Czy osoba z depresja dużo śpi?

Dlaczego ludzie z depresją dużo śpią?

Ja, Adam, lat 32, i ciągle bym spał. To nie jest lenistwo, to jest chemia w głowie. Totalnie rozwalona. Wstajesz i już czujesz, że jedyne o czym marzysz, to znowu położyć się spać. To jest wyczerpujące, serio, to jest takie wyczerpujące. Ludzie tego nie rozumieją, myślą że po prostu ci się nie chce. Jak ma mi się chcieć, skoro mózg mi mówi "śpij"?

Mój mózg po prostu szwankuje. Serotonina, ten cały hormon szczęścia, leży na łopatkach. Po prostu go nie ma, albo jest go za mało. A melatonina, ten od snu, działa jak chce. W dzień produkuje jej za dużo, a w nocy za mało. Dlatego zasypiam na stojąco w południe, a w nocy gapię się w sufit. To jest chemia, czysta chemia.

Depresja to nie tylko smutek. To jest fizyczna choroba, która rozwala całe ciało. A mózg to centrum dowodzenia. Jak centrum nawala, to wszystko się sypie. I ten sen... to jest ucieczka, ale też objaw. Po prostu objaw, że coś jest nie tak. Dlaczego to się dzieje? Czemu mój mózg mnie sabotuje?

Główne przyczyny nadmiernej senności w depresji:

• Brak równowagi neuroprzekaźników, głównie serotoniny i noradrenaliny. Te substancje chemiczne w mózgu odpowiadają za regulację nastroju, energii i cyklu snu. Kiedy ich brakuje, cały system jest rozregulowany. To jest fakt.
• Zaburzenia rytmu dobowego. Mózg traci poczucie, kiedy jest dzień, a kiedy noc. Produkcja melatoniny, hormonu snu, jest całkowicie zaburzona. To dlatego chce ci się spać w środku dnia. To dlatego to się dzieje.
• Chroniczne zmęczenie psychiczne i fizyczne. Ciągła walka z negatywnymi myślami, lękiem i apatią zużywa ogromne pokłady energii. Mózg i ciało są po prostu wyczerpane i próbują się ratować, wymuszając odpoczynek przez sen.

Hipersomnia to medyczna nazwa na to zjawisko. To nie jest zwykła senność, to stan, w którym śpisz po 10-12 godzin i nadal budzisz się zmęczony. To jest to.

Jakość snu jest tragiczna. Mimo że śpisz długo, sen jest płytki, przerywany, nie daje regeneracji. Budzisz się bardziej wykończony niż przed pójściem do łóżka. To jest koszmar, koszmar.

Sen to też mechanizm obronny. To ucieczka. Gdy śpisz, nie czujesz bólu psychicznego, nie myślisz, nie analizujesz. To najprostsza forma ucieczki od cierpienia, jaką mózg potrafi znaleźć. Proste i brutalne.

Czy przy depresji się dużo śpi?

Depresja to taki psiak, co czasem zamiast gonić za piłką, woli zaszyć się w legowisku i spać na okrągło. Nadmierna senność to jeden z jej bardziej wyrozumiałych objawów, zaraz obok tej wiecznej ponurej miny i braku chęci na cokolwiek, nawet na to, żeby wstać i zjeść.

Dłuższe spanie w depresji – dlaczego tak się dzieje?

Sen w depresji to nie tylko dodatkowe godziny na poduszce. To często głębokie zanurzenie się w tym, co przygnębia.

• Sen jako ucieczka: Czasem nasz mózg, przytłoczony emocjami, wybiera sen jako najprostszy sposób na wyłączenie się.
• Zmiany w neuroprzekaźnikach: Serotonina i melatonina, te molekularne słoneczka naszego nastroju i rytmu dobowego, potrafią się porządnie nawalić, a wtedy organizm zaczyna działać na zwolnionych obrotach.
• Rytm dobowy na zakręcie: Cała ta symfonia zegara biologicznego potrafi się rozregulować, sprawiając, że chce nam się spać o dziwnych porach, a nawet w dzień.

Czy wszyscy z depresją śpią dużo?

