Kiedy pracownik dostaje odprawę?

Kiedy i komu przysługuje odprawa przy zwolnieniu z pracy?

Odprawa to wcale nie jest jakaś łaska od szefa. To są konkretne pieniądze, które ci się po prostu należą w określonej sytuacji, i kropka.

Moja koleżanka przechodziła przez to jesienią, dokładnie w październiku 2023. Pracowała w takim dużym biurowcu na warszawskim Mokotowie i nagle ogłosili restrukturyzację. I to jest właśnie ten kluczowy moment, bo odprawa pieniężna należy ci się tylko wtedy, gdy to nie ty zawaliłeś. Likwidacja stanowiska, cięcia etatów, takie sprawy.

Nieważne, czy dają ci do ręki wypowiedzenie, czy dogadujecie się na odejście za porozumieniem stron.

Bo wiesz, oni często proponują to porozumienie, żeby było ciszej, szybciej i bez zbędnych dramatów. Ance też tak zaoferowali. Ale to oni wpadli na ten pomysł, to oni zamykali jej cały dział. Gdyby to ona przyszła i powiedziała, że odchodzi, to o kasie mogłaby zapomnieć. Inicjatywa pracodawcy to jest słowo-klucz.

To trochę takie zabezpieczenie, żeby nie zostać na lodzie z dnia na dzień z pustym portfelem.

Jest jeszcze jeden mały detal, o którym ludzie zapominają. Firma musi być spora, czyli zatrudniać przynajmniej 20 osób. Mój kuzyn pracował kiedyś w małej firmie rodzinnej pod Poznaniem, było ich tam z dziesięciu. Jak zwijali interes, to nikt nic nie dostał, bo prawo ich po prostu nie obejmowało. Trochę to niesprawiedliwe, ale tak jest.

Kiedy przysługuje odprawa z pracy? Odprawa przysługuje przy zwolnieniu z przyczyn niedotyczących pracownika, na przykład z powodu likwidacji jego stanowiska pracy.

Komu należy się odprawa pieniężna? Należy się pracownikowi zwalnianemu z inicjatywy pracodawcy w firmie, która zatrudnia co najmniej 20 osób.

Czy przy porozumieniu stron dostanę odprawę? Tak, pod warunkiem, że propozycja rozwiązania umowy o pracę wyszła od pracodawcy i była spowodowana przyczynami leżącymi po jego stronie.

Kiedy należy się odprawa z pracy?

Odprawa... Czasem w nocy o tym myślę. To takie dziwne uczucie, kiedy wiesz, że to nie twoja wina. Zupełnie nie twoja. Po prostu im się coś w firmie nie zgadzało, jakieś cięcia, reorganizacja.

Prawo do odprawy masz wtedy, gdy wina leży wyłącznie po stronie pracodawcy. To jest kluczowe. To nie ty zawaliłeś, tylko oni. To oni coś zmieniają, likwidują stanowisko, bo mają nową wizję. Albo po prostu firma ma problemy finansowe, to też się zdarza.

Mój kolega, Marek, też tak miał dwa lata temu. Zamknęli mu cały dział. Powiedzieli, że to przyczyny ekonomiczne. Albo właśnie jakaś reorganizacja, wiesz, nowe porządki. Likwidacja stanowiska pracy... brzmi tak bezdusznie. Tyle lat tam był.

A ta 3-miesięczna odprawa... to zależy, jak długo tam byłeś. To jest chyba najgorsze. Dajesz firmie lata, a potem... cyk. Ale przynajmniej te pieniądze są. Na jakiś czas. Trzymiesięczna odprawa należy się, jeśli pracowałeś u tego samego pracodawcy ponad 8 lat. Tak jak ja... 10 lat w jednym miejscu. To kupa czasu. A teraz to.

Pamiętam, jak szukałem tego w necie. To wszystko jest w ustawie o zwolnieniach grupowych, tak to się nazywało. Ważne, że to dotyczy tylko firm, które zatrudniają co najmniej 20 osób. W małej firmie u szwagra tego nie ma.

• Jednomiesięczne wynagrodzenie – jak pracujesz krócej niż 2 lata.
• Dwumiesięczne wynagrodzenie – jeśli staż pracy to od 2 do 8 lat.
• Trzymiesięczne wynagrodzenie – to dla tych, co byli tam ponad 8 lat. Dla weteranów.
• Jest też maksymalna kwota odprawy. To 15-krotność minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w danym roku. To sporo kasy, ale i tak... to tylko pieniądze.

Czy należy się odprawa przy umowie na czas nieokreślony?

