Jaka jest największa aglomeracja na świecie?

7 miesięcy temu 89 wyświetleń

Największą aglomeracją na świecie jest Tokio, stolica Japonii, skupiająca ponad 38 milionów mieszkańców. Na drugim miejscu znajduje się Delhi w Indiach, liczące blisko 26 milionów ludzi. Te gigantyczne ośrodki miejskie dominują pod względem populacji, pokazując skalę współczesnej urbanizacji.

Komentarz 0 polubień

Może chcesz zapytać o to?Więcej

Jaka jest największa aglomeracja na świecie pod względem populacji?

Kiedyś, w ten deszczowy marzec 2018, siedziałam w małej knajpce na Chmielnej, zajadając sushi i bezmyślnie scrollując. Nagle, buum, wyskoczył mi artykuł o gigantycznych miastach. Zawsze myślałam, że to Nowy Jork jest absolutnym kolosem, ale wtedy zobaczyłam te liczby.

I wiesz co, byłam w szoku. To przecież Tokio wyskoczyło jako największa aglomeracja na świecie pod względem ludności. Nie Nowy Jork, nie Londyn, tylko właśnie to dalekie, magiczne miasto w Japonii. Pamiętam, jak wtedy pomyślałam sobie, że to musi być absolutnie niesamowite, żeby taka masa ludzi żyła w jednym miejscu, tworząc ten niesamowity, żyjący organizm.

Mówią, że tam mieszka ponad trzydzieści osiem milionów ludzi. Trzydzieści osiem milionów! To mi się w głowie nie mieści, to jakby cała Polska skupiła się w jednym mieście.

A potem, od razu za tym molochem, pojawia się Delhi. Pamiętam moją podróż do Indii w lutym 2020 roku, samoloty lądowały wtedy na lotnisku Indira Gandhi, a miasto po prostu pochłaniało. Cała ta energia, ten gwar, to było coś niewyobrażalnego, czułam się jak mrówka w mrowisku.

Aglomeracja Delhi, to też przecież gigant. Prawie dwadzieścia sześć milionów mieszkańców, wyobrażasz to sobie? To naprawdę dużo.

Zastanawiam się czasem, jak to jest tak żyć, w tym ciągłym ruchu, w tych tłumach. Mój mały Ząbki, gdzie mieszkam od zawsze, to przy tym pikuś. Te liczby pokazują, jak bardzo świat się urbanizuje, jak ludzie ciągną do tych wielkich ośrodków, szukając czegoś, a może po prostu będąc częścią czegoś większego.

Jaka jest największa stolica na świecie?

Delhi – nie tylko stolica, ale moloch! Okazuje się, że Tokio to nie jedyny miś na politycznej mapie świata. Tuż za nim, tupiąc mocno swoimi 32 milionami mieszkańców, stoi Delhi. Czyli stolica Indii, która swoją skalą może zawstydzić niejeden kontynent. To taki wielki plac zabaw, gdzie każdy znajdzie sobie kąt… albo i nie, bo miejsca szybko się kończą!

Co warto wiedzieć o tym gigancie?

Ludnościowy kociołek: 32 miliony dusz to jakby zebrać całą populację Polski, Czech i Słowacji w jednym miejscu. Tylko że tutaj każdy ma swoje specyficzne zwyczaje, a kolejki w piekarni mogą być równie długie jak te po karmienie słoni.
Historyczna mozaika: Delhi to nie tylko nowobogacka metropolia. To miasto, gdzie obok nowoczesnych drapaczy chmur stoją tysiącletnie forty i meczety. Można poczuć się jak w wehikule czasu, tyle że z korkami na każdym skrzyżowaniu.
Kulinarna przygoda: Od pikantnych samos po słodkie lassi – jedzenie w Delhi to prawdziwa orgia dla kubków smakowych. Tylko trzeba uważać, żeby nie skończyć z palącym językiem i żołądkiem krzyczącym „ratunku!”.
Transportowy koszmar (i jednocześnie cud): Metro w Delhi jest niesamowicie rozwinięte i pomaga przetrwać w tej dżungli. Ale próba skorzystania z autobusu w godzinach szczytu może być porównywalna do wspinaczki na Mount Everest w klapkach.

