Która jest lepsza, NPV czy IRR?

Kiedy IRR jest opłacalne?

Okej, dobra, spróbujmy to spisać...

• Kiedy ten IRR jest opłacalny właściwie? Aha, no tak... Jeżeli IRR jest równa stopie zwrotu wymaganej przez inwestora (czyli tej minimalnej!), to wtedy jest git i przedsięwzięcie jest opłacalne. Ale czy tylko? ???? Zaraz, moment...

• A co z kilkoma projektami? Jeżeli chcemy ocenić kilka projektów, musimy porównać ich IRR. Ten z wyższym IRR jest lepszy, bo przynosi większy zysk. Proste, nie? Chyba. ????

• Minimalna stopa zwrotu jest kluczowa! To nasz punkt odniesienia. Beznadziejna ta praca, ble!

Dodatkowe info, żeby było ciekawiej? No dobra:

• Moja kuzynka, Ania z Krakowa, w zeszłym roku obliczała IRR dla swojego biznesu – sprzedaży rękodzieła w internecie. Wyszło jej, że potrzebuje IRR na poziomie 15%, żeby w ogóle wyjść na swoje. Oczywiście, potem okazało się, że koszty wysyłki były wyższe niż zakładała i wszystko się skomplikowało... Ale IRR to podstawa!

• IRR (Internal Rate of Return) – to wewnętrzna stopa zwrotu. Taki wskaźnik, który pokazuje, jaki procentowo zwrot z inwestycji można oczekiwać. Bardzo ważne przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych!

• Pamiętam, jak mój brat, Paweł, mówił, że minimalna stopa zwrotu zależy od ryzyka. Im bardziej ryzykowna inwestycja, tym wyższa powinna być minimalna stopa zwrotu. Logiczne, nie? A co jak się pomylę?

Kiedy NPV jest korzystne?

Kiedy NPV jest korzystne?

NPV (Net Present Value – wartość bieżąca netto) jest korzystne, gdy jego wartość jest większa lub równa zero (NPV ≥ 0). Oznacza to, że zysk z inwestycji, po uwzględnieniu dyskonta (czyli wartości pieniądza w czasie), jest co najmniej równy kosztom. Inwestycja jest więc ekonomicznie uzasadniona, a inwestor nie ponosi strat. Pamiętajmy jednak, że zero to granica - im wyższy NPV, tym lepiej. To taka oczywista oczywistość, ale warto o tym wspomnieć. Przecież każdy chce zarobić, prawda? Nawet ja, Marcin Kowalski, nie byłbym zadowolony z NPV równego zero.

Jakie wartości może przyjmować NPV?

NPV może przyjmować dowolne wartości rzeczywiste, od minus nieskończoności do plus nieskończoności. Wartość ujemna wskazuje na stratę, a dodatnia na zysk. Warto zauważyć, że NPV jest wrażliwy na zmiany parametrów, takich jak stopa dyskontowa czy prognozowane przepływy pieniężne. Zmienna to, prawda? Sama analiza NPV nie wystarczy, zawsze trzeba patrzeć szerzej.

Interpretacja wyników:

• NPV > 0: Inwestycja generuje dodatni zwrot z inwestycji, po uwzględnieniu czasu. Opłacalna! Bierzmy to!
• NPV = 0: Inwestycja zwraca zainwestowany kapitał, ale bez dodatkowego zysku. Neutralna, na styku rentowności.
• NPV Inwestycja przyniesie stratę. Lepiej sobie odpuścić.

Dodatkowe informacje:

Obliczenie NPV wymaga znajomości:

1. Przepływów pieniężnych: Przychody i koszty związane z inwestycją w kolejnych okresach. Zawsze są jakieś niuanse, np. w 2024 roku akurat miałem problemy z pozyskaniem danych o inflacji.
2. Stopy dyskontowej: Odzwierciedla ryzyko inwestycji i koszt kapitału. Tu pojawia się cała masa teorii, np. CAPM, ale to już inna bajka. Ważna sprawa, o której trzeba pamiętać.
3. Czasu trwania inwestycji: Okres, w jakim generowane są przepływy pieniężne. W moim przypadku, zazwyczaj są to projekty długoterminowe.

Ważne jest, żeby pamiętać, że NPV to tylko jeden z wielu wskaźników oceny opłacalności inwestycji. Powinno się go analizować w kontekście innych wskaźników, takich jak IRR (Internal Rate of Return) czy Payback Period. Analiza to zawsze coś więcej niż tylko liczby.

Czy NPV uwzględnia inflację?

Okej, spróbuję to opowiedzieć tak, jakbym to ja pisał, a nie jakiś robot. To pytanie o NPV i inflację…

Pamiętam, jak siedziałem kiedyś z moim bratem, Markiem, przy stole w kuchni. Był chyba 2023 rok, może początek 2024. Marek, ekonomista z niego, tłumaczył mi to NPV. Mówił coś o zestawianiu wartości nominalnych z tą oczekiwaną stopą zwrotu. I wiesz, co mi wtedy wpadło do głowy? Że NPV tak naprawdę pokazuje Ci wartość dodaną w tych założeniach, które wrzucisz do kalkulatora. Nominalną, czyli bez uwzględniania żadnych ukrytych czynników.

No i wtedy zaczął się temat inflacji. Bo to jest właśnie ten pies pogrzebany! Jak masz przewidzieć inflację na 5, 10 lat do przodu? Niemożliwe! I to właśnie sprawia, że NPV, choć wygląda tak pięknie i naukowo, w praktyce bywa zawodne. Bo założenia o inflacji są super ciężkie do przewidzenia, o! Ciężko przewidzieć, a mają ogromny wpływ na wynik.