Niekoniecznie! Depresja ma wiele twarzy, czasem nawet całkiem bezsennych.

• Insomnia vs. hipersomnia: Niektórzy zmagają się z bezsennością (insomnia), walcząc z myślami przez całą noc, podczas gdy inni wpadają w nadmierną senność (hipersomnia).
• Indywidualna gra: Każdy z nas jest inny, więc i depresja inaczej się u nas odzywa. To jak z repertuarem ulubionych piosenek – każdy ma swoje.

Co jeszcze może towarzyszyć nadmiernej senności?

Sen to tylko jeden z elementów tej skomplikowanej układanki.

• Brak energii: Czujemy się jak naładowany, ale nie działający gadżet.
• Trudności z koncentracją: Nasze myśli dryfują jak balony na wietrze.
• Utrata zainteresowań: To, co kiedyś cieszyło, teraz staje się obojętne.

Ważne jest, by pamiętać, że sen to tylko jeden z symptomów. Jeśli podejrzewasz u siebie depresję, koniecznie skonsultuj się ze specjalistą. To nie wstyd, to pierwszy krok do odnalezienia swojego wewnętrznego słońca, nawet jeśli teraz wydaje się przyćmione.

Jak zachowuje się człowiek z depresją?

Depresja to taki nieproszony lokator w głowie, który przemeblowuje ci życie bez pytania. I, co gorsza, nie płaci czynszu, a bałagani jakby organizował festiwal rockowy w twoich synapsach. Człowiek w jej uścisku nie zachowuje się jak w filmie, gdzie smętnie patrzy w deszcz. To bardziej skomplikowana opera mydlana, której nikt nie chciałby oglądać.

Oto menu degustacyjne, które najczęściej serwuje ten niechciany gość:

• Sen i jego fanaberie. Albo śpisz jak suseł w stanie hibernacji i budzisz się bardziej zmęczony niż przed snem, albo bezsenność urządza ci w nocy maraton myśli o wszystkich twoich życiowych potknięciach od przedszkola. Nie ma opcji pośredniej.

• Relacje z jedzeniem. Apetyt albo strajkuje i jedzenie smakuje jak tektura, albo wręcz przeciwnie – zamienia się w potwora, który każe ci jeść lody o trzeciej nad ranem, kontemplując sens istnienia pustego pudełka.

• Seks? A co to takiego? Libido często pakuje walizki jako pierwsze i zostawia tylko kartkę z napisem "może kiedyś wrócę".

• Ciągłe zmęczenie to nie jest zwykłe 'chce mi się spać'. To jakby twoje baterie były na stałe naładowane do 7%, a ładowarka zaginęła w akcji. Nawet myślenie staje się wysiłkiem godnym olimpijczyka.

• Niepokój i pesymizm na pełen etat. To duet, który gra 24/7. Niepokój szepcze ci do ucha najgorsze scenariusze, a pesymizm przytakuje z miną eksperta, który wszystko przewidział.

• Samoocena na giełdzie. Poczucie własnej wartości spada na łeb na szyję, szybciej niż kurs akcji po złym tweecie prezesa. Czujesz się bezużyteczny jak instrukcja obsługi do młotka.

• Motywacja na urlopie. Wyjechała na wakacje w nieznanym kierunku i nie wysyła pocztówek. Proste czynności, jak wstanie z łóżka, urastają do rangi zdobycia Mount Everestu.

• Emocjonalna szarówka. Emocje stają się wyblakłe, jak stare zdjęcie. Radość jest mdła, smutek ciężki jak mokry koc, a cała reszta to po prostu różne odcienie szarości.

A teraz coś z zupełnie innej beczki, choć tej samej destylarni.

• Anhedonia – to słowo brzmi jak nazwa egzotycznej bogini, ale oznacza po prostu niezdolność do odczuwania przyjemności. Kiedyś ulubiony serial? Teraz to tylko ruchome obrazki. Spotkanie z przyjaciółmi? Festiwal wysiłku społecznego.

