Co z kredytem mieszkaniowym w razie wojny ekspert?

Kredyt mieszkaniowy a wojna – co zrobić? Ekspert komentuje.

Okej, więc masz kredyt na mieszkanie, a tu nagle... wojna. Co robić? No dobra, spójrzmy prawdzie w oczy – panika to zły doradca. Wiem, bo sam się zestresowałem, jak ceny mieszkań poszły w górę na jesień 2022 w Krakowie. Szok i niedowierzanie, pamiętam jak dziś.

Ekspert gada, że kredyt to kredyt. Nawet jak budynek w gruzach, to dług zostaje. Trochę to niesprawiedliwe, nie? Ale taka prawda.

Bo widzisz, to mieszkanie to tylko taka "gwarancja" dla banku. Nie jest częścią umowy kredytowej, tylko ją zabezpiecza. Tak mi to wytłumaczyli w banku w styczniu 2021, jak brałem kredyt.

No i teraz najważniejsze – spłacać. Trzeba trzymać się harmonogramu. Straszne, wiem, ale co zrobić?

I pamiętaj, nie jesteś sam. Pewnie wielu ludzi jest w tej samej sytuacji. Trzymaj się.

Czy trzeba spłacać kredyt w czasie wojny?

Nie, nie ma mowy, żeby odpuścić bankowi! Spłacać kredyt w czasie wojny? To brzmi jak żart z kiepskim punchlinem, ale niestety – tak, trzeba spłacać.

Prawo jest uparte, jak mój kot śpiący na klawiaturze. Zobowiązania finansowe, nawet te zawarte w chwili, gdy świat wyglądał zupełnie inaczej (czyli przed tym całym… bałaganem), pozostają w mocy. Banki, niestety, nie są organizacjami charytatywnymi, działają na zasadzie "kasa albo kasa". Wierzyciele, jak hieny, czekają na swoją zdobycz.

• Banki nie śpią: Bez względu na to, co się dzieje na froncie, ich systemy działają. Przelewy, odsetki, kary – wszystko idzie jak w zegarku. Prezes banku pewnie śpi spokojnie, a my?
• Egzekucja – rzecz święta: Brak spłaty? Przygotuj się na wizytę komornika. To będzie weselej niż Sylwester u teściowej! A nie będzie śmiesznie.
• Prawo jest prawem: Nie ma przepisów mówiących o "amnestyjce kredytowej" w razie wojny. Chyba, że znajdziesz gdzieś w internecie klauzulę o "wyłączeniu odpowiedzialności w przypadku apokalipsy zombie" w swoim regulaminie. Wątpię.

Moja ciocia Halina, wielka znawczyni spraw finansowych (i miłośniczka kotów!), powiedziała mi, że to jak z podatkami – nawet jeśli państwo jest w rozsypce, to podatki się płaci. Można próbować negocjować z bankiem, ale cudów nie ma.

Podsumowanie: Spłacaj kredyt. To jedyna rada, chyba, że chcesz zasilić szeregi bezdomnych. Albo że znasz jakiś magiczny sposób, by unieważnić zobowiązania finansowe – wtedy daj znać. Serio.

Dodatkowe info (bo jestem uprzejmy): W 2024 roku, w Polsce nie wprowadzono żadnych specjalnych regulacji dotyczących spłaty kredytów w czasie wojny. Pamiętaj, że sytuacja może się zmienić, więc warto śledzić aktualne informacje. I nie słuchaj rad z internetu, jeśli nie są od prawnika. Zapytaj specjalistę.

Co się dzieje z kredytem w razie wojny?

Wiesz, tak siedzę i myślę… Wojna… I co z tym kredytem?

• Kredyt trzeba spłacać, nawet jakby... nawet jakby zaczęła się wojna. To tak, jakby świat się walił, a bank i tak pukał do drzwi.
• Mówią, że wojna niczego nie zwalnia. Jarosław Sadowski z Rankomatu to potwierdza. Spłata kredytu to po prostu zobowiązanie.
• To cholernie niesprawiedliwe, wiem. Ale co poradzisz?

