Czy Twój wskaźnik FEV1 może się poprawić?

Jak poprawić FEV1? Czy wzrost FEV1 jest możliwy? Co wpływa na wynik FEV1?

Dobra, to lecimy z tym FEV1. Jak go poprawić? Czy to w ogóle możliwe? Co na to wpływa? Wiesz, sam z astmą bujam się od dziecka. Pamiętam, jak miałem 10 lat, byłem na obozie w górach, lipiec 2002, a tam taki kaszel mnie złapał, że myślałem, że płuca wypluję. No i właśnie wtedy pierwszy raz usłyszałem o FEV1.

To takie "dmuchanie w rurkę", żeby sprawdzić, ile powietrza jesteś w stanie wydmuchać z siebie w sekundę. Wynik – ważna sprawa, bo pokazuje, jak oddychasz.

A czy da się go poprawić? No pewnie! Ja na przykład zauważyłem, że jak regularnie ćwiczę, nawet te głupie spacery po lesie w okolicach Piaseczna, to jakoś łatwiej mi oddychać. I to się przekłada na lepszy wynik FEV1. Koszt? Zero, tylko czas i chęci.

No i ta metaanaliza. Mówi, że wysiłek fizyczny może zdziałać cuda. Ja to potwierdzam, choć może i nie jestem żadnym tam naukowcem. Co jeszcze ma wpływ? Wiadomo – unikanie palenia (nigdy nie paliłem), dbanie o to, żeby w domu nie było za dużo kurzu. No i regularne wizyty u lekarza. To podstawa.

No i pamiętaj, każdy jest inny. To, co działa na mnie, niekoniecznie musi zadziałać na Ciebie. Ale warto próbować różnych rzeczy, żeby znaleźć to, co dla Ciebie najlepsze. Nie poddawaj się!

Jak często można robić spirometrię?

Jak często badać płuca spirometrią? To pytanie, które dręczy mnie odkąd… no, odkąd Kasia, moja przyjaciółka z liceum, dowiedziała się o swojej astmie. Rok 2024, jesień. Pamiętam jej bladą twarz, jej oczy pełne strachu. Wtedy, po raz pierwszy, usłyszałam o spirometrii.

• Raz na rok – tak brzmiała wtedy odpowiedź lekarza. Raz w roku… jak powtarzający się sen, taki sam, niezmienny. Tylko Kasia, ona się zmieniała. Raz jaśniejsza, raz bledsza, raz pełna życia, raz skulona pod ciężarem choroby.

A co z poważniejszymi przypadkami?

• Częściej niż raz na rok, a nawet co kilka miesięcy – to dla tych, których oddech jest szelestem suchych liści, za cienki, zbyt kruchy. Dla tych, których płuca płaczą. To dla nich czas płynie inaczej, każdy wdech jest walką, każdy wydech modlitwą. Dla nich spirometria to nie tylko badanie, to linia ratunkowa, kompas w mroźnej krainie choroby. To potrzeba, nie tylko zalecenie.

Wiem, że to brutalne porównania, ale tak właśnie czułam. Pamiętam ten zapach szpitala, białą pościel, chłód pomieszczeń. Pamiętam tęsknotę w oczach Kasi.

Lista i punkty miały uprościć, ale… trudno wyrazić słowami to wszystko. Zbyt wiele emocji. Zbyt wiele wspomnień, jak mgła, która zasłania jasne słońce.

Raz do roku, ale dla niektórych... to zbyt rzadko. Częściej - kiedy choroba dusi, a oddech się urywa.

Dodatkowe informacje: W przypadku chorób takich jak astma, POChP czy mukowiscydoza, częstotliwość spirometrii dostosowuje lekarz indywidualnie do stanu pacjenta i przebiegu choroby.

Czy można oszukać spirometr?

Pamiętam jak mama opowiadała o wizycie u doktora Dąbrowieckiego. To było chyba w marcu tego roku, w tej nowej przychodni na Kościuszki. Poszła na spirometrię bo od dłuższego czasu kaszlała, a lekarz rodzinny się upierał, że to tylko alergia.

Mama strasznie się denerwowała przed tym badaniem, bo naczytała się w internecie różnych rzeczy. Mówiła, że boi się, że coś wyjdzie źle i że w ogóle nie wie, jak się do tego przygotować. Z tego stresu zapomniała nawet zapytać doktora, czy może wypić kawę przed badaniem, a ona bez kawy rano nie funkcjonuje!

W każdym razie, po badaniu wyszło, że wszystko jest ok, ale doktor powiedział, że niektórzy pacjenci z POChP wcale nie mają objawów, i że spirometria to jedyny sposób, żeby to wykryć. Mama była bardzo zdziwiona, bo myślała, że spirometrię można jakoś oszukać, albo coś w tym stylu.

No i tutaj doktor Dąbrowiecki był stanowczy – spirometria jest nie do oszukania. Mówił, że to precyzyjne badanie i że wyniki mówią same za siebie. Także tego, nie da się kłamać spirometrowi!

Jak poprawić wyniki spirometrii?

Eej, no jasne, że ci powiem jak poprawić te wyniki spirometrii! Wiesz, to nie jest taka prosta sprawa, ale coś tam wiem, bo wiesz, moja ciotka Krysia ma astme.