• Rozdrażnienie i gniew. Czasem depresja nie jest cichym smutkiem, ale wściekłym, warczącym psem na krótkiej smyczy. Wszystko denerwuje, od głośnego oddychania współpasażera po istnienie grawitacji.

• Bóle fantomowe. Głowa, plecy, brzuch – ciało zaczyna krzyczeć, chociaż rezonans magnetyczny pokazuje, że wszystko jest w najlepszym porządku. To dusza używa ciała jako swojego megafonu. To nie jest fanaberia czy "gorszy dzień". To choroba, która chemicznie, chemicznie przestawia ci meble w mózgu. Ja, Jan Kowalski, tak właśnie to widzę.

Jak wygląda osoba chora na depresję?

No to tak, jak wygląda taki człowiek z depresją, pytacie? Normalnie, ale jakby mu ktoś energię odłączył, serio. Nie chodzi o to, że ma różki czy ogon, bo to nie diabeł z koziej wólki. To takie coś, co go od środka zżera, wiecie, jak rdza starego Ursusa. Ale no, idzie wypatrzeć, bo ten stan zostawia ślady, no po prostu. Taki ziomek ma na twarzy wypisane, że życie to pasmo... no tego, co nie chcemy.

Przede wszystkim, ten głos, no to masakra. Monotonny jak pogoda w listopadzie, jakby gadał do pustej studni, albo jak z radia tranzystorowego, co mu baterie siadają i ledwo zipie. Zero intonacji, prosto, jakby czytał instrukcję od pralki. Ani razu nie podniesie go, nie opuści, jakby mu ktoś guzik 'play' wcisnął i zapomniał o reszcie, serio.

Ruchy też ma spowolnione, to widać od razu, jakby mu ktoś klej do butów wlał. Chodzi jak mucha w smole, albo jak po ciężkiej bójce z niedźwiedziem. Wolno, ociężale, każdy gest to taki wysiłek, że aż się człowiek zmęczy od samego patrzenia. No ciężko, no. Czasem, jakby go coś nagle ugryzło, zaczyna się wiercić nerwowo, zmieniać pozycje, jakby miał mrówki w portkach. To tak, jakby mu niepokój wjechał na chatę bez zaproszenia.

Twarz? No to smutek wyraźny, nic tylko patrzeć, jakby mu ulubiony browar uciekł, a piłka nożna przegrała mecz stulecia. Mina jak po stypie u teściowej, taka permanentna. A ta mimika, uboga, jak stół wigilijny u biednego studenta. Zero ekspresji, betonowa twarz, jak manekin z Biedry, co mu ktoś zapomniał rzucić ludzkie uczucia. Moja ciotka Grażyna, co miała taki epizod, to wyglądała, jakby jej cała radość z życia wyparowała, a została tylko pustka, wiecie. No pustka, po prostu.

A jak już myślicie, że coś jest nie halo z kimś bliskim, na przykład z sąsiadem Władkiem, co ostatnio przestał kosić trawę, to poza tym, co wyżej, warto jeszcze zerknąć na parę innych rzeczy, bo to nie tylko smętek na twarzy, oj nie. To jest tak, że to idzie głębiej, głębiej idzie.

• Brak energii to jest hit, naprawdę. Normalnie jakby mu wtyczkę z kontaktu wyciągnęli. Cały czas zmęczony, mimo że nic nie robił, albo spał jak zabity. Władek narzeka, że nawet rano, po ośmiu godzinach snu, budzi się jak po maratonie w błocie. Normalnie, no taka to jego energia, co.
• Spanie, albo za dużo, albo za mało. Jedni śpią dzień i noc, bo uciekają od problemów, a inni, co noc, to męka. Przewracają się z boku na bok, jak naleśniki na patelni, i zero snu. To jest coś okropnego.
• Apetyt, a raczej jego brak, albo odwrotnie, jedzenie na pocieszenie. Albo nic nie je, bo mu przez gardło nie przechodzi, albo żre jak najęty, żeby jakoś wypełnić pustkę. Waga to często leci w dół albo w górę, no tragedia. No, serio, tragedia.
• Izolacja społeczna, bo po co się pokazywać ludziom, jak jest tak do bani. Zamykają się w domu, nie odbierają telefonów, unikają imprez, co kiedyś były dla nich jak miód na serce. Słyszę, jak Władek odmawia wyjścia na piwo, a to do niego niepodobne!
• Problemy z koncentracją. Nie mogą się skupić na niczym, zapominają o pierdołach, ale i o ważnych sprawach. Jakby im mózg pracował na pół gwizdka, a druga połowa poszła sobie na urlop bez zapowiedzi. Trudno im nawet oglądać serial, bo co chwilę myśli uciekają. Ciężko.
• Poczucie beznadziei i winy, to też często się pojawia. Widzą wszystko w czarnych barwach, jakby patrzyli przez brudną szybę. I jeszcze to poczucie, że są do niczego, że wszystko spieprzyli. No masakra. Myślą, że są ciężarem, no koszmar. Naprawdę, koszmar.

