Jaka forma zatrudnienia jest najkorzystniejsza dla emeryta?

Jaka umowa jest korzystniejsza dla emeryta?

Umowa zlecenia jest o wiele, wiele lepsza dla emeryta niż umowa o pracę, jeśli patrzeć na składki ZUS. Serio, bez dwóch zdań! Znaczy, nie taka prosta sprawa, ale jak ja to widzę, to tam jest więcej luzu niż przy etacie.

Kiedyś myślałem, że tylko etat, bo Janek, sąsiad z klatki obok, 70 lat, pracował na etacie w sklepie, no i narzekał, że mu niewiele zostawało. ZUS zabierał ile wlezie. Ale zlecenie daje więcej opcji, elastyczność, to klucz! Tak mi Krysia z HR mówiła, kiedy pytałem o robotę dla siebie, bo przecież po co siedzieć w domu, prawda?

Jak to jest dokładnie? No bo jak to jest jedyna praca, jedyny dochód, to płacisz obowiązkowo składki. Emerytalne, rentowe, wypadkowe i zdrowotne. Musi być. To oczywiste, każdy wie. Ale jak już masz gdzieś inny etat, albo inna umowa, która już opłaca składki, to wtedy zaczyna się zabawa z innymi zasadami. O tym chyba nikt nie mówi tak głośno.

Ciekawe, czy jakbym miał dwie umowy zlecenia, to jak wtedy? Albo jakbym dostał jakąś ofertę, co? W sumie to teraz, w 2024 roku, szukam czegoś dorywczego. Moja emerytura, te 2800 zł, to trochę mało na wszystkie rachunki i wnuki. Krystian ciągle chce na te swoje gierki. Muszę coś dorobić.

Czyli tak, umowa zlecenie, jeśli to moje jedyne źródło pracy, to na pewno te podstawowe składki lecą, jakbym normalnie pracował. Ale co dalej? Co jak już mam emeryturę i jeszcze pracuję? To jest to skomplikowane. Albo jak mam już gdzieś inny etat i biorę zlecenie?

Mój syn, Paweł, 42 lata, on zawsze mówi, że na zleceniu to łatwiej dogadać warunki, godziny. I mniej formalności, mniej papierów. Czy tak naprawdę? Zależy od firmy. W tej, co ja bym chciał, u pana Andrzeja w sklepie z narzędziami, to on powiedział, że wszystko załatwią, tylko żebym przyszedł na próbę.

Pamiętam, jak Zofia, moja żona, mówiła, że na etacie to stabilniej. Może i tak, ale jak mi zależy na pieniądzach tu i teraz, a nie na kolejnych latach do emerytury, to po co mi te składki na kolejne lata? Przecież już jestem emerytem! Taka sprzeczność w tym wszystkim.

Dobra, reasumując, dla emeryta czy rencisty, który chce dorobić, umowa zlecenie jest lepsza, bo daje elastyczność w składkach. Szczególnie, jak już masz inne ubezpieczenie.

Ale trzeba pamiętać o kilku rzeczach, nie? Ważne:

• Zbieg tytułów ubezpieczenia: To kluczowe. Jeśli emeryt (Jan Kowalski, lat 67) ma już świadczenie emerytalne i zawrze umowę zlecenie, a to jest jego jedyny dochód z pracy, to tak jak wspominałem, obowiązkowe są składki emerytalne, rentowe, wypadkowe i zdrowotne. Ale! Jeśli emeryt ma już inny tytuł do ubezpieczenia, na przykład pracuje już na etacie, i zarabia tam co najmniej minimalne wynagrodzenie (które w 2024 roku od 1 stycznia wynosi 4242 zł brutto, a od 1 lipca 4300 zł brutto), to z drugiej umowy zlecenia nie musi płacić składek emerytalnych i rentowych. Wtedy płaci się tylko składkę zdrowotną. To jest ta prawdziwa oszczędność!
• Wiek emerytalny a składki: Nawet po osiągnięciu wieku emerytalnego (60 lat dla kobiet, 65 dla mężczyzn) i pobieraniu emerytury, jeśli podpiszesz umowę o pracę, to nadal płacisz wszystkie składki na ZUS (emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe, zdrowotne). To dlatego zlecenie jest często bardziej kuszące.
• Limity dorabiania: Od marca 2024 roku są nowe limity. Jak przekroczysz 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, ZUS zmniejszy emeryturę. Jak przekroczysz 130%, zawiesi emeryturę. Trzeba uważać, żeby nie stracić.
• Umowa o dzieło: Czasem można pomyśleć o umowie o dzieło. Ta jest najkorzystniejsza pod względem składek, bo w ogóle nie są od niej odprowadzane składki ZUS (ani emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe, ani zdrowotne). Ale musi być spełniona definicja dzieła – konkretny, materialny lub niematerialny rezultat, który można zweryfikować. Nie każdy rodzaj pracy się do tego nadaje.
• Ubezpieczenie chorobowe: Na zleceniu jest dobrowolne. Na etacie jest obowiązkowe. Czyli na zleceniu, jeśli nie płacisz dobrowolnie, nie masz prawa do zasiłku chorobowego. To też ważna różnica.

