Definicja zdrowia Who w 1948 roku?

Poza chorobą: Holistyczna wizja zdrowia według WHO z 1948 roku

Rok 1948. Świat pogrążony w powojennych zniszczeniach, ale jednocześnie pełen nadziei na odbudowę i lepszą przyszłość. W tym właśnie roku Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) sformułowała definicję zdrowia, która do dziś stanowi kamień milowy w rozumieniu tego pojęcia. Zrezygnowano w niej z redukcjonistycznego podejścia, skupiającego się jedynie na braku choroby, na rzecz holistycznej wizji, obejmującej znacznie szerszy kontekst.

Definicja WHO z 1948 roku brzmi: „Zdrowie to stan pełnego dobrostanu fizycznego, psychicznego i społecznego, a nie tylko nieobecność choroby lub ułomności.” Na pierwszy rzut oka wydaje się prosta, jednak w swej prostocie kryje rewolucyjną zmianę w postrzeganiu zdrowia.

Kluczowe w tej definicji jest podkreślenie pełnego dobrostanu. Nie jest to jedynie brak objawów chorobowych, ale dynamiczny stan równowagi, obejmujący wszystkie trzy fundamentalne sfery istnienia człowieka:

• Fizyczny dobrostan odnosi się do sprawności biologicznej organizmu, prawidłowego funkcjonowania narządów i układów, odporności na choroby i zdolności do regeneracji. To aspekt, który tradycyjnie kojarzy się z medycyną, ale w kontekście definicji WHO jest tylko jednym z elementów całości.

• Psychiczny dobrostan dotyczy stanu emocjonalnego, poczucia własnej wartości, zdrowego postrzegania siebie i otaczającego świata, umiejętności radzenia sobie ze stresem i wyzwaniami życia. Obejmuje to również brak zaburzeń psychicznych, ale także pozytywne emocje, satysfakcję z życia i poczucie sensu.

• Społeczny dobrostan dotyczy zdolności do efektywnego funkcjonowania w społeczeństwie, budowania relacji z innymi ludźmi, uczestniczenia w życiu społecznym i odczuwania przynależności. To aspekt, który uwzględnia nasze interakcje z otoczeniem, dostęp do zasobów i poczucie bezpieczeństwa.

Definicja WHO z 1948 roku wykracza poza wąski medyczny model choroby. Uświadamia, że zdrowie jest procesem, a nie tylko stanem, i że jego zachowanie wymaga holistycznego podejścia, uwzględniającego wszystkie aspekty życia jednostki. To przełomowa deklaracja, która wpłynęła na rozwój nie tylko medycyny, ale także innych dziedzin zajmujących się dobrostanem człowieka, jak psychologia, socjologia czy edukacja zdrowotna. Pomimo upływu lat, definicja ta pozostaje aktualna i stanowi ważny punkt odniesienia w dążeniu do lepszego zdrowia i jakości życia dla wszystkich.