Dla ciekawych:

Trudno o dokładne liczby, bo jak policzyć wszystkich ludzi w tak ogromnej aglomeracji? Te 32 miliony to szacunki, które i tak budzą respekt. Warto pamiętać, że sama aglomeracja Delhi, a nie tylko miasto, liczy tyle mieszkańców.
Konkurencja jest zacięta: W rankingu największych miast świata Delhi jest zaraz za Tokio. Na podium wchodzą też inne azjatyckie potęgi jak Szanghaj czy São Paulo. Kto wie, może za kilka lat Delhi będzie miało swojego własnego, super-gigantycznego sąsiada?

Jakie są aglomeracje w Polsce?

Znowu jest późno... siedzę i patrzę w okno. I tak sobie myślę o tych miastach. Każde z nich to jakaś historia, jakiś etap. Jak punkty na mapie życia, które się już nigdy nie powtórzą. Marek, 32 lata, a czuję się, jakbym przeżył już kilka żyć w tych miejscach.

W Polsce te duże skupiska, te aglomeracje... to są światy same w sobie. Każda inna, każda coś znaczy.

Aglomeracja warszawska – wiadomo, stolica. Zawsze w biegu, zawsze za czymś goni. Tam straciłem najwięcej czasu.
Konurbacja górnośląska (Katowice) – to jest zupełnie inny świat. Ciężki, ale prawdziwy. Czuje się tam historię w powietrzu.
Aglomeracja trójmiejska – morze... zawsze się tęskni za morzem, jak się od niego ucieknie. Gdynia, Gdańsk, Sopot, każde inne.
Aglomeracja łódzka – Łódź ma w sobie coś takiego... surowego, prawdziwego. Nie udaje niczego. Albo ją pokochasz, albo znienawidzisz.
Aglomeracja krakowska – w Krakowie czas płynie jakoś inaczej. Wolniej. Można się zatrzymać, ale można też utknąć.
Aglomeracja poznańska – Poznań jest taki poukładany, wszystko na swoim miejscu. Czasem to dobre, a czasem... męczące.

Są też inne, mniejsze, ale te wielkie... te wielkie zabierają po kawałku duszy. W Warszawie goniłem za czymś, sam nie wiem za czym. Pieniądze, kariera. Zostały tylko wspomnienia i zmęczenie. Do Trójmiasta uciekałem, zawsze jak było źle, jechałem patrzeć na fale. Działało. Na chwilę.

Każde z tych miast to inny ja. Inny Marek. Czasem mam wrażenie, że te wszystkie miejsca... te wszystkie miejsca zostawiły we mnie ślad, którego nie da się usunąć. Jak blizny. Czasem o nich zapominam, a czasem bolą w taką noc jak ta.

Jakie typy aglomeracji występują w Polsce?

W Polsce, podobnie jak w geografii osadnictwa generalnie, dominują dwa podstawowe modele aglomeracji. Cała klasyfikacja sprowadza się do analizy struktury ośrodka centralnego, czyli tak zwanego rdzenia, oraz jego relacji z otaczającym go obszarem funkcjonalnym.

Zawsze mnie fascynuje, jak te struktury ewoluują. Miasta to w końcu żywe organizmy, pulsujące energią ludzi dojeżdżających codziennie do pracy. Delimitacja granic aglomeracji nigdy nie jest ostateczna, bo te granice są płynne, wyznaczane rytmem życia mieszkańców, a nie kreską na mapie.

Aglomeracja monocentryczna – to klasyk. Mamy tu jeden, dominujący ośrodek miejski, który stanowi centrum gospodarcze, kulturalne i administracyjne. Cała reszta to miasta satelickie i strefa podmiejska, które grawitują wokół tego jednego rdzenia. Aglomeracja warszawska, krakowska czy poznańska to podręcznikowe przykłady.
Aglomeracja policentryczna – tutaj układ sił jest bardziej zrównoważony. Nie ma jednego hegemona. Zamiast tego, na relatywnie niewielkim obszrze funkcjonuje kilka równorzędnych lub podobnych rangą miast. One tworzą sieć wzajemnych powiązań i zależności. Ta zależność jest kluczowa.