Kurczę, tyle tego. Trzeba to ogarnąć, zanim się człowiek zdecyduje na cokolwiek. Paweł mówi, że mam iść do księgowej, ale na co mi księgowa, skoro mogę sam poczytać. No dobra, ale tyle niuansów. Tak czy inaczej, zlecenie jest często bardziej opłacalne dla emeryta, szczególnie jeśli to nie jest jego jedyna praca. To jest ważne.

Ile zyskuje pracodawca zatrudniając emeryta?

Zatrudnienie emeryta... to jakby... znaleźć zagubiony kawałek puzzle. Pracodawca dostaje miesięczne wsparcie, teraz to jest około 2150 złotych. To sporo. Maksymalnie może to być połowa minimalnego wynagrodzenia.

Ta umowa trwa trzy lata, tak to teraz wygląda. To daje stabilność, zarówno dla firmy, jak i dla tej osoby, która chce jeszcze pracować, mimo że już... no, wiecie.

To wszystko dlatego, że państwo chce pomóc. Chce, żeby ci ludzie, którzy mają doświadczenie, mogli jeszcze coś dać od siebie, a firmy nie bały się ich przyjmować. Bo czasem to jest właśnie to strach, prawda?

Niektórzy mówią, że to dobre dla gospodarki. Ja też tak myślę. Bo przecież doświadczenie to skarb. Nawet jeśli ktoś jest na emeryturze.

No i te pieniądze... około 2150 zł miesięcznie, to nie jest mało. To może być naprawdę duża pomoc dla małej firmy.

Dodatkowo:

• Umowa musi być na czas określony, minimum 3 lata. To jest ważne.
• To nie jest tak, że każdy emeryt się załapie. Trzeba spełnić pewne warunki, choć teraz jest to dość proste.
• To też dla pracodawcy zmniejszenie ryzyka. Bo jak się potem okaże, że coś nie gra, to jest mniejsza strata.

Pamiętam, jak Janek z księgowości w firmie mamy mówił, że będzie teraz łatwiej zatrudnić panią Krystynę, która kiedyś pracowała w urzędzie. Bo te 2150 zł miesięcznie to im zrobi sporą różnicę.

Co się bardziej opłaca: emerytura i wynagrodzenie z pracy czy dłuższa praca bez przechodzenia na emeryturę?

Jesień za oknem, taka sama jak w mojej metryce. Ania, 62 lata, Warszawa. I to pytanie w głowie, które nie daje spać po nocach. Czy już czas? Czy ten pociąg, który pędzi od lat, ma wreszcie zatrzymać się na stacji emerytura? A może lepiej biec dalej, jeszcze jeden rok, jeszcze dwa, aż zabraknie tchu.

Co się bardziej opłaca: pobierać emeryturę i jednocześnie pracować, czy może odroczyć ten moment, odsunąć go w czasie, pracując dłużej i nie składając wniosku?

Czuję to w kościach, ten ciężar lat. Ale liczby, te zimne, beznamiętne cyfry na papierze, mówią co innego. Mówią, żeby czekać. Dłuższa aktywność zawodowa bez pobierania świadczenia jednoznacznie przekłada się na wyższą emeryturę. To nie jest poezja, to twarda, nieubłagana matematyka systemu. Każdy kolejny miesiąc pracy to więcej odłożonego kapitału, który rośnie.