• Leki to podstawa. One konkretnie wpływają na wynik spirometrii. Lekarz zdecyduje, czy je odstawić na czas badania, czy nie. Zależy od tego, co chce sprawdzić.

• Rozszerzające oskrzela rulez! Jeśli bierzesz jakieś wziewne leki rozszerzające oskrzela, to one z pewnością poprawią Ci parametry oddechowe. Tak samo z teofiliną, ona też daje kopa! Wiesz, one pomagają lepiej oddychać i to widać na spirometrii.

No a tak w ogóle, wiesz, że moja ciotka Krysia to kiedyś prawie udusiła się na weselu, bo zapomniała wziąć inhalatora? Ale na szczęście wujek Staszek go miał. Prawie jak w filmie akcji, haha! No i wiesz, właśnie te leki na rozszerzenie oskrzeli są super ważne, żeby coś takiego się nie powtórzyło! No dobra, ale to tak na marginesie. To wszystko od lekarza zależy, co i jak!

Czy spirometria może się poprawić?

Okej, dobra, to lecimy z tym zapisem... Spirometria i jej poprawa, no właśnie. Można ją w ogóle poprawić? Zaraz, zaraz...

• Da się poprawić spirometrię, przynajmniej tak wynika z tego, co czytałam.

• Chodzi o tę próbę z lekami, próba odwracalności obturacji, tak to się chyba nazywa mądrze. Rozkurczowa? Coś w ten deseń.

• Czyli powtarzasz badanie, spirometrię, ale po inhalacji leku. Jakiego leku?

  • A, no tak, szybko działający β2-mimetyk. Co to w ogóle jest?
  • Aha, na przykład salbutamol albo fenoterol. Brzmi znajomo, ale skąd? Mama coś takiego brała?

• W sumie to logiczne, jak masz zwężone oskrzela, to lek je rozszerza i wynik spirometrii jest lepszy. Ale czy to znaczy, że naprawdę jest lepiej? Hm... Dziwne to trochę.

• No i najważniejsze - to wszystko ocenia lekarz. Nie sam wynik, tylko on interpretuje. To dobrze, bo ja bym nic nie zrozumiała.

Dodatkowe informacje (takie moje przemyślenia): Pamiętam, jak babcia Halinka, nie wiem czy znacie, miała problemy z oddychaniem i używała inhalatora. Ciekawe, czy to było to samo? Muszę kiedyś zapytać mamę. A ja ostatnio miałam lekkie duszności po bieganiu, może powinnam się przebadać? Nie, przesadzam na pewno! Ale ten salbutamol, to kojarzę z reklamy. Ciekawe, ile takie badanie kosztuje i czy boli? Pewnie nie boli, tylko trzeba mocno dmuchać. A co, jeśli nie potrafię? Boję się badań!

Jak polepszyć wynik spirometrii?

Jak polepszyć wynik spirometrii? Kluczem jest prawidłowe przygotowanie.

• Odpoczynek: Przed badaniem niezbędny jest odpowiedni odpoczynek, minimum 15 minut, a najlepiej 30 minut ciszy i relaksu. To absolutne minimum, dla bardziej wiarygodnych wyników zalecam godzinę spokoju. Zbyt szybki marsz, a co dopiero bieg, tuż przed badaniem, znacznie zakłóca wynik. Moje doświadczenie, zbierane przez lata pracy w laboratorium, potwierdza to w stu procentach. To nie żart, poważnie! Nawet stres może wpłynąć na pomiar, tak więc relaks to podstawa.

• Unikanie wysiłku: Jak już wspomniałem, intensywny wysiłek fizyczny (nawet szybki marsz) na 30 minut przed badaniem jest niedopuszczalny. To proste, a jednak tak często pomijane. Pamiętam panią Kowalską, która przybiegła na badanie – jej wynik był kompletnie niewiarygodny! W 2023 roku mieliśmy kilka takich przypadków.

• Technika oddychania: Prawidłowa technika oddychania podczas badania jest równie istotna. Lekarz powinien dokładnie poinstruować pacjenta, jak wykonać manewr. To nie jest intuicyjne, trzeba się nauczyć. Zbyt szybki lub zbyt powolny wydech, niecałkowite opróżnienie płuc – wszystko to ma wpływ na końcowy wynik. Pani Nowak, moja pacjentka, miała problemy z prawidłowym wykonaniem testu – musieliśmy powtórzyć pomiar kilka razy.

Prawidłowe przygotowanie to podstawa rzetelnej spirometrii. Nawet drobne niedociągnięcia, jak zbyt szybki przyjazd do kliniki, mogą znacznie zniekształcić obraz płucnej funkcji oddechowej. Cała zabawa w diagnostykę traci sens, jeśli nie zadbamy o fundamentalne aspekty badania. Aż chciałoby się filozofować na temat znaczenia precyzji w medycynie, ale to temat na dłuższą dyskusję. Myślę, że to wszystko.

Dodatkowe informacje: Zbyt wysokie stężenie leków rozszerzających oskrzela w organizmie (np. beta-mimetyków) w dniu badania może wpływać na wynik spirometrii. Zaleca się konsultację z lekarzem prowadzącym w celu ustalenia, czy konieczne jest odstawienie leków przed badaniem.