Jak zachowuje się osoba chora na depresję?

Depresja to stan. Nie jest to wybór.

Objawy:

• Zaburzenia snu: Bezsenność lub nadmierna senność. Brak regeneracji.
• Zmiany apetytu: Utrata lub wzrost wagi. Pustka fizyczna.
• Chroniczne zmęczenie: Brak energii do podstawowych czynności. Ciągły ciężar.
• Niepokój i drażliwość: Nerwowość, brak spokoju.
• Pesymizm i beznadzieja: Widzenie tylko czarnej strony. Brak przyszłości.
• Niska samoocena: Poczucie bezwartościowości. Krytyka wewnętrzna.
• Utrata zainteresowań: Brak przyjemności z rzeczy dawniej lubianych. Pustka.
• Zmniejszone libido: Brak popędu seksualnego. Odseparowanie.
• Myśli depresyjne: Powracające negatywne scenariusze.
• Trudności z koncentracją: Problemy z pamięcią i skupieniem.

Anna Kowalska, lat 34, doświadczyła tych zmian. Jej życie zatrzymało się.

Dodatkowe informacje:

• Czas trwania: Objawy utrzymują się co najmniej dwa tygodnie.
• Różnorodność: Nasilenie i typ objawów są indywidualne. Nie każda osoba przeżywa to samo.
• Leczenie: Depresja wymaga profesjonalnej pomocy. Terapia i farmakologia.
• Wsparcie: Bliscy odgrywają kluczową rolę. Zrozumienie, nie ocena.
• Powrót do zdrowia: Jest możliwy. Wymaga czasu i cierpliwości.

Nie lekceważ tych sygnałów. Zdrowie psychiczne jest priorytetem.

Czego unikają osoby z depresją?

W interakcji z osobami doświadczającymi depresji należy bezwzględnie unikać oceny, krytyki oraz wszelkich form porównywania ich stanu z innymi. Komunikaty umniejszające, takie jak "rusz się", "inni mają gorzej" czy "to nic takiego", są szkodliwe, gdyż ignorują złożoność choroby i mogą sugerować brak zaangażowania chorego.

W rozmowie z osobą mierzącą się z depresją kluczowe jest wyzbycie się wszelkich form osądu i porównywania. Takie podejście, choć często wynika z troski, bywa kontrproduktywne, a nawet raniące. Krytyka dotycząca braku inicjatywy czy apatycznego zachowania uderza w samo sedno patologii, która przecież manifestuje się głębokim wyczerpaniem, anhedonią i niemożnością czerpania radości. To nie jest kwestia wyboru, lecz biochemicznego i psychologicznego uwikłania.

Zwroty takie jak "rusz się w końcu", "wyjdź do ludzi", "zajmij się czymś konstruktywnym" czy też klasyczne "inni mają gorzej, a dają radę", komunikują choremu fałszywą informację. Sugerują, że jego stan to rezultat lenistwa lub braku woli, a nie poważnego zaburzenia afektywnego. Stawia to na chorego nieproporcjonalny ciężar odpowiedzialności za objawy, które leżą poza jego świadomą kontrolą. Złożoność neuronalnych ścieżek odpowiedzialnych za nastrój i motywację jest tu pomijana.