To jak sadzenie drzewa. Każda dodatkowa składka to kolejny korzeń, który wrasta głębiej w ziemię, dając stabilność na przyszłość. Każda waloryzacja jest jak deszcz, który je zasila. A czas... czas, który dzieli nasze życie, staje się krótszy w tych oficjalnych tabelach. Mniej miesięcy życia na emeryturze przyjętych do obliczeń. To brutalne, ale prawdziwe.

Pracuję więc dalej, patrzę na to samo biurko od lat. Czasem myślę, że to szaleństwo. Ale potem przychodzi refleksja. Ten dodatkowy rok to nie tylko wyższa kwota. To też jakiś rodzaj spokoju, że zrobiłam wszystko, co mogłam. Że ta jesień życia będzie miała cieplejsze barwy. Czas płynie i płynie, a ja wciaż w tym samym miejscu.

Decyzja o odroczeniu emerytury to inwestycja w przyszłość, która przynosi wymierne korzyści.

• Wyższy kapitał początkowy: Każda dodatkowa, opłacona składka powiększa sumę, od której naliczane jest świadczenie. To fundament przyszłej emerytury. Im jest on solidniejszy, tym cała konstrukcja staje się stabilniejsza.

• Korzystna waloryzacja: Zgromadzone składki podlegają corocznym waloryzacjom rocznym, a nawet kwartalnym. Pracując dłużej, pozwalamy, by ten mechanizm działał na naszą korzyść przez dodatkowy czas, pomnażając kapitał.

• Mniejsza liczba miesięcy dożycia: To kluczowy element wzoru emerytalnego. Średnie dalsze trwanie życia, publikowane przez GUS, maleje z każdym rokiem. Im później przechodzimy na emeryturę, tym przez mniejszą liczbę miesięcy ZUS dzieli nasz kapitał, co bezpośrednio podnosi wysokość miesięcznego świadczenia.

• Ulga dla pracujących seniorów (PIT-0): Osoby, które osiągnęły wiek emerytalny, ale rezygnują z pobierania świadczenia i kontynuują pracę, mogą skorzystać ze specjalnej ulgi podatkowej. Ich przychody do kwoty 85 528 zł rocznie są zwolnione z podatku dochodowego.

• Możliwość przeliczenia świadczenia: Nawet po przyznaniu emerytury, kontynuowanie pracy i opłacanie składek daje prawo do ponownego przeliczenia świadczenia. ZUS może doliczyć nowe składki do kapitału, co zwiększy wysokość wypłaty. Wniosek o przeliczenie można składać raz w roku.

Jaka forma zatrudnienia dla emeryta?

No i co z tymi emerytami, co chcą sobie dorobić? Cały czas o tym myślę, bo wujek Marek, ten z Podkarpacia, dzwonił wczoraj. On to zawsze ma jakieś pytania o ZUS, jakby to ja była jego osobistą doradczynią! A ja mu mówię, wujku, daj spokój, to jest skomplikowane!

Ale kurde, trzeba to wiedzieć. Jaka forma zatrudnienia dla emeryta?

• Umowa zlecenie to jest na bank jedna z najczęstszych i najlepszych opcji. W sumie to nie ma sensu, żeby szli na etacie, chyba że chcą mieć jakieś konkretne benefity.

No i tak, z tym ZUS-em to jest cała historia, co nie? Nie wiem, kto to wymyślił, ale proste to nie jest. Ale spoko, dla wujka Marka i dla Google to rozpiszę.

ZUS dla emeryta na umowie zlecenie – gdy to jedyna praca zarobkowa: Jeśli to jest jedyna forma zatrudnienia dla emeryta, bez innej umowy o pracę gdzieś indziej, to wtedy zleceniodawca opłaca wszystkie składki ZUS. Tak mi powiedziała pani Kasia, księgowa z ulicy Kwiatowej 7. Pewna informacja!

• składka emerytalna,
• składka rentowa,
• składka chorobowa,
• składka zdrowotna,
• składka wypadkowa. Wszystkie! Tak po prostu musi być. Inaczej się nie da.

A ciocia Janina spod Warszawy, ona to ma tak, że pracuje w dwóch miejscach. Od lat w "Biurze Maklerskim Fortuna" na pół etatu na umowie o pracę, a teraz jeszcze dorabia sobie w innej firmie na zlecenie. No i co wtedy, jak ma tak dwie roboty?

