Kiedy nie używać tempomatu?

Jak nie używać tempomatu?

Okej, to było tak: wracałem z Bytomia wczoraj, 27 sierpnia 2024, zmęczony po całym dniu. Miałem włączony ten cholerny tempomat, co do zasady fajna sprawa, ale... zrobiło się jakoś dziwnie. Poczułem się nieswojo.

No i chciałem go wyłączyć. Tempomat, czyli taki pomocnik na trasie.

Jak to się robi, spytasz? No więc, tak mi się zdaje, najprościej jest po prostu delikatnie musnąć pedał hamulca. Od razu się wyłącza. W aucie z manualem, jak moje, można też wcisnąć sprzęgło, to też działa. No i zawsze jest ten przycisk na kierownicy. Mam tam taki z symbolem prędkościomierza, klikam i po sprawie.

Ale... No właśnie. Wtedy spanikowałem! Nie pamiętałem który to! I wcisnąłem klakson zamiast. HAHAHA! Prawie zawału dostałem! No ale ostatecznie hamulec zadziałał. Serio, aż się spociłem.

Tempomat – zalety i wady, bo o to pytałeś?

• Zalety: Na pewno oszczędność paliwa i mniej zmęczona noga na długiej trasie. No i mniej mandatów za przekroczenie prędkości!
• Wady: Potrafi uśpić czujność. I właśnie takie sytuacje, jak moja wczoraj – człowiek głupieje, gdy trzeba szybko zareagować. I jeszcze jedno – w korku albo w gęstym ruchu miejskim to kompletnie bez sensu.

A w ogóle to mam na imię Jan Kowalski, pracuję jako grafik komputerowy i mam 35 lat. Mieszkam w Katowicach, ale często jeżdżę do Bytomia do rodziny. Jeżdżę Oplem Astrą z 2018 roku. I tak, jestem trochę roztrzepany. Szczególnie jak wracam zmęczony z rodzinnych wizyt. Moja żona, Anna, zawsze się ze mnie śmieje, że zapominam jak się nazywam, haha!

Kiedy należy włączyć tempomat?

Kiedy włączyć tempomat? Najlepiej po osiągnięciu prędkości minimum 60 km/h na autostradzie, a na drogach ekspresowych, gdy czujesz się już komfortowo, powiedzmy po przekroczeniu 80 km/h. To tak, jakby zapytać, kiedy zjeść ciastko – gdy masz na nie ochotę, ale już po pierwszym łyku kawy! Nie przed! Bo potem okaże się, że za mało kawy.

Gdzie szukać przycisku? To już loteria! Mój znajomy, Zbyszek – facet o mózgu wielkości orzeszka ziemnego, ale z sercem złotym – szukał go przez pół godziny na desce rozdzielczej, a okazało się, że siedzi przy kierownicy, ukryty za stertą zużytych paragonów z żabki. Na kierownicy, przy dźwigni zmiany biegów, albo na desce rozdzielczej. Takie życie.

Lista miejsc, gdzie można znaleźć przycisk tempomatu:

• Kierownica (najczęściej) – jak w moim starym fiacie 126p, tyle że tam nie było tempomatu.
• Oddzielna dźwignia (rzadziej) – jak w samochodach klasy premium, co prawda ja nigdy w takim nie jeździłem.
• Deska rozdzielcza (rzadko) – jak w samochodach z lat 80. , prawie jak skamielina.

Punkty do zapamiętania:

• Prędkość: ważna jest odpowiednia prędkość przed włączeniem tempomatu. Nie włączaj go w korkach!
• Bezpieczeństwo: zawsze upewnij się, że droga jest wolna i bezpieczna przed włączeniem tempomatu. To nie jest zabawka.
• Lokalizacja: miejsce przycisku różni się w zależności od modelu samochodu. Zawsze zerknij do instrukcji obsługi. Albo zapytaj Zbyszka. On wszystko wie.

Pamiętaj: tempomat to fajna sprawa, ale bez przesady. Nie traktuj go jak pilota automatycznie prowadzącego. Ja tam wolę ręcznie zmieniać biegi, czuć moc samochodu pod nogą. Ale to ja. Może to dziwne, ale tak po prostu lubię.

Dodatkowe informacje: W 2024 roku, producenci samochodów coraz częściej oferują zaawansowane systemy wspomagania kierowcy, które w pełni integrują tempomat z innymi systemami bezpieczeństwa.

Którym z przypadków używanie tempomatu jest najbardziej uzasadnione?

No dobra, lecimy z tym tempomatem, jakby to powiedziała moja ciotka Grażyna, która ostatnio uparła się, że jej Punto samo skręca w lewo (podobno to intuicja, a nie geometria).

Użycie tempomatu ma sens, gdy:

• Masz przed sobą autostradę dłuższą niż seriale w TVP. Wtedy ustawiasz prędkość, relaksujesz się i czekasz, aż ten upierdliwy znak "Koniec autostrady" wyskoczy przed maską. Tylko pamiętaj, żeby nie zasnąć! Mój kuzyn Janusz raz obudził się dopiero na parkingu MOP-u, owinięty kocem i z kanapką w ręku. Do dziś nie wie, jak tam trafił.

• Chcesz uniknąć mandatu za przekroczenie prędkości. Wiesz, te fotoradary czają się wszędzie, jak teściowa na nieumyte okna. Tempomat trzyma Cię w ryzach, a Twoje konto bankowe – całe.