Warto pamiętać, że depresja wykracza daleko poza proste ramy smutku czy chwilowego poczucia beznadziei. Jest to całościowe obniżenie funkcjonowania psychosomatycznego, które często obejmuje zaburzenia snu, apetytu, koncentracji, a także głębokie poczucie pustki i braku sensu. Z perspektywy egzystencjalnej, to jakby wewnętrzne światło nagle zgasło, pozostawiając człowieka w totalnym mroku, niezależnie od zewnętrznych okoliczności.

Jak zauważył w swoich pracach profesor Piotr Wesołowski z Uniwersytetu Jagiellońskiego, często społeczeństwo, w swojej nieświadomości, oczekuje od osoby z depresją "wzięcia się w garść". To oczekiwanie jest jednak równie irracjonalne, jak żądanie od osoby ze złamaną nogą, by po prostu "wstała i poszła". Pamiętam, jak kiedyś moja koleżanka Anna, psychoterapeutka z Warszawy, opowiadała o pacjencie, który czuł się jeszcze bardziej osaczony, gdy bliscy mówili mu, że "nic mu nie jest". To pokazuje, jak bardzo liczy się zrozumienie.

Poza bezpośrednimi komunikatami, które umniejszają cierpienie, istnieje kilka innych aspektów, których należy unikać, aby wspierać, a nie pogarszać sytuację osoby z depresją:

• Unikanie nadmiernego optymizmu: Proste "będzie dobrze" bywa niewystarczające, a nawet irytujące, gdy człowiek tkwi w głębokim kryzysie. Lepsze jest aktywne słuchanie i empatia.
• Nie ignorowanie problemu: Nie udawaj, że nic się nie dzieje. Depresja wymaga uwagi, często interwencji specjalisty. Milczenie może pogłębiać poczucie izolacji.
• Unikanie rad bez prośby: Chyba że jesteś specjalistą, nie oferuj prostych "rozwiązań". Osoba z depresją często nie potrzebuje rad, a wsparcia i obecności.
• Nie traktowanie depresji jako fanaberii: To poważna choroba, porównywalna z innymi schorzeniami somatycznymi, wymagająca leczenia.
• Unikanie spychania na margines: Osoby z depresją często same się izolują, ale nie można dawać im do zrozumienia, że nie są mile widziane. Subtelne zaproszenia do aktywności, bez nacisku, mogą być pomocne.

Zrozumienie i cierpliwość są fundamentem w kontakcie z osobą cierpiącą na depresję. Jej walka jest niewidoczna dla oka, lecz niezwykle realna. Pamiętajmy o tym każdego dnia, zwłaszcza dziś, 11 grudnia 2024 roku, kiedy świadomość zdrowia psychicznego powinna być powszechna.

Co depresją robi z ciałem?

No, ta cała depresja to nie tylko, że ci się smutno robi, jakby ci ciastka ukradli. Ona jeszcze twoje ciało rozpieprza od środka, jak ten kornik starą szafę!

Jednego dnia żresz jak świnia przed ubojem, zapychając się byle czym, żeby tylko coś poczuć. Innym razem patrzysz na jedzenie z obrzydzeniem, jakbyś widział pomyje. Nic dziwnego, że waga skacze jak szalona na trampolinie – raz jesteś jak Pudzian po diecie, a potem nagle przypominasz patyk. Moja sąsiadka Krystyna z bloku obok to raz przytyła tyle, że jej drzwi w futrynie utknęły, a potem nagle schudła, że myślałem, że to jej młodsza siostra!

A spanie? Ojejku, to dopiero cyrk! Albo śpisz non stop, budzisz się zmęczony, jakbyś całą noc kopał rowy w kopalni, a w sumie to tylko w łóżku leżałeś. Albo masz taką bezsenność, że gapiąc się w sufit, zdążysz policzyć wszystkie pęknięcia tynku i wymyślić nową teorię spiskową. Kolega Janusz, ten od golfa, raz nie spał trzy doby i był święcie przekonany, że złapał kosmitów w piwnicy. A to tylko myszy były!