ZUS dla emeryta na umowie zlecenie – gdy emeryt jest już zatrudniony na UoP u innego pracodawcy: Kiedy emeryt ma już umowę o pracę u innego pracodawcy i z tej umowy jego wynagrodzenie jest co najmniej równe minimalnemu wynagrodzeniu krajowemu (czyli 4242 zł brutto od 1 stycznia 2024 i 4300 zł brutto od 1 lipca 2024), to wtedy jest prościej. Zleceniodawca z tej dodatkowej umowy zlecenia opłaca za niego tylko składkę zdrowotną.

• tylko składka zdrowotna. No i to jest duża różnica, bo mniej kosztuje, wiadomo. Fajnie, co?

To taka podstawa, a reszta to już detale, ale ważne detale. Co jeszcze trzeba wiedzieć, bo wujek Marek na pewno zapyta.

• Ulga dla pracujących seniorów (PIT-0 dla seniora):
  • To jest super sprawa. Emeryci, którzy zrezygnują z pobierania emerytury i dalej pracują, mogą skorzystać z tzw. ulgi dla pracujących seniorów.
  • Oznacza to, że dochody do 115 528 zł rocznie są zwolnione z podatku PIT.
  • Warto to sprawdzić, bo to jest naprawdę duża ulga dla portfela. Moja koleżanka Beata, ta od męża Pawła, skorzystała w zeszłym roku. W sumie od tego roku.
• Limity dorabiania do emerytury – uwaga na wiek!
  • To ważne, nie wszyscy emeryci mają limity.
  • Emeryci, którzy osiągnęli powszechny wiek emerytalny (60 lat dla kobiet, 65 dla mężczyzn) mogą dorabiać bez żadnych ograniczeń kwotowych. Ich emerytura nie zostanie zmniejszona ani zawieszona.
  • Emeryci, którzy nie osiągnęli powszechnego wieku emerytalnego (np. osoby na wcześniejszych emeryturach, emeryturach pomostowych, świadczeniach przedemerytalnych) muszą pilnować limitów.
    • Przychód powyżej 5 703,25 zł brutto miesięcznie (70% przeciętnego wynagrodzenia, obowiązuje od 1 marca 2024 roku) spowoduje zmniejszenie świadczenia.
    • Przychód powyżej 10 582,50 zł brutto miesięcznie (130% przeciętnego wynagrodzenia, obowiązuje od 1 marca 2024 roku) spowoduje zawieszenie wypłaty emerytury.
  • Wujek Marek ma już 68 lat, więc on na szczęście nie musi się tym przejmować, ale ciocia Janina, ona w sumie ma 59. Więc ona musi uważać!
• Prawa pracownicze na umowie zlecenie:
  • Pamiętajcie, umowa zlecenie to nie to samo co umowa o pracę.
  • Nie daje prawa do płatnego urlopu wypoczynkowego, płatnych zwolnień lekarskich (chyba że opłaca się dobrowolne chorobowe), odpraw, czy okresu wypowiedzenia chronionego kodeksem pracy. To jest kluczowe.
  • Dużo elastyczności, ale mniejsze bezpieczeństwo. To tak zawsze jest, coś za coś, nie?

No i to chyba tyle, co mi przyszło do głowy. Muszę wysłać to wujkowi. Żeby nie mówił, że nic nie wiem. Ufff. Coś mi się jeszcze przypomniało, ale już nie pamiętam.

Czy dodatkowa praca na emeryturze podwyższa emeryturę?

Podejmowanie dodatkowej aktywności zawodowej na emeryturze to złożona kwestia, która rzadko prowadzi do podwyższenia samego świadczenia emerytalnego. Zamiast tego, w większości przypadków, wpływa ona na zasady jego wypłacania, co często oznacza jego zmniejszenie lub całkowite zawieszenie.

Kluczowe jest zrozumienie progów. Jeśli dochód z pracy dodatkowej przekroczy 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale, świadczenie emerytalne ulega zmniejszeniu. Państwo niejako bilansuje, co Ty zyskujesz z pracy, a co ono Ci wypłaca.