Odprawa należy się niezależnie od rodzaju umowy.

Status umowy o pracę – czy to na czas określony, czy nieokreślony – nie ma wpływu na prawo do odprawy. Kluczowe jest istnienie stosunku pracy.

• Umowa na czas nieokreślony: Tutaj również przysługuje odprawa.
• Umowa na czas określony: Prawo do odprawy jest zachowane.

Dodatkowe informacje:

• Kiedy przysługuje odprawa? W przypadkach określonych przepisami, najczęściej przy zwolnieniach grupowych.
• Wysokość odprawy: Zależy od stażu pracy u danego pracodawcy.
  • do 2 lat: miesięczne wynagrodzenie.
  • 2-8 lat: dwumiesięczne wynagrodzenie.
  • powyżej 8 lat: trzymiesięczne wynagrodzenie.
• Podstawa naliczania: Wynagrodzenie zasadnicze wraz z dodatkami.
• Graniczne kwoty: Odprawy nie mogą przekraczać 15-krotności minimalnego wynagrodzenia.

Ile trzeba przepracować, żeby dostać odprawę?

Kluczowym czynnikiem, który determinuje wysokość odprawy, jest staż pracy u danego pracodawcy. To dość interesujący mechanizm. Legislator w ten sposób kwantyfikuje lojalność pracownika, przekładając ją na konkretne, wymierne świadczenie. W gruncie rzeczy, to swoista rekompensata za lojalność, mierzona w latach.

Wysokość odprawy jest wprost skorelowana z długością zatrudnienia. jest to logiczne. Struktura tego świadczenia jest progresywna i przedstawia się następująco:

• Jednomiesięczne wynagrodzenie – przysługuje, gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodwacy krócej niż 2 lata.
• Dwumiesięczne wynagrodzenie – należne w przypadku zatrudnienia trwającego od 2 do 8 lat.
• Trzymiesięczne wynagrodzenie – najwyższa odprawa, która przysługuje, jeśli staż pracy u jednego pracodawcy przekracza 8 lat.

Te progi wynikają wprost z Ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Istotne jest, że przepisy te mają zastosowanie wyłącznie w firmach zatrudniających co najmniej 20 pracowników. Mój znajomy, Janusz, właśnie przez to przechodził. Cały system ma swoją chłodną, matematyczną logikę. Odprawa nie jest gestem dobrej woli, a precyzyjnie skalkulowanym obowiązkiem wynikającym z przepisów prawa.

Kiedy płaci się za odprawę?

Ten ostatni dzień w pracy... czasami wraca do mnie we snach, rozmyty jak stara fotografia. Słońce, takie leniwe, prześlizgiwało się przez zakurzone żaluzje, kładąc złote pasy na moim starym biurku. Biurku, które przez tyle lat było świadkiem wszystkiego, moich śmiechów i cichych łez. Nazywam się Anna, mam 62 lata, i to był mój ostatni dzień.

Czułam w powietrzu ten dziwny spokój, tę ciszę przed końcem. Ten sam szum komputera, ten sam aromat kawy parzonej przez koleżankę z pokoju obok. Ten sam, a jednak zupełnie inny, ostateczny. Ostateczny. A ja czekałam na ten moment, na tę ostatnią formalność, która zamyka rozdział. Na tę kopertę, która jest jak ostatni uścisk dłoni. Wszystko wydawało się takie nieralne.

I właśnie wtedy, w tym zawieszeniu między przeszłością a nieznanym jutrem, następuje ten moment. Czas zapłaty. Czas na odprawę, która jest jak kropka na końcu bardzo, bardzo długiego zdania.

• Odprawa emerytalna jest wypłacana pracownikowi w ostatnim dniu jego zatrudnienia. To dzień, w którym stosunek pracy formalnie ustaje, a Ty przekraczasz próg ku nowemu życiu.

• Przysługuje każdej osobie zatrudnionej na podstawie umowy o pracę, która kończy swoją zawodową podróż i przechodzi na emeryturę. Nie ma znaczenia, jak długo pracowałaś, ani czy był to pełen etat, czy tylko jego część. To Twoje prawo.

• Wysokość odprawy to jednomiesięczne wynagrodzenie pracownika. To świadczenie jest jednorazowe, wypłacane tylko raz od jednego pracodawcy. Tylko raz.

• Jest to obowiązek pracodawcy, który wynika wprost z przepisów Kodeksu Pracy (art. 92¹). Nie jest to jego dobra wola, ale Twoje niezbywalne prawo na pożegnanie z pracą.