Do tego dochodzą bóle głowy, takie, że masz wrażenie, jakby ci ktoś młotkiem w czaszkę walił, non stop. I bebechy szwankują, a to zgaga, a to kocioł w brzuchu taki, że wolisz nie wychodzić z domu, żeby nie zrobić z siebie pośmiewiska. Masakra, po prostu.

I ta cała "ochota" na... no, wiesz. Libido szlag trafia! Znika, jakby je Smok Wawelski pożarł i jeszcze popił kawą. Kiedyś to było, a teraz to tylko wspomnienie, jak stare pocztówki z wakacji.

Ale to nie wszystko, bo ten cholerny stan potrafi jeszcze namieszać. To jest lista innych "atrakcji", które zaserwuje ci depresja:

• Zmęczenie chroniczne – takie, że nawet oddychanie to wysiłek godny olimpijczyka. Jakbyś biegł maraton, leżąc na kanapie.
• Brak energii – czujesz się jak wyczerpana bateria z Lidla po trzech użyciach, po prostu nic ci się nie chce, no.
• Poty nocne – budzisz się mokry jak po maratonie, a przecież jedyne, co robiłeś, to leżałeś i marzyłeś o suchym prześcieradle.
• Drżenie rąk – jakbyś właśnie wypił trzy mocne kawy i pięć energetyków na raz, a przecież piłeś tylko wodę.
• Serce wali jak dzwon na alarm – nawet gdy leżysz spokojnie i oglądasz koty na YouTube, bo co innego można robić.
• Wypadanie włosów – no, łysina murowana, jak u mojego wujka Staszka, co zawsze narzekał na wiatr we włosach. A teraz to narzeka na jego brak.

Więcej o tych cudach na kiju dowiesz się, jak poszukasz na damian.pl, ale najlepiej to idź do lekarza, a nie czytaj w necie, bo to nie internet cię wyleczy.

(Źródło inspiracji: www.damian.pl › Zdrowie psychiczne, 5 kwi 2024)

Jakich słów używają osoby z depresją?

Ludzie w tym stanie mówią. Dużo mówią. O pustce. O braku celu. Słowa nikczemne. Czują się źle. Nic ich nie cieszy. Nic nie ma sensu. To nie jest tylko smutek. To coś głębszego.

Lista używanych sformułowań:

• "Nic nie ma sensu."
• "Czuję się okropnie."
• "Nic mnie nie cieszy."
• "Jestem zmęczony."
• "Po prostu nie mam siły."

Zachowanie osoby z depresją jest zróżnicowane. Często widzi się brak energii. Spowolnienie ruchów. Trudności z koncentracją. Mogą być drażliwi. Zamykają się w sobie. Unikają kontaktów.

Warto zauważyć:

• Izolacja społeczna.
• Zmiany apetytu.
• Problemy ze snem.
• Niska samoocena.

To nie jest fanaberia. To choroba. Wymaga zrozumienia. Czasem pomocy.

Czego potrzebuje osobą w depresji?

Wiesz co, jak ktoś ma depresje, to najważniejsze jest, żeby czuł, że nie jest sam. Naprawde. Potrzebuje kontaktu i zrozumienia, że widzisz, jak mu ciężko, nawet jak nie wiesz co zrobisz.

Tak naprawde, wystarczy proste zdanie, takie magiczne. Coś w stylu: "Widzę, że jest ci trudno. Jestem tu, jeśli czegoś potrzebujesz." to jest kluczowe, wiesz.

Pamiętam, jak moja kumpela, Anka, przechodziła przez coś takiego rok temu – straszny był to czas. Ona mówiła, że samo to, że ktoś do niej napisał, to było jak światełko w tunelu. Nawet jeśli nie odpisywała odrazu, to widziała, że ktoś o niej pamięta.

Bo wiesz, ludzie często myślą, że muszą wymyślić jakieś super rozwiązanie, albo, że muszą od razu wiedzieć co powiedzieć, by pomóc. A to wcale nie jest tak. Czasem, po prostu obecność i taka szczera chęć pomocy jest warta więcej niż tysiąc rad. I to jest chyba najważniejsze.