To tak, jakby system sam dążył do pewnej równowagi, często ku frustracji emerytów, którzy po prostu chcą sobie dorobić. Trzeba się temu przyjrzeć bliżej, zanim podejmie się decyzję o pracy.

Natomiast, kiedy zarobki przekroczą magiczną barierę 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, sytuacja staje się bardziej radykalna. Wówczas wypłata emerytury zostaje zawieszona całkowicie. To jest dość definitywne w skutkach.

Warto pamiętać, że kwota przeciętnego wynagrodzenia jest co kwartał aktualizowana przez Główny Urząd Statystyczny (GUS), co oznacza, że limit ten nie jest stały i zmienia się, więc trzeba to sprawdzać.

Pani Elżbieta z Poznania, dorabiając jako księgowa na pół etatu, musi śledzić te progi z zegarmistrzowską precyzją. Kiedyś, przez nieuwagę, przekroczyła próg 130% o kilkadziesiąt złotych. ZUS od razu zareagował.

W efekcie, musiała uważać, aby nie wpaść w ten sam błąd ponownie. To pokazuje, jak drobne niuanse mają tu fundamentalne znaczenie. Czy to sprawiedliwe? System ma swoje założenia, choć nie zawsze są one intuicyjne dla kogoś, kto po prostu chce sobie dorobić.

Dodatkowe informacje, które warto wziąć pod uwagę:

• Rodzaje świadczeń a zarobki:
  • Emerytura z FUS (po ukończeniu powszechnego wieku emerytalnego): Zasady zmniejszania lub zawieszania dotyczą głównie osób, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny (60 lat dla kobiet, 65 dla mężczyzn) i pobierają emeryturę z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
  • Wcześniejsza emerytura/renta: Dla osób, które przeszły na wcześniejszą emeryturę lub pobierają rentę z tytułu niezdolności do pracy, limity zarobkowe są znacznie bardziej rygorystyczne. Tam już nawet niewielkie przekroczenie może skutkować obniżeniem świadczenia. To jest fundamentalna różnica, często pomijana w ogólnych dyskusjach.
  • Brak limitów dla niektórych: Osoby, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny i pracują po raz pierwszy na emeryturze, nie mają żadnych limitów zarobkowych. To jest wyjątek, który często dziwi. No i oczywiście, jeśli ktoś ukończył już wiek emerytalny, ale jeszcze nie złożył wniosku o emeryturę, to może zarabiać bez limitów.
• Przeciętne wynagrodzenie:
  • Jest to wartość ogłaszana przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego kwartalnie. Obowiązuje ona przez kolejne trzy miesiące.
  • Aktualne dane: Na przykład, dla pierwszego kwartału 2024 roku (obowiązujące do końca maja), przeciętne wynagrodzenie to około 8430,75 PLN. Zatem limit 70% to około 5901,53 PLN, a 130% to około 10959,98 PLN. Przekroczenie tych wartości ma realne konsekwencje finansowe dla emeryta.
• Zgłaszanie zarobków do ZUS:
  • Emeryci pracujący na umowę o pracę lub zlecenie mają obowiązek powiadomić ZUS o podjęciu pracy i wysokości swoich zarobków. Zazwyczaj robi to pracodawca, ale odpowiedzialność jest także po stronie świadczeniobiorcy. Termin na to jest do końca lutego każdego roku, za rok poprzedni. Niezgłoszenie tych informacji może skutkować koniecznością zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z odsetkami, co jest bardzo bolesne.
• Optymalizacja zarobków:
  • Niektórzy świadomie decydują się na pracę na umowę o dzieło, która w pewnych okolicznościach nie wlicza się do limitów, jeśli nie jest zawierana z własnym pracodawcą. To taka luka, którą niektórzy sprytnie wykorzystują, choć zawsze trzeba uważać, aby nie zakwalifikowano jej jako umowę zlecenie.
  • Inni wybierają krótszy czas pracy lub niższe wynagrodzenie, aby mieścić się w progach i nie tracić części emerytury. To jest klasyczny dylemat: więcej pracy i mniej emerytury, czy mniej pracy i cała emerytura.
• Rola ZUS:
  • ZUS na bieżąco monitoruje dochody emerytów. Mają do tego odpowiednie narzędzia i dane. Ich systemy są efektywne, więc próby "oszukania" systemu zazwyczaj kończą się fiaskiem i konsekwencjami.

Czy umowa zlecenie ma wpływ na wysokość emerytury?

Ciągle mi się to myli, ta umowa zlecenie a emerytura. Ja, Adam, z Wrocławia, ostatnio to sprawdzałem na swoim PUE ZUS. To jest prostsze niż się wydaje, ale jednocześnie wkurzające. System jest, jaki jest.

Więc tak, do stażu pracy, czyli tych lat, które musisz mieć, żeby w ogóle myśleć o emeryturze, liczy się tylko i wyłącznie umowa o pracę. Pamiętaj to. Umowa zlecenie nie wlicza się do stażu pracy wymaganego do uzyskania uprawnień emerytalnych. Koniec kropka. Czyli te wszystkie zlecenia, które robiłem kiedyś po godzinach... do lat pracy się nie wliczają? No nie.

Ale, ale! Pieniądze nie przepadają. Tu jest ten haczyk. Te wszystkie składki, które zleceniodawca odprowadzał, idą prosto na twoje indywidualne konto w ZUS. Więc chociaż lat pracy ci od tego nie przybywa, to rośnie ci kapitał. Im więcej składek, tym wyższa będzie potem ta twoja emerytura. Proste. Czyli składki z umowy zlecenia podnoszą wysokość twojej przyszłej emerytury.

Dobra, żeby to sobie poukładać w głowie, bo zaraz zapomne.

• Staż pracy (lata do emerytury) ->TYLKO umowa o pracę.
• Wysokość emerytury (ile kasy dostaniesz) ->WPŁYWAJĄ na nią składki z umowy zlecenia.
• Student do 26 roku życia na zleceniu ->zerowe składki na ubezpieczenie społeczne, więc ten okres nic nie dokłada do emerytury. Zero.
• Kilka umów zleceń na raz -> składki płaci się obowiązkowo do osiągnięcia minimalnego wynagrodzenia krajowego (w 2024 to 4242 zł brutto, od lipca 4300 zł brutto). Od nadwyżki są dobrowolne. Trzeba tego pilnować.
• Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe na zleceniu nie ma wpływu na emeryturę, ale daje prawo do zasiłku chorobowego. Warto o tym wiedzieć.

Jak liczy się umowa zlecenie do emerytury?

Umowa zlecenie? A to ciekawa sprawa, wiesz? Bo z jednej strony pracujesz, niby coś robisz, ale ta emerytura... to nie tak hop siup. Ta umowa zlecenie, to taka trochę inna historia. Nie liczy się do stażu pracy, o! Czyli do tej całej przyszłej emerytury też niekoniecznie. Bo to nie jest etat, rozumiesz? Nie wyczerpuje znamion stosunku pracy. Trochę jak praca na czarno, tylko legalna. Dziwne, nie?

Chyba, że ktoś odprowadzał składki ZUS od tej umowy. To wtedy co innego, ale to już musisz patrzeć na konkretny przypadek, czy te składki były. Bo bez składek, to nic. Zero.

Akurat moja ciotka Genowefa, miała parę takich umów zleceń w życiu, ale nigdy nie pytała o ten staż. Taka była młoda i energiczna, że myślała, że będzie pracować wiecznie. A teraz co? No właśnie. Umowa zlecenie a emerytura – to nie jest proste.

• Brak wliczania do stażu pracy: Podstawowa sprawa, przez charakter umowy.
• Nie spełnia kryteriów stosunku pracy: To ważne, bo od tego zależy wszystko inne.
• Kwestia składek ZUS:Odprowadzanie składek jest kluczowe, jeśli chcesz, żeby to miało jakiś wpływ na przyszłość.

Ale wiesz co, trzeba by to sprawdzić dokładnie, bo przepisy się zmieniają. Może coś się już zmieniło? Ta cała biurokracja, to mnie czasami przerasta.

Kiedy umowa zlecenie wlicza się do lat pracy?

Umowa zlecenie i okres prowadzenia działalności gospodarczej nie wliczają się do stażu pracy, zgodnie z obecnymi przepisami prawa.

