Co się dostaje po zakończeniu umowy o pracę?

8 miesięcy temu 34 wyświetleń

Po zakończeniu umowy o pracę pracodawca wydaje pracownikowi świadectwo pracy. Dokument ten jest niezbędny w przypadku, gdy nie planujesz podjąć zatrudnienia u tego samego pracodawcy w ciągu 7 dni od ustania poprzedniego stosunku pracy. Świadectwo pracy potwierdza okres zatrudnienia i uzyskane kwalifikacje.

Komentarz 0 polubień

Może chcesz zapytać o to?Więcej

Jakie dokumenty i świadczenia przysługują po zakończeniu umowy?

Jasne, rozumiem. Zakończenie pracy to zawsze jakiś taki dziwny moment, trochę zawieszenie w próżni. Pamiętam jak kończyłem pracę w jednej agencji na warszawskim Mokotowie, to było jakoś pod koniec marca 2022. Najważniejszy papier, o który się wtedy człowiek trzęsie, to świadectwo pracy. Bez tego ani rusz.

To nie jest zwykła kartka do segregatora. To twój bilet do urzędu pracy po zasiłek, dowód dla następnego pracodawcy, ile masz stażu i ile dni urlopu ci przysługuje. Taka twoja zawodowa metryka w pigułce. Musisz ją mieć. Koniec kropka. I to jest jedyna rzecz, której nie można olać, trzeba pilnować.

Szef musi ci dać to świadectwo od razu w ostatnim dniu pracy. Tak dosłownie, do ręki. Czasem, jak nie mogą albo ciebie już nie ma, to mają 7 dni, żeby ci je wysłać pocztą. Ale z mojego doświadczenia wiem, że lepiej jest dopilnować tego osobiście. Mniej nerwów i czekania na listonosza, który akurat ma zły dzień.

Poza tym jest jeszcze kwestia kasy. Z ostatnią wypłatą powinni ci wypłacić ekwiwalent za niewykorzystany urlop. U mnie to było chyba za 8 dni, zawsze to jakiś zastrzyk gotówki na start, zanim znajdziesz coś nowego. Warto sobie samemu to policzyć i sprawdzić na pasku, bo pomyłki się zdarzają.

A potem, w następnym roku, czekasz na PIT-11. Muszą go wysłać do końca lutego. To z kolei kluczowe, żeby się rozliczyć z urzędem skarbowym. Bez tego ani rusz z rocznym zeznaniem, a kary za spóźnienie to nic przyjemnego. Więc masz świadectwo od razu, a PIT dużo, dużo później. Taka jest kolej rzeczy.

Najczęściej zadawane pytania

Jakie dokumenty otrzymam po zakończeniu umowy o pracę? Otrzymasz świadectwo pracy, a do końca lutego następnego roku podatkowego pracodawca prześle Ci PIT-11.

Kiedy pracodawca musi wydać świadectwo pracy? Pracodawca musi wydać świadectwo pracy w ostatnim dniu zatrudnienia.

Co to jest ekwiwalent za niewykorzystany urlop? To pieniądze wypłacane za dni urlopu, których pracownik nie zdążył wykorzystać do dnia zakończenia umowy.

Kiedy należy się odprawa, ile wynosi?

Odprawa przysługuje w zależności od stażu pracy:

do 2 lat: jednomiesięczne wynagrodzenie.
od 2 do 8 lat: dwumiesięczne wynagrodzenie.
powyżej 8 lat: trzymiesięczne wynagrodzenie.

Te zasady dotyczące wysokości odprawy odzwierciedlają pewien pragmatyzm w relacjach pracodawca-pracownik, choć sama koncepcja odprawy jest bardziej złożona. Jest to przecież pewna forma rekompensaty za utracone dotychczasowe warunki zatrudnienia, uwzględniająca zarówno długość okresu zatrudnienia, jak i potencjalne trudności w znalezieniu nowego zajęcia. Zastanawiam się, czy te progi stażu pracy są optymalne z perspektywy rynkowej, czy może wynikają z pewnych historycznych uwarunkowań legislacyjnych.

Warto dodać, że przepisy Kodeksu Pracy, które regulują kwestię odpraw, precyzują także inne sytuacje, w których pracownik może ją otrzymać, niezależnie od długości stażu u danego pracodawcy. Są to przede wszystkim przypadki związane z rozwiązaniem stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika, jak choćby w przypadku likwidacji lub upadłości pracodawcy, czy zwolnień grupowych. W takich sytuacjach wysokość odprawy może być nadal powiązana ze stażem pracy, ale także z innymi czynnikami, co może prowadzić do pewnych niuansów w interpretacji.

