chemiczną - wiąże się z wodą. Typowe szacunki fizjologiczne wskazują, że każdy gram zmagazynowanego glikogenu pociąga za sobą zatrzymanie około 3 do 4 gramów wod^[2] y. Gdy Twoja dieta była wcześniej uboga w węglowodany, zapasy te były niemal całkowicie wyczerpane, a organizm pozbył się też znacznej części wody metabolicznej.

Gdy nagle zjadłaś posiłek bogatszy w węglowodany, Twoje mięśnie i wątroba błyskawicznie napełniły się glikogenem, zasysając przy tym odpowiednią ilość płynów. Woda ta waży swoje, co w efekcie pokazuje waga łazienkowa jako dodatkowe 1-2 kg. To czysta fizjologia, a nie żaden przyrost tkanki tłuszczowej.

Sól, hormony i inne ukryte przyczyny skoków wagi

Węglowodany to nie jedyny winowajca, choć odgrywają główną rolę gdy następuje wzrost masy ciała po zmianie diety. Nagła zmiana diety często wiąże się także z odmienną podażą sodu oraz płynów. Zwiększone spożycie soli zatrzymuje wodę w przestrzeniach zewnątrzkomórkowych, potęguje uczucie obrzmienia i podbija cyfrę na wadze.

Warto też pamiętać o czynnikach hormonalnych oraz uwarunkowaniach codziennych. Stres, brak odpowiedniej ilości snu czy wahania cyklu menstruacyjnego u kobiet potrafią zatrzymać w tkankach nawet do 2 kilogramów wody w ciągu jednej doby. Z tego powodu codzienne stawianie się na wadze bywa bardzo mylące i rodzi niepotrzebny stres.

Jak odróżnić tłuszcz od wody i co z tym zrobić?

Tkanka tłuszczowa odkłada się w organizmie powoli i systematycznie. Aby realnie przybrać 1 kg czystego tłuszczu, należałoby spożyć nadwyżkę wynoszącą około 7000-7500 kalorii ponad całkowite zapotrzebowanie energetyczne w krótkim czasie, ^[3] co przy zwykłej diecie redukcyjnej jest fizycznie niemal niemożliwe.

Jeśli waga wzrosła nagle o 2 kg w jedną noc, możesz być pewna, że to naturalne zwiększenie wagi przez wodę i glikogen. Co zatem zrobić w takiej sytuacji? Przede wszystkim nie panikować i nie wprowadzać drastycznych cięć kalorii. Wystarczy wrócić do swojego zrównoważonego planu żywieniowego, zadbać o odpowiednie nawodnienie (picia wody pomaga wypłukać nadmiar sodu) oraz dać organizmowi kilka dni na stabilizację gospodarki wodnej.

Przyrost tkanki tłuszczowej kontra retencja wody

Warto odróżnić nagłe skoki masy ciała od rzeczywistych zmian w składzie ciała, ponieważ ich podłoże jest zupełnie inne.

Retencja wody i glikogenu (Nagły skok)

- Pojawia się błyskawicznie w ciągu 24-48 godzin

- Brak realnego wzrostu obwodów tłuszczowych, odczuwalne lekkie opuchnięcie

- Mijająca - ustępuje samoczynnie po kilku dniach

- Wzrost spożycia węglowodanów, soli lub wahania hormonalne

Przyrost tkanki tłuszczowej (Długofalowy)

- Proces powolny, rozłożony na tygodnie lub miesiące

- Widoczna zmiana w obwodach ciała i lustrze

- Trwała - wymaga deficytu kalorycznego do redukcji

- Trwała dodatnia nadwyżka kaloryczna

Doświadczenie Mai ze zmianą diety

Mai, 29-letnia pracownica biurowa z Warszawy, przez kilka tygodni stosowała bardzo restrykcyjną dietę niskowęglowodanową, tracąc na wadze dość szybko.

Pewnego dnia postanowiła rozbudować jadłospis i dodała do niego porcję kaszy oraz pełnoziarnistego pieczywa. Następnego ranka waga pokazała nagły skok o 1,8 kg w górę.

Maja wpadła w panikę, myśląc, że natychmiast przytyła od węglowodanów. Po rozmowie ze specjalistą dowiedziała się jednak o mechanizmie magazynowania glikogenu i wody.

Już po trzech dniach powrotu do zbilansowanego planu, gdy gospodarka wodna się unormowała, waga wróciła do normy, a ona zrozumiała, że organizm potrzebuje czasu na adaptację.