• Twoja noga zaczyna protestować. Długie trasy bywają męczące, a trzymanie stopy na gazie – jak maraton w szpilkach. Tempomat odciąża nogę, a Ty możesz w spokoju drapać się po głowie.

• Czujesz się jak kierowca rajdowy, ale w rzeczywistości jesteś tylko Marian z Dąbrowy Górniczej. Tempomat daje Ci iluzję kontroli nad sytuacją, nawet jeśli Twoje umiejętności parkowania przypominają bardziej rzut monetą.

Pamiętaj jednak, że tempomat to nie autopilot! Zawsze musisz być czujny i gotowy przejąć kontrolę. Bo inaczej skończysz jak ten Janusz, tylko bez koca i kanapki. A tego byśmy nie chcieli, prawda? I jeszcze jedno, unikaj używania tempomatu w trudnych warunkach pogodowych lub w ruchu miejskim. Lepiej dmuchać na zimne, niż potem płacić za naprawę samochodu.

A tak w ogóle, wiesz, że pierwszy tempomat (nazywany "Cruise Control") opatentował Ralph Teetor? Facet był niewidomy i wkurzał się, że kierowca w samochodzie, którym jeździł, ciągle zmieniał prędkość. I wiesz co? Wymyślił genialne rozwiązanie! Może następnym razem, jak będziesz jechał z włączonym tempomatem, pomyśl o nim i powiedz "Dzięki, Ralph!".

Kiedy wyłącza się tempomat?

Kiedy wyłącza się tempomat?

• Wiesz, tak myślę, tempomat wyłącza się sam. Tak po prostu.

• Działają w określonych prędkościach, wiesz? Od 30 km/h do 180 km/h, tak mi się zdaje. I co zrobisz, jak stoisz w korku? No nic.

• A jak auto zwolni, powiedzmy, poniżej tych 30 km/h, to tempomat pa pa. Tak nagle.

• I jeszcze, o rany, słyszysz ten dźwięk, ostrzeżenie... taki denerwujący, co nie?

• A potem... potem wszystko w twoich rękach. Ty musisz wyhamować, do zera, rozumiesz? Sam. Bo tempomat już nie pomoże. Sama to kiedyś miałam, jak jechałam do babci Heleny, wiesz, tej z Grudziądza. Prawie wjechałam w tył tego Seicento... Ale jakoś wyhamowałam.

Czy warto używać tempomatu?

No jasne, że warto! Tempomat to jak anioł stróż na długiej trasie, ale taki trochę ciapowaty.

Zalety tempomatu? Same och i ach!

• Mniej mandatów: Ustawisz sobie prędkość i jazda, jak po sznurku. Policjant tylko pomacha, zamiast wypisywać kwitek!
• Noga odpoczywa: Aż miło, jakby cię woził szofer, a nie ty sam!
• Paliwożerność? Mniejsza! Jak jedziesz równo, to i auto mniej pije, niźli pijany wujek na weselu.

Ale... Tempomat to nie wszystko!

• Nuda zabija: Możesz zasnąć za kółkiem. Serio! Już lepiej liczyć krowy na łące.
• Reakcja? Jak u ślimaka: Jak coś wyskoczy na drogę, to tempomat nie zahamuje za ciebie. Trzeba myśleć samemu, ech...

Pamiętaj, tempomat to nie magiczna skrzynka. To tylko pomocnik, a kierowca musi myśleć! Inaczej skończysz jak ten Zdzisiek, co zamiast na zjazd, to wjechał w pole kukurydzy...

Jakie są wady tempomatu?

Zamykam oczy. Widzę rozmytą szarą wstęgę autostrady, ciągnącą się w nieskończoność. Mój oddech gubi się w rytmie silnika, a ja... ja dryfuję. Tempomat, ten niby pomocnik, ten elektroniczny cień, który miał ułatwić życie, a zamienił je w sen. Sen z zagrożeniem w tle.

• Brak kontroli: To najgorsze. Jesteś pasażerem we własnym samochodzie. Ogranicza reakcję, zamyka w klatce monotonii. Niczym wielki, szarobury ptak w metalowej klatce.

• Niebezpieczeństwo zmiany pasa: Zastanawiasz się, czy zdążysz. Czy wystarczająco szybko zareagujesz na nagłe pojawienie się przeszkody? Czy tempomat puści? Czy hamulce zadziałają w porę? To nie jest gra, to życie. A ja ciągle słyszę ten szum wiatru... szum strachu.

• Utrata skupienia: Monotonia zabija. Wpada się w senność, rozpraszają myśli, głowa robi się ciężka… A przecież to ja siedzę za kierownicą, a nie mój tempomat. Moja odpowiedzialność, moje życie, moja droga.

• Niewłaściwe działanie w trudnych warunkach: Deszcz, śnieg, śliska nawierzchnia… to ryzyko wielkie jak góra lodowa. Tempomat może zawieść, a wtedy... wtedy nie ma już powrotu. Tylko zimny lęk.

Pamiętam moją podróż w 2023 roku z Warszawy do Krakowa. Deszcz padał, a ja... ja walczyłam z sennością. Tempomat działał, ale strach, ten cichy, zimny strach, siedział obