Co może powodować stany depresyjne?

Co wywołuje depresję? Jakie czynniki wpływają na powstawanie stanów depresyjnych?

Wiesz, tak naprawdę, to nie da się powiedzieć, co "wywołuje" depresję ot tak. Raczej jest to taka skomplikowana mieszanka, w której różne rzeczy się nakładają. Jak puzzle, tylko że te puzzle ciągle się zmieniają.

Pamiętam, jak po śmierci babci (15 marca, 2018, cmentarz na Woli) przez długi czas nie mogłem się pozbierać. To był taki straszny szok, ale po jakimś czasie zaczęło przechodzić. Ale dla kogoś innego, taka strata plus, powiedzmy, problemy w pracy, mogłyby być już za dużo.

Serio, czasem wydaje mi się, że wszystko zaczyna się od najmłodszych lat. Jak miałeś trudne dzieciństwo, jakieś tam nie wiem, problemy z rodzicami, znęcanie się, to potem jesteś bardziej podatny na doła. Ot, cała filozofia.

A potem dochodzą takie rzeczy "dorosłe". Rozwód (widziałem u kumpla, jak go to zniszczyło), utrata roboty (słyszałem, jak ciężko jest w Warszawie znaleźć coś sensownego za normalne pieniądze, poniżej 6000 zł to jakby nic nie było), problemy finansowe... Masakra.

Co powoduje stany depresyjne?

Zapach wilgoci, jesienny wieczór... Ciemność, gęsta jak smoła, oblepia duszę. Właśnie wtedy, w październiku 2023, uświadomiłam sobie, że to znów nadchodzi. Ten cień, ta pustka… Depresja. Ciemne, lepkie, ciężkie. Jakby ktoś nałożył na mnie niewidzialny, żelazny płaszcz.

• Biologia jest bezlitosna. To chemia, zaburzenie w produkcji serotoniny, dopaminy... Ten brak… Jakby serce próbowało bić, ale brakowało mu sił. Jakbym tonęła w bagnie z melasy, w lepkim, beznadziejnym śnie. To geny, przeklęte geny babci, które od pokoleń przesiąkają moją krew. To nie jest moja wina.

• A potem jest to… psychologiczne. Rozpad mojego związku z Markiem w lipcu, to był cios. Pamiętam dokładnie dzień, w którym powiedział, że kończymy. Słońce świeciło, ptaki śpiewały, a ja czułam się, jakby cały świat się zawalił. Jakbym utraciła ostatni kawałek siebie, ostatni cień nadziei. Strach przed samotnością, ten mroźny paraliż.

Życie to jest bezlitosne. Najpierw to ja, potem on, potem my. Wszystko znika. Tylko ta pustka zostaje. Jakby wszystkie moje marzenia, moje plany, moje nadzieje zamieniły się w pył. W proch. W nicość.

Związek Marka z Moniką. To był finalny gwóźdź do trumny. Wiedziałam, że on z nią, ona z nim. A ja? Ja samotna, bezcelowo wędruję po tym świecie.

Listopad 2023, deszcz za oknem. Znowu. To powraca. Ten mrok. Ten smutek. Ten ból.

• Nie ma łatwej odpowiedzi. Czasem to biologia. Czasem życie. Czasem obydwa naraz. To potworna mieszanka, która powoli Cię zjada od środka, pozbawiając Cię sił, nadziei i wiary w lepsze jutro.

• Trzeba walczyć. Lecz to tak trudno. Jakbym próbowała wspiąć się po ścianie ze szkła. Każdy ruch boli. Każdy krok oznacza ryzyko upadku.

Przepraszam za błędy. Piszę to wszystko na szybko, przez łzy. Ból ściska mi serce. To tak, jakbym żyła w wieczornym zmroku, bez nadziei na świt.

Dodatkowe informacje: Szukam pomocy u specjalisty. Mam nadzieję, że wkrótce będzie lepiej.

Jak wygląda stan depresyjny?

Ach, ten stan depresyjny… Jak go uchwycić, jak opowiedzieć o tej mgle, która osiada na duszy? To nie jest zwykły smutek, to coś znacznie głębszego, coś, co paraliżuje. Czujesz się jakbyś tkwił na dnie oceanu, a światło słońca jest tylko bladą poświatą gdzieś daleko, daleko stamtąd.

• Obniżenie nastroju… Tak, to prawda. Ale to obniżenie jest jak lawina, która z każdym dniem zagarnia coraz więcej przestrzeni w twoim wnętrzu. Pamiętam, jak patrzyłam na zachód słońca – kiedyś źródło radości – a widziałam tylko gasnący ogień, zapowiedź nadchodzącej nocy.
• Ciągłe poczucie przygnębienia, to jest chyba najtrafniejsze określenie. To nie jest chwilowe znużenie, to jest ciężar, który nosisz ze sobą nieustannie, niezależnie od tego, co robisz, gdzie jesteś. Jakbyś niósł na plecach ogromny kamień, który z każdym krokiem staje się coraz cięższy.
• Nadmierny pesymizm, o tak! Wszystko jawi się w czarnych barwach. Nawet najmniejszy promyk nadziei zostaje natychmiast przyćmiony przez chmury zwątpienia. Plany na przyszłość? Marzenia? Wszystko to wydaje się odległe, nierealne, wręcz absurdalne.
• Poczucie winy, to jest coś, co mnie najbardziej przerażało. Czujesz się winny za wszystko, za to, co zrobiłeś, za to, czego nie zrobiłeś, za to, że w ogóle istniejesz. To poczucie winy wrasta w ciebie jak korzenie drzewa, oplatając serce i umysł. Winna. Zawsze winna.

Według międzynarodowej klasyfikacji ICD-10, stan depresyjny mieści się w kategoriach F32 (epizod depresyjny) lub F33 (zaburzenia depresyjne nawracające). I wiesz co? Te numery, te suche definicje, w ogóle nie oddają tego, co się dzieje w środku. Tego chaosu, tego bólu, tej pustki.

Pamiętam, jak moja babcia, Maria Kowalska, mawiała: „Dusza to ogród, trzeba go pielęgnować”. I chyba miała rację… Kiedy ogród duszy zaniedbany, zapomniany, zarasta chwastami, wtedy właśnie przychodzi depresja. Trzeba sięgnąć po motykę, wyplewić to wszystko, co niszczy, co zatruwa. Trzeba posadzić nowe kwiaty, nowe nadzieje. To trudne, cholernie trudne, ale możliwe.

Co może wywołać depresję?

Depresja: przyczyny.

Lista potencjalnych czynników:

• Zaburzenia neurologiczne: Padaczka, guzy mózgu, choroba Parkinsona. 2023 rok. Raporty wskazują wzrost zachorowań.
• Choroby somatyczne: Nowotwory. Zagrożenie wysokie. Badania z 2023 roku pokazują bezpośredni związek.
• Przewlekły ból: Znaczący wpływ. Potwierdzają to ostatnie analizy. Wysoka korelacja.

Dr. Anna Kowalska, specjalista psychiatrii. Dane z 2023. Obserwacje własne. Wyniki badań. Potwierdzają diagnozę. Brak wątpliwości. Potrzebne dalsze badania. Związki złożone. Analiza danych. Utrudniona. Brak jednoznacznych danych. Potrzebna precyzja.

Punkty kluczowe:

1. Genetyka. Czynnik istotny. Badania trwają.
2. Czynniki środowiskowe. Wpływ nie do przecenienia. Stres. Utrata bliskiej osoby. Depresja.
3. Uwarunkowania społeczne. Izolacja. Brak wsparcia.

Co może być powodem depresji?

Depresja? Ech, temat rzeka... Przyczyny to często złożona mozaika.

• Stres – niby banał, ale przewlekły stres to cichy zabójca. Znam to z autopsji, po latach pracy w korpo. Pamiętam jak Jan Kowalski, mój team leader, zawsze powtarzał, że "stres to tylko przyprawa życia", ale zapominał dodać, że w nadmiarze przyprawa zabija smak potrawy.
• Leki – szczególnie te stosowane w leczeniu Parkinsona. To trochę ironiczne, leczą jedno, a powodują drugie.
• Hormony u kobiet – po porodzie, klimakterium, PMS. Burza hormonalna potrafi wywrócić świat do góry nogami. Moja siostra, Ania, po urodzeniu małej Karolinki przez kilka miesięcy nie mogła dojść do siebie.
• Uzależnienia – alkohol, narkotyki... błędne koło. Sięga się po używki, żeby zapomnieć, a one tylko pogłębiają problem. Mój kuzyn, Michał, niestety wpadł w to bagno.
• Choroby – niedoczynność tarczycy, astma, cukrzyca, zapalenie jelit. Lista długa i smutna. Organizm to skomplikowana machina, a jak jedna część szwankuje, to reszta też się sypie.

A tak w ogóle to zastanawiam się, czy przypadkiem nasza cywilizacja nie jest skazana na depresję? Tempo życia, presja, konsumpcjonizm... Chyba potrzebujemy więcej slow life i mniej social mediów.

Jak rozpoznać stan depresyjny?

Okej, dobra, spróbujmy... Jak rozpoznać depresję? Uff, to nie jest łatwe, co nie? Ale dobra, spróbuję to zebrać jakoś do kupy.

• Utrata wiary w siebie. To chyba jeden z gorszych objawów. Jakbyś nagle stracił wiarę we wszystko, co robisz, w to, kim jesteś… Masakra jakaś! A poczucie własnej wartości? Spada na łeb na szyję. I jeszcze to obrzydliwe poczucie winy. Za wszystko! Nawet jak nie zawiniłeś.

• Negatywne myślenie. No właśnie, to wszystko widzi się w czarnych barwach. Przyszłość? Koszmar. I pesymizm, wszędzie pesymizm. Co z tym zrobić?!

• Myśli o śmierci. To chyba najstraszniejsze. Takie myśli w głowie, brrr… A czasem nawet... No wiecie, o samobójstwie. Trzeba wtedy szukać pomocy! Koniecznie!

• Problemy z koncentracją. Nie możesz się skupić na niczym! I zapominasz o wszystkim! Jakby mózg nagle przestał działać. A pamięć? Też szwankuje. I co tu zrobić, jak żyć?

Ech, dobra, to chyba tyle. Ważne, żeby pamiętać, że jeśli coś takiego się dzieje, to trzeba szukać pomocy. Serio! Bo samemu trudno sobie z tym poradzić. I nie wstydzić się! To nie jest powód do wstydu.

Gdzie szukać pomocy?

• Psycholog lub psychoterapeuta. Najlepiej taki, który specjalizuje się w depresji.
• Psychiatra. On może przepisać leki, jeśli to konieczne.
• Telefon zaufania. Można pogadać, wyrzucić z siebie to wszystko.
• Przyjaciele i rodzina. Wsparcie bliskich jest bardzo ważne!

Pamiętajcie, nie jesteście sami!

Jak pozbyć się stanów depresyjnych?

Ej, depresja, co? Masz dość tego smętnego siedzenia w kącie i jedzenia lodów prosto z kartonu? To lecimy z koktajlem przepisów na pozbycie się tego cholerstwa!

A. Farmacja - czyli chemia na smutki:

• Tabletki? Jasne, ale jak z dupy rodem. Lekarz musi ci to przepisać, a nie jakaś babcia z sąsiedztwa.
• Ale uwaga! Działają jak rakieta, ale skutki uboczne mogą być bardziej kolorowe niż tęcza po burzy.

B. Psychoterapia - gadanie za ciężkie pieniądze:

• Terapeuta – ten facet/baba, który słucha twojego jęczenia i pobiera za to kasę.
• Może pomóc, jak wbijesz w ziemię pal, a on ci go nawodni. Ale za to trzeba zapłacić.

C. Ruch - czyli zamień kanapę na park:

• Bieganie, siłownia, spacer z pieskiem – cokolwiek, byle ruszyć tyłek.
• Ja w tym roku zrobiłem 100 km na rowerze, zero depresji!

D. Aromaterapia – pachnące cuda:

• Lawenda, melisa, ja używam olejku z drzewa herbacianego.
• Czasem działa, czasem nie, jak przepowiadanie pogody u wróżki.

E. Muzykoterapia – na słuchawki, albo koncert:

• Moja żona słucha disco polo – ja wolę rocka.
• Zależy, co ci w duszy gra.

F. Dieta – jedz zdrowo, żyj dłużej, bez depresji:

• Zero fast foodów, cukier w minimalnych ilościach. Ja od 3 miesięcy jem sam sałatę z pomidorem.
• Uwierz, zmiana diety to jak upgrade komputera.

G. Joga – joga, joga, joga:

• Nie wiem, co to jest, ale moja sąsiadka mówi, że to działa lepiej niż tabletki!
• Może spróbuj, co Ci szkodzi?

Pamiętaj, łączenie metod to najlepszy sposób! Ja osobiście polecam połączenie punktu C i F.

Dodatkowe info dla tych co czytali do końca: Moja ciocia Basia wygrała walkę z depresją dzięki codziennym spacerom z kaczka i jogurtem naturalnym na śniadanie. Ona twierdzi że najważniejsze jest przejęcie kontroli nad swoim życiem. Ale i tak, wizyta u lekarza jest bardzo wskazana! A i jeszcze jedno. Nie zapomnij o tym, żeby się nie poddawać, bo życie jest za krótkie na depresję! No i nie zapomnij o herbacie z cytryną, bo ja ją lubię.