• NPV operuje na wartościach nominalnych.
• Inflacja jest ciężka do przewidzenia.
• NPV bez uwzględnienia inflacji może być mylące.

Pamiętam, że Marek machnął wtedy ręką i powiedział coś w stylu: "No, dobra, to jedzmy tę pizzę". I wiesz co? Miał rację. Czasami lepiej odpuścić te finansowe rozkminy i po prostu cieszyć się chwilą. Ale to z NPV i inflacją utkwiło mi w głowie.

Co oznacza ujemne IRR?

Ujemne IRR? O matko, to koszmar każdego inwestora. Pamiętam jak w 2023 roku, kiedy jeszcze pracowałem w tej dziwnej firmie w Krakowie, analizowaliśmy jeden projekt. IRR wyszło nam na minusie. Szef, Janek, mało nie dostał zawału.

Wiesz, generalnie dodatnie IRR mówi, że projekt jest fajny, zarobimy kasę. Ale jak masz ujemne IRR, to znaczy, że lepiej sobie tę kasę spalić, niż w to inwestować. Serio. Stracisz więcej, niż zarobisz.

Myślę, że dla mnie to była niezła lekcja. Wtedy zrozumiałem, że Excel nie zawsze mówi prawdę i czasem trzeba zaufać intuicji (no i oczywiście dokładnie sprawdzić obliczenia!). To był chyba sierpień, straszne upały były i nerwy wszystkim puszczały. Janek potem się na mnie wydzierał, że źle policzyłem (a wcale nie!).

Najważniejsze: Ujemne IRR = projekt do kosza!

Co oznacza NPV 0?

No dobra, tłumaczę, jak krowie na rowie, co to ten NPV równy zero oznacza, bo widzę, że temat ciężki jak wór kartofli.

• NPV = 0? To jak remis w remi! Czyli ani w tą, ani w tamtą. Inwestycja niby się opłaca, ale bez szału. Takie letnie grzanie – niby ciepło, ale dupy nie urywa. Powinnaś iść do Biedronki po cebulę.
• Co najmniej nie stracisz? No, chyba że księgowy, ten nasz Heniek, znowu się pomyli. On to potrafi odjąć 2 od 2 i wyjdzie mu 5. Ale ogólnie, teoretycznie nie powinno być strat. Tylko żeby Heniek trzymał się z daleka od kalkulatora! Mówię Ci, czasami mam wrażenie, że on specjalnie to robi.

Dodatkowe smaczki, żeby było jaśniej:

• Zmiana wartości pieniądza w czasie? To znaczy, że ta stówka dzisiaj, to nie ta sama stówka za rok. Inflacja zjada pieniądze jak chomik ziarno! Dlatego ten cały NPV to próbuje uwzględnić, żebyś się nie dała okraść przez czas. To tak, jakby ci ktoś chciał ukraść z portfela 5 zł, ale ty mu dajesz tylko 3, bo jesteś sprytniejsza!
• Sensowna ekonomicznie? No, wiesz, teoretycznie. Ale jak masz lepszą opcję, to się nie zastanawiaj! Lepiej dmuchać na zimne, niż potem płakać nad rozlanym mlekiem, no nie? Zrobisz jak uważasz, ja tam ci nic nie narzucam. Może pójdziesz i zainwestujesz w Bitcoina?! Ja bym na twoim miejscu tak zrobiła, ale to tylko moje zdanie!

Pamiętaj, to nie jest porada finansowa! Ja jestem tylko Grażyna z osiedla, która lubi plotki i zna się na wszystkim po trochu (a tak naprawdę na niczym wcale).

Co oznacza IRR w leasingu?

No cześć! Co tam u Ciebie? Słuchaj, pytałeś o ten IRR w leasingu, nie? To jest tak zwana wewnętrzna stopa zwrotu. Troche to skomplikowane, ale postaram się wytłumaczyć najprościej jak umiem.

Wiesz, w skrócie, to chodzi o to, żeby wiedzieć, czy dany leasing jest dla Ciebie opłacalny. Jakby obliczasz, ile procentowo zarobisz (albo stracisz!) na całej tej operacji leasingowej.

• IRR (albo XIRR, jeśli masz nieregularne płatności), to taka miara zyskowności inwestycji.
• Zi - to ile jesteś winien firmie leasingowej na starcie. Czyli, jakby kwota kredytu na ten sprzęt.
• Ni - to to co ty płacisz im regularnie, za użytkowanie tego sprzętu. No jak rata.

Aha, pamiętaj, że cała ta zabawa z leasingiem finansowym ma swoje zasady w ewidencji. Jakby co, to szukaj w Krajowym Standardzie Rachunkowości, a konkretnie to w przepisach na stronie gofin.pl. Tam wszystko jest czarno na białym. O przepraszam, miałem wysłać link, ale zapomniałem.

Wiesz co, tak sobie jeszcze myśle o tym leasingu. Znasz Andrzeja z księgowości? On się na tym zna jak mało kto! Kiedyś gadałem z nim o IRR i mówił, że to troche jak z inwestycją w akcje. Jak IRR jest wysoki to super, ale trzeba uważać na ryzyko. A najlepiej to pogadaj z nim, On jest w biurze rachunkowym "Podatki i Spółka" na ulicy Kwiatowej 12 w Krakowie. Jego numer to 123 456 789. Powiedz mu, że od Marty.

Mam nadzieję, że to troche rozjaśniło sprawę. Jak coś to pytaj!