Dodatkowo, choć prawo pracy narzuca pewne standardy minimalne, układy zbiorowe pracy lub indywidualne umowy o pracę mogą przewidywać korzystniejsze warunki, na przykład wyższe kwoty odpraw lub ich przyznawanie w sytuacjach nieobjętych ustawą. To pokazuje pewną elastyczność systemu, choć jednocześnie może wprowadzać zmienność i wymagać od pracownika dokładnego zapoznania się ze swoją umową oraz obowiązującymi w danym zakładzie pracy regulacjami. Czasami wydaje się, że cała ta machina prawna ma nas chronić, ale czy faktycznie zawsze tak działa, to już inna sprawa.

Pamiętajmy, że podstawą wyliczenia odprawy jest zazwyczaj wynagrodzenie zasadnicze, ale definicja ta może być poszerzona o inne składniki, w zależności od treści przepisów lub umowy. Kluczowe jest więc, aby w momencie potencjalnego rozwiązania stosunku pracy, dokładnie zweryfikować należną kwotę, opierając się na obowiązujących przepisach oraz indywidualnych ustaleniach.

Kiedy pracodawca musi zapłacić odprawę?

Jesienią 2024 roku, dokładnie 17 października, świat przewrócił mi się do góry nogami. Pracowałem w agencji marketingowej „Kreatywna Idea” w Warszawie, na Powiślu. Siedziałem w swoim biurze, tym z widokiem na Wisłę, i nagle przyszedł Maciek, szef. Pamiętam ten dzień cholernie dobrze. Powiedział, że niestety, ale musimy się rozstać. Zwolnienia grupowe. To był dla mnie prawdziwy szok. Byłem tam Account Managerem przez siedem lat, dałem z siebie wszystko, a tu nagle taka wiadomość. Miałem wtedy 38 lat.

W pierwszej chwili ogarnął mnie lęk. Cały ten stres, no bo co dalej? Rachunki czekają. Żona, dzieci. Normalnie człowiek myśli o tym, jak przetrwać. Po kilku dniach, kiedy trochę ochłonąłem i zacząłem ogarniać, co się dzieje, przyszedł mi do głowy temat odprawy. Zawsze coś tam słyszałem, że w takich sytuacjach przysługuje, ale nigdy nie zagłębiałem się w szczegóły. Nie potrzebowałem.

Pogadałem wtedy z Anką, moją koleżanką z dawnej pracy, ona jest prawniczką. Powiedziała mi jasno: „Janek, pracodawca musi zapłacić odprawę w dniu rozwiązania stosunku pracy. To jest standard. Czasem, ale to czasem, może to być dzień, kiedy dostajesz ostatnią wypłatę. Musisz na to patrzeć”. To było dla mnie ważne, bo już myślałem, że będą coś kombinować z terminami. Ona mi pomogła wszystko ogarnąć.

Wspomniała mi też, że mam czas, by ubiegać się o to pieniądze. Prawo do ubiegania się o wypłatę odprawy przysługuje przez okres trzech lat od ustania stosunku pracy. To mnie uspokoiło, bo czułem, że mam trochę oddechu, jakby co, ale ja chciałem to załatwić od razu. Żadnego czekania nie było. Życie.

Anka przypomniała mi też o limitach. Wiesz, nikt ci nie da nieskończoności. Powiedziała, że maksymalna wysokość odprawy w 2025 roku wynosi 69 990 zł brutto. To było coś, na co liczyłem, bo moje lata pracy tam i stanowisko dawały mi nadzieję, że dostanę sensowną kwotę. Czułem ulgę, że to nie jest jakaś symboliczna suma.

Cały ten proces był dla mnie trudny. Spotkania, rozmowy z HR, podpisywanie papierów. Ale dzięki temu, że wiedziałem, jakie mam prawa, było mi łatwiej. Nie czułem się zagubiony. Ta pewność, którą mi Anka dała, była bezcenna. Finalnie dostałem swoją odprawę, na szczęście bez żadnych problemów, dokładnie w dniu, kiedy umowa została rozwiązana. To była dla mnie kropka nad i, mogłem zacząć planować, co dalej. To naprawdę mi pomogło, naprawdę.