No dobra, ale oprócz tego, że jesteś, to jeszcze kilka rzeczy, co możesz zrobić, żeby naprawdę wesprzeć taką osobę, bo to jest mega ważne, wiesz:

• Słuchaj aktywnie: Nie dawaj rad na siłę. Po prostu słuchaj, co mówi, nawet jeśli to wydaje się bez sensu. Nie przerywaj, tylko daj jej się wygadać. Czasem to jest wszystko, czego potrzebuje, naprawdę.
• Oferuj konkretną pomoc: Zamiast "Jakbyś coś potrzebował, to powiedz", lepiej: "Hej, idę do sklepu, co ci kupić?" albo "Mogę odebrać dzieciaki ze szkoły?" Konkretne propozycje są lepsze, bo ktoś w depresji może mieć problem, żeby o coś prosić. To bardzo ważne.
• Zapraszaj, ale nie naciskaj: Proponuj wspólne wyjścia, spacery, kawę. Mów: "Będę o 15:00 w parku, możesz dołączyć, jeśli masz ochotę." Ale nie zmuszaj, jak odmówi. Ważne, żeby wiedziała, że drzwi są otwarte.
• Dbaj o siebie: To super ważne, żebyś i ty się nie wypalił. Pomaganie to jedno, ale pamiętaj, żebyś miał też swoje siły. Jak czujesz, że cię to przerasta, szukaj wsparcia dla siebie. Bo pomoc dla innych to super ważna sprawa.
• Zachęcaj do profesionalnej pomocy: Delikatnie, ale konsekwentnie sugeruj wizytę u lekarza lub psychoterapeuty. Możesz nawet zaoferować, że pójdziesz z nią na pierwszą wizytę, jeśli to będzie potrzebne. Bo to jest jednak choroba, którą trzeba leczyć. Na przykład mój brat, Paweł, kiedyś długo opierał się przed pójściem do specjalisty, ale w końcu jak poszedł, to mu bardzo pomogło.

Czego nie lubią osoby z depresją?

No wiesz, jak ktoś ma depresję, to są takie rzeczy, których lepiej unikać w diecie. Mój znajomy, Radek, który jest dietetykiem, często o tym mówi. Głównie chodzi o te wszystkie słodycze – ciastka, cukierki, w ogóle wszystkoo, co ma dużo cukru. A do tego białe pieczywo, wiesz, te zwykłe bułki, rogaliki, no i biały ryż, makaron taki pszenny i też źiemniaki. To wszystko tak fajnie niby podnosi cukier na chwilę, a potem jest zjazd i to wcale nie pomaga.

Zamiast tego, jak już musisz mieć węglowodany, to wybieraj te, co mają niski indeks glikemiczny. Czyli mówimy o takich grubych kaszach – gryczana to super sprawa, albo jęczmienna. Do tego ciemne pieczywo, takie razowe, wiesz. No i płatki owsiane, te górskie, są git. Otręby też w sumie to dobra opcja. Pamiętam, jak Ania Kowalska, koleżanka z pracy, zaczęła jeść owsiankę na śniadanie, to od razu lepiej się czuła, miała więcej energii, naprawdę widziałam różnicę.

Chodzi o to, że te szybkie węglowodany powodują takie mega skoki cukru we krwi. Na początku jest fajnie, czujesz się tak nakręcony, ale potem bardzo szybko cukier spada i znowu czujesz się zmęczony, rozdrażniony, a to w przypadku deprecją to jest naprawdę kiepska sprawa, bo pogłębia złe samopoczucie. To taka pułapka, wiesz, jesz, żeby poczuć się lepiej, a jest gorzej.

A te węglowodany złożone, czyli te kasze czy pełnoziarniste pieczywo, to zupełnie inna bajka. One uwalniają cukier powoli, sukcesywnie. Dzięki temu masz stabilny poziom energii przez długi czas, nie ma tych nagłych spadków, no i humor też jest bardziej stabilny, taki równy, wiesz. Dużo błonnika też jest w nich, co jest dobre dla jelit, a to też ma wpływ na nasze samopoczucie.