Jako Paweł, mieszkający na obrzeżach Krakowa, codziennie doświadczam mechanizmów aglomeracji monocentrycznej. Wszystkie drogi prowadzą do centrum, co widać po porannych korkach. To jest to, ta zależność funkcjonalna, o której piszą w podręcznikach.

Warto przy tym rozróżnić, że konurbacja jest specyficznym typem aglomeracji policentrycznej. To sytuacja, w której miasta rozrosły się tak bardzo, że ich granice administracyjne praktycznie się zatarły, tworząc jeden, spójny funkcjonalnie i przestrzennie organizm. Najbardziej wyrazistym przykładem w Polsce jest oczywiście konurbacja górnośląska, gdzie miasta takie jak Katowice, Sosnowiec, Gliwice czy Zabrze tworzą jeden wielki organizm miejski.

Ile ma aglomeracja śląska?

Pytanie dotyczy bytu o wielu imionach. Aglomeracja, metropolia, konurbacja. Ludzie często mylą pojęcia. Często.

Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia (GZM) jest formalnym bytem. Liczby są jednoznaczne.

Populacja: 2,3 miliona ludzi.
Powierzchnia: 2 553 km². To tylko powierzchnia.
Gęstość zaludnienia: ponad 900 osób na km². Gęstość. To ona tworzy relacje. Albo je niszczy.

Województwo śląskie to inna skala. Inny byt administracyjny.

Populacja: 4,4 miliona ludzi.
Powierzchnia: 12 333 km².
Jest na 14 miejscu w Polsce pod względem powierzchni. Małe.

Jan Kowalski, urodzony w Katowicach, jest tylko jedną z tych statystyk. Dane GUS są bezlitosne, suche dane.

GZM to 41 miast i gmin. Związek z przymusu i z rozsądku. Bytom, Gliwice, Sosnowiec, Katowice. Nazwy bez znaczenia dla tych, co patrzą z daleka. Każde miasto to osobna historia porażki lub sukcesu. Jedna całość, a jednak osobno.

Liczby nie kłamią. Ale nic nie mówią o człowieku. Ludzie przychodzą i odchodzą. Beton zostaje.

Jaka jest największa stolicą w Europie?

Pamiętam to jak dzisiaj, ten upał w sierpniu 2023. Marek Kowalski jestem. Wylądowałem w Stambule i pierwsze co mnie uderzyło to nie gorąc, a ściana ludzi. Totalny, przytłaczający ogrom. Wychodzisz z lotniska i od razu czujesz, że to miasto żyje innym rytmem. Nigdy nie zapomnę tego wrażenia z Wielkiego Bazaru, ten gwar, tysiące głosów i zapachów.

Chodzisz po tych uliczkach, mijasz Hagia Sophia, patrzysz na te tłumy przy nabrzeżu i dopiero wtedy dociera do ciebie skala. To nie jest miasto, to jest państwo. W Warszawie czujesz się jak w metropolii, ale tam... tam czujesz się jak mała mrówka. Wtedy dotarło do mnie że to musi być największe miasto w Europie, żadne inne nie ma podjazdu.

Dopiero po powrocie sprawdziłem liczby i szczeka mi opadła. To co czułem, znalazło potwierdzenie w danych. To jest po prostu inny świat.

Największym miastem w Europie jest Stambuł, z niewyobrażalną liczbą 15 907 951 mieszkańców.
Nasza Warszawa, z populacją na poziomie 1 863 056, w tym zestawieniu jest na 13. miejscu. To pokazuje perspektywę.
Dalej w Polsce mamy Kraków (802 583 mieszkańców), Wrocław (674 312) i Łódź (664 860).

Stambuł to absolutny fenomen, bo leży na dwóch kontynentach. Historyczne centrum, które wszyscy znamy, leży w Europie, ale ogromna część mieszkańców żyje po stronie azjatyckiej. Gdyby liczyć całe aglomeracje, liczby byłyby jeszcze bardziej kosmiczne.