Co robić w górach, gdy jest burza?

Grom z jasnego nieba: Co robić, gdy burza zaskoczy Cię w górach?

Wędrówka po górach to cudowne przeżycie. Świeże powietrze, zapierające dech w piersiach widoki, poczucie wolności… Ale góry potrafią być też groźne, a jednym z największych zagrożeń jest burza. Sama myśl o tym, że zaskoczy mnie wichura i pioruny gdzieś na szlaku, przyprawia mnie o dreszcze. Pamiętam, jak raz wracaliśmy z tatą z Rysów, gdy nagle niebo pociemniało. Z daleka słychać było grzmoty. Na szczęście zdążyliśmy zejść do schroniska Murowaniec, ale to uczucie niepewności i lęku pamiętam do dziś. Dlatego wiem, jak ważne jest, aby wiedzieć, co robić w takiej sytuacji.

Zacznę od najważniejszego: panika jest Twoim największym wrogiem. Wiem, łatwo powiedzieć, trudniej zrobić, serce wali jak młotem, adrenalina buzuje, ale musisz postarać się zachować spokój i trzeźwość umysłu. To klucz do przetrwania.

Po pierwsze: metal przyciąga pioruny. Od razu pozbądź się kijków trekkingowych, plecaka z metalowymi elementami, siekiery, czekanów – wszystko połóż na ziemi, z dala od siebie. Według statystyk prowadzonych przez Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (TOPR), większość wypadków związanych z porażeniem piorunem w górach wynika z bliskiego kontaktu z metalowymi przedmiotami. W 2020 roku odnotowano 7 takich przypadków, a w 2021 - 5. Te liczby, choć nie wydają się duże, pokazują, że zagrożenie jest realne.

Woda to kolejny problem. Strumienie, kałuże, mokre skały – to wszystko przewodzi prąd. Trzymaj się od nich z daleka. Pamiętam historię opowiadaną przez ratownika TOPR o turystach, którzy schronili się pod nawisem skalnym, z którego spływała woda. Piorun uderzył w pobliski szczyt, a prąd popłynął strumieniem wody, rażąc wszystkich pod nawisem. Na szczęście skończyło się na lekkich obrażeniach, ale mogło być o wiele gorzej.

Szukaj schronienia. Najlepsze są zagłębienia terenu, jaskinie, szczeliny skalne. Idealnie, jeśli znajdziesz takie miejsce z dala od samotnych drzew i metalowych elementów. Unikaj szczytów, grani, eksponowanych miejsc. Jeśli jesteś w grupie, rozproszcie się, zachowując dystans co najmniej kilkunastu metrów. Zmniejsza to ryzyko, że piorun porazi kilka osób naraz.

Jeśli nie znajdziesz naturalnego schronienia, kucnij nisko na ziemi, obejmij kolana rękami i schowaj głowę. Ważne, żeby mieć jak najmniejszy kontakt z podłożem. Można użyć np. karimaty, zwiniętej kurtki, plecaka (o ile nie ma metalowych elementów) jako izolatora.

Czekaj, aż burza przejdzie. Może to trwać kilkadziesiąt minut, a nawet kilka godzin. Bądź cierpliwy. Po ustaniu grzmotów odczekaj jeszcze co najmniej 30 minut, zanim ruszysz w dalszą drogę, na wypadek, gdyby burza wróciła.

Burza w górach to poważne zagrożenie, ale znając zasady bezpieczeństwa, możesz znacznie zmniejszyć ryzyko. Pamiętaj o tych wskazówkach, a Twoja górska przygoda będzie bezpieczna i pełna pozytywnych wrażeń.