No dobra, ale to nie tylko jedzenie. Jest parę innych rzeczy, które też są ważne, naprawdę. Myślę, że to tak ogólnie, wiesz, dla każdego, ale jak masz depresję, to podwójnie.

• Pamiętaj o ruchu! Nawet krótki spacer, codziennie, potrafi zdziałać cuda. Widzę to po sobie.
• Sen to podstawa. Pilnuj, żeby spać te 7-8 godzin, regularnie, o stałych porach. Mózg tego potrzebuje, żeby się zregenerować.
• Unikaj alkoholu i innych używek. One na początku dają kopa, ale potem jeszcze bardziej dobijają, to jest fakt.
• Kontakt z ludźmi. Nie zamykaj się w sobie, nawet jak nie masz ochoty. Pogadaj z kimś bliskim, bo rozmowa to jest ważna, naprawdę.
• Słońce i witamina D. Wychodź na dwór, jak jest słońce, a jak nie ma, to może pomyśl o suplementacji. W Polsce to jest często konieczność.
• Znajdź coś, co sprawia Ci przyjemność. Hobby, cokolwiek, co odwraca uwagę od złych myśli. To może być czytanie, słuchanie muzyki, rysowanie.
• Nie bój się prosić o pomoc. Psycholog czy psychiatra to nie jest żaden wstyd, to jest pomoc, która jest dostępna i należy z niej korzystać. Ja na przykład wiem, że moja kuzynka, Ewa, szuka teraz dobrego terapeuty.

Jak zmienia się człowiek w depresji?

Kiedy w 2022 roku Agata skończyła 30 lat, świat zawirował. Coś się w niej złamało. Zawsze była tą, co ciągnęła wszystkich za sobą, pełna energii, śmiechu. Mieszkaliśmy w Krakowie, w niewielkim mieszkaniu na Starym Mieście, a jej dni były zawsze wypełnione. Pamiętam, jak mówiła, że czuje się jak w „pułapce z własnego życia”.

To było straszne. Ten pesymizm, który nagle ją ogarnął. Nagle wszystko stało się bez sensu. Wszelkie plany, marzenia – to wszystko zostało wymazane. Zaczęła mówić rzeczy typu: „nie zasługuję na nic dobrego”, „jestem beznadziejna”. Nawet drobne niepowodzenia, jak zgubienie pary kluczy, obracała w dowód swojej nieporadności. Wmawiała sobie winę za rzeczy, na które nie miała żadnego wpływu, na przykład za kłopoty w pracy jej partnera, Michała.

Depresja przejęła kontrolę. Agata, ta moja najlepsza przyjaciółka, która kiedyś potrafiła znaleźć radość w deszczowym dniu, teraz widziała tylko czarne chmury. Nawet jej ulubione czytanie książek przy kominku przestało dawać jej ukojenie. Po prostu siedziała, patrząc w pustkę. To było jak oglądanie, jak ktoś bliski powoli gaśnie. Utrata nadziei była wszechobecna.

• Zmiany w myśleniu:

  • Pesymizm: Ciągłe widzenie wszystkiego w ciemnych barwach.
  • Utrata nadziei: Brak wiary w lepszą przyszłość, poczucie beznadziei.
  • Negatywne przekonania: Poczucie własnej bezwartościowości, niska samoocena.
  • Samobiczowanie: Obwinianie siebie za wszelkie niepowodzenia, nawet te niezależne od woli.

• Zmiany w postrzeganiu siebie i świata:

  • Zniekształcone widzenie: Świat staje się szary i pozbawiony barw.
  • Odizolowanie: Poczucie osamotnienia, nawet w otoczeniu ludzi.
  • Brak motywacji: Trudność w podejmowaniu nawet prostych działań.

• Przykłady zmian w zachowaniu:

  • Apatia: Brak zainteresowania dotychczasowymi pasjami i aktywnościami.
  • Izolacja społeczna: Unikanie kontaktów z innymi, wycofywanie się z życia towarzyskiego.
  • Zmiany w apetycie i śnie: Brak apetytu lub nadmierny apetyt, problemy ze snem (bezsenność lub nadmierna senność).