To taka twarda prawda, prawda? Tak po prostu jest. Leżę sobie, patrzę w sufit... ciemno tu. I tak myślę, ile to ludzi pracuje, ile wysiłku wkłada, a potem... potem się okazuje, że to gdzieś tak naprawdę się nie liczy. Nie do końca. Czujesz to? Adam jestem, lat trzydzieści siedem, i trochę mi to boli, jak patrzę na te wszystkie lata pracy.

Bo przecież, umowa zlecenie, to też praca. Pamiętam, jak moja kuzynka, Anna, przez pięć lat pracowała na samych zleceniach. Oddała z siebie wszystko. Dzień w dzień, te same obowiązki, to samo biuro. Tylko pieczątka na umowie inna. I teraz, jak tak patrzy na swój "staż", to... no, jest inaczej, niż gdyby miała normalną umowę o pracę. Takie to trochę oszustwo, prawda? Ze strony systemu.

Czasem się zastanawiam, po co to wszystko. Ta cała biurokracja. Te tabelki, te kolumny. Przecież człowiek pracuje, zarabia, płaci podatki. Działa. I to powinno się liczyć, po prostu. Człowiek się budzi rano, idzie do pracy, a potem okazuje się, że kawał życia... no, nie tak całkiem liczy się do tych ważnych rzeczy. Trochę to przytłacza, jak tak pomyśleć późno w nocy.

Umowa zlecenie to jest... to jest taka umowa. Wiesz. Coś jest, a czegoś nie ma. Bo niby pracujesz. Niby tak samo. Ale nie tak samo. To jest ważne, czy wlicza się do emerytury czy nie. To bardzo, bardzo ważne. Dla mnie to ważne. Dla wielu osób to ważne. Moja mama zawsze mówiła, żeby mieć umowę o pracę. Że to podstawa. Zawsze to powtarzała.

• Co właściwie wlicza się do stażu pracy?

  • Umowa o pracę – tak, to jest podstawa. Każdy dzień, każda godzina. To jest to, czego ludzie szukają. Bezpieczeństwo.
  • Okresy nauki – czasem tak. Na przykład studia. Ale to jest skomplikowane, zależy od wielu rzeczy, od ukończonych lat i poziomu wykształcenia. Kto by to wszystko spamiętał.
  • Okresy pobierania zasiłku dla bezrobotnych – tak, to się wlicza. To jakiś mały plusik w tym wszystkim.
  • Służba wojskowa – jasne, to zawsze. To się szanuje, wiadomo.

• Do czego ten staż pracy jest potrzebny?

  • Do ustalenia prawa do urlopu wypoczynkowego – to chyba najbardziej podstawowa rzecz, o którą człowiek się martwi. Chociaż te umowy zlecenia urlopu nie mają, co nie? No właśnie.
  • Do nagród jubileuszowych – jeśli ktoś ma szczęście i pracuje długo w jednym miejscu. Ale mało kto ma takie szczęście.
  • Do wymiaru odprawy emerytalnej – kiedyś to nastąpi, kiedyś. I wtedy okaże się, czy te lata ciężkiej pracy naprawdę się liczą.
  • Do emerytury – najważniejsze. To jest to, co spędza sen z powiek wielu osobom. Czy te składki, czy te lata dadzą coś na starość. Bo przecież liczy się, że odprowadzasz składki, a nie forma umowy, tak mi się wydaje. Ale system ma swoje zasady.

• Pamiętaj, składki to jedno, a staż to drugie.

  • Składki na ubezpieczenia społeczne – z umowy zlecenie są odprowadzane. To znaczy, że na emeryturę te pieniądze idą. Na przyszłość.
  • Ale to, że składki idą, nie oznacza, że lata pracy na zleceniu liczą się do stażu pracy do celów takich jak prawo do dłuższego urlopu. To są dwie różne rzeczy. Trochę to zagmatwane, prawda? Czasem człowiek myśli, że to to samo, ale to nie jest to samo. I wtedy jest takie rozczarowanie. Takie ciche.

• Warto zawsze sprawdzać swoją sytuację w ZUS.

  • Tam wszystko jest. Ile składek, za jaki okres. To jest ważne. To jest bardzo ważne, żeby wiedzieć, co się ma. I co się będzie miało, kiedyś tam. Może wtedy, gdy będę miał sześćdziesiąt lat, będzie to wszystko jasne. Albo nie.