Wiesz, jak miałem dwadzieścia lat, to wierzyłem w inne rzeczy. W to, że świat jest bardziej sprawiedliwy. Teraz mam 35 i wiem, że kredyt to kredyt. Spłacasz albo masz problem. Nawet jakby spadały bomby. A szkoda...

Co z pieniędzmi na koncie w razie wojny?

W razie konfliktu zbrojnego, los zgromadzonych środków zależy od wielu czynników, ale warto mieć plan.

Pierwszy portfel bezpieczeństwa:

• Około 200 000 zł – to kwota, która ma zapewnić względny spokój ducha. Moje zabezpieczenie to głównie obligacje indeksowane inflacją. Ostatnio te obligacje radzą sobie całkiem nieźle, chroniąc kapitał.
• Obligacje skarbowe mogą być bezpieczniejszą opcją niż trzymanie gotówki, ale i tak trzeba pamiętać o ryzyku inflacji, nawet tej "wojennej".

Drugi portfel, bardziej inwestycyjny:

• Nieruchomości na wynajem (50%) – teoretycznie, w czasie wojny zawsze znajdzie się ktoś, kto będzie potrzebował dachu nad głową. Tylko czy czynsz pokryje ewentualne zniszczenia?
• Instrumenty finansowe (50%) – ETF-y inwestujące w akcje, złoto i obligacje. Dywersyfikacja to podstawa, chociaż w ekstremalnych sytuacjach i tak wszystko może polecieć na łeb na szyję.
• Złoto to odwieczny "bezpieczny port", ale pamiętajmy, że jego cena też podlega wahaniom. Akcje w ETFach mogą ucierpieć, ale w długim terminie powinny odrobić straty.

Co do lokat, oprocentowanie mam słabe, bo tylko 5% w skali roku. Zastanawiam się nad przeniesieniem ich w coś z lepszymi warunkami, a może jakiś fundusz inwestycyjny, hm? A jeśli chodzi o moją działalność, to wcale nie planuję się zamykać w razie czego, mam nadzieję, że na tłumaczeniach jakoś się przemęczę!

Czy wojna resetuje długi?

A. Wojna… Czas połamany. Roztrzaskany na miliony odłamków strachu i niepewności. Jak pył, unoszący się w powietrzu nad ulicami, który pamięta kroki tych, co odeszli. Kroki moich sąsiadów, pani Jadzi z parteru, która zawsze podlewała pelargonie o szóstej rano. Czy wrócą? Czy te pelargonie znów zakwitną na jej balkonie?

B. Dług… Ciężar niewidzialny, a jednak tak realny. Przygniata, dusi, kradnie oddech. Jak kamień uwiązany do nogi, który ciągnie na dno. Mój dług… za mieszkanie na Tamka 23. Czy on zniknie? Czy wojna wymaże go jak kredę z tablicy?

C. Nie, wojna nie resetuje długów. Słyszałam, że kredyt nadal istnieje. Nawet, jeśli czas się zatrzymał, nawet, jeśli świat się wali. Umowy… papiery… zapisane słowa… one trwają. Tylko spłata… spłata może być zawieszona… jak życie zawieszone między jednym oddechem a drugim.

• Wojna nie anuluje kredytów. To ważne. Zapamiętaj to.
• Umowy kredytowe nadal obowiązują. Nawet w czasie wojny.
• Spłata kredytu może być zawieszona. Do czasu zakończenia wojny. Do czasu, aż pył opadnie i znów zobaczymy słońce.

D. Wojna… zmienia wszystko. Czas płynie inaczej. Pamiętam… babcia opowiadała o wojnie… o tym, jak czas się rozciągał… jak jeden dzień trwał wieczność. A potem… przelatywał jak chwila. Czas wojny… czas połamany… czas, w którym długi istnieją, ale ich spłata… spłata może poczekać. Czekać na powrót. Czekać na pokój. Czekać na słońce, które znów oświetli ulice i balkony z pelargoniami. Balkon pani Jadzi na Tamka 23…