Co gdy pracownik nie wykorzysta zaległego urlopu?

7 miesięcy temu 51 wyświetleń

Zaległy urlop? Jeśli pracownik nie wykorzystał dni wolnych w danym roku, przechodzą one na rok kolejny. Pracodawca ma obowiązek udzielić tego zaległego urlopu najpóźniej do 30 września następnego roku. Przypomina o tym art. 168 Kodeksu pracy – to kluczowa zasada dla obu stron, by uniknąć problemów.

Komentarz 0 polubień

Może chcesz zapytać o to?Więcej

Co zrobić, gdy pracownik nie wykorzysta zaległego urlopu?

No i znowu ten grudzień, człowiek patrzy na kalendarz i tak jakoś zawsze się zastanawia, czy te dni wolne, co mu się należą, to faktycznie uda się wykorzystać. Pamiętam, jak kiedyś, to chyba był koniec 2018 roku, miałam tyle wolnego do wzięcia, że aż głowa bolała, bo czułam taką presję, by to wszystko wcisnąć, żeby nie przepadło, choć przecież nic nie przepada od razu. To jest taki dziwny system, że te dni, co ich nie użyjesz, one po prostu idą z tobą dalej, na kolejny rok.

Nazywają to potem tym urlopem zaległym, takim odłożonym na kiedyś. Ja mam wrażenie, że czasem firmy wolą, żeby człowiek to trzymał, niż wykorzystał. Ale są na to przepisy. Konkretne. Obowiązek pracodawcy.

Właśnie, ten Kodeks Pracy, to taka księga, co niby wszystko tam jest czarno na białym. Gdzieś na 168. artykule stoi, że szef musi ci te zaległe dni oddać, najpóźniej do 30 września. Pamiętam, jak w lipcu 2019 w Gdańsku, na starówce, przy kawie w "Drukarni", gadałam z koleżanką. Miała tyle zaległego, że aż się bała, że jej każe brać wolne w środku roboty nad projektem. Takie tam.

To takie trochę jak ten obowiązek, co go na siebie bierzesz, no nie? Bo niby się należy, niby twoje, ale jednak jest ten termin, co go masz w głowie, ta presja, żeby zdążyć, bo jak nie, to firma czasem potrafi to tak niezręcznie przypomnieć. Człowiek tylko marzy, żeby spokojnie sobie pojechać, a tu te cyfry w kalendarzu, te deadline’y.

Dla mnie to zawsze było trudne, planowanie tego na ostatnią chwilę, bo przecież życie, wiadomo, układa się różnie. Chciałabym móc po prostu wziąć wolne, kiedy naprawdę czuję, że potrzebuję, a nie kiedy mnie regulacje gonią. To jakby ktoś za mnie decydował o moim odpoczynku, o tych momentach, kiedy naprawdę można odetchnąć. Kiedyś odwołałam wyjazd do Zakopanego na przełomie sierpnia i września 2020, bo szef nagle potrzebował mnie w biurze. Mimo że miałam zaległy urlop. Wtedy poczułam, że te przepisy to jedno, a życie i tak swoje. To było takie rozczarowanie, no.

Pytanie: Co dzieje się z niewykorzystanym urlopem? Odpowiedź: Niewykorzystany urlop przechodzi na kolejny rok jako urlop zaległy.

Pytanie: Jaki jest termin na wykorzystanie zaległego urlopu? Odpowiedź: Pracodawca musi udzielić go pracownikowi najpóźniej do 30 września następnego roku kalendarzowego.

Pytanie: Jaki artykuł Kodeksu pracy reguluje tę kwestię? Odpowiedź: Artykuł 168 Kodeksu pracy.

Kiedy zaległy urlop przepada?

Zaległy urlop to koncepcja, która w praktyce bywa źródłem nieporozumień. Wokół terminu 30 września narosło sporo mitów, a rzeczywistość prawna jest nieco bardziej złożona, niż się powszechnie sądzi. Analizując ten problem, dochodzimy do ciekawej dychotomii między obowiązkiem pracodawcy a prawem pracownika.

Kluczowa data to 30 września roku następującego, po roku, w którym nabyto prawo do urlopu. To nie jest jednak data, w której urlop magicznie znika. To raczej termin ostateczny, w którym pracodawca powinien udzielić pracownikowi wolnego. U mnie w firmie w Krakowie, gdzie pracuję jako analityk, co roku jest ta sama dyskusja.

Niewykorzystanie urlopu do tego dnia nie powoduje jego utraty. Prawo pracy chroni pracownika, a jego roszczenie o urlop przechodzi w stan "wymagalny". Wtedy dopiero zaczyna się prawdziwy bieg czasu. Czas w prawie pracy płynie inaczej, jest bardziej cierpliwy niż nasi przełożeni.

Roszczenie o urlop przedawnia się z upływem 3 lat. To jest faktyczny moment, w którym tracimy możliwość dochodzenia swoich praw na drodze sądowej.

Jak to wygląda w praktyce? Prześledźmy to na przykładzie:

Nabycie prawa: Za pracę w 2024 roku nabywasz prawo do urlopu wypoczynkowego.
Termin wykorzystania: Ten zaległy urlop musisz wykorzystać do 30 września 2025 roku.
Wymagalność roszczenia: Jeśli go nie wykorzystasz, od 1 października 2025 roku Twoje roszczenie staje się wymagalne. To oznacza, że od tego dnia możesz formalnie domagać się udzielenia wolnego.
Bieg przedawnienia: Właśnie od 1 października 2025 roku zaczna biec 3-letni termin przedawnienia. Oznacza to, że Twoje roszczenie o urlop za 2024 rok ostatecznie przedawni się 30 września 2028 roku.

Warto też pamiętać, że pracodawca ma nie tylko prawo, ale wręcz obowiązek wysłania pracownika na zaległy urlop. Może to zrobić nawet bez jego zgody, właśnie po to, by dopełnić obowiązku wynikającego z Kodeksu pracy. U nas, Marek z Krakowa, szefostwo pilnuje tego terminu bardziej niż my sami, co w sumie ma sens z perspektywy zarządzania ryzykiem prawnym.

Ile ważny jest zaległy urlop?

Zaległy urlop jest jak duch minionych wakacji. Niby go nie ma, a jednak straszy w systemie kadrowym i przypomina, że gdzieś tam czeka na ciebie leżak z twoim imieniem. Czasem kusi, by go chomikować jak orzeszki na zimę, ale prawo ma na ten temat swoje, dość stanowcze zdanie.

Zgodnie z Kodeksem pracy, ten duch musi opuścić nawiedzony kalendarz do konkretnej daty. Zaległy urlop za 2024 rok musisz wykorzystać najpóźniej do 30 września 2025 roku. To ostateczny termin, po którym cierpliwość pracodawcy może się magicznie skończyć.

Po tej dacie twój urlop nie zamienia się w dynię, ale pracodawca zyskuje prawo, by wysłać cię na niego siłą. Wyobraź sobie: wtorek, środek najważniejszego projektu, a szef puka i mówi: „Pakuj się, widzimy się za dwa tygodnie”. Trochę jak przymusowe wczasy od losu, które rzadko pokrywają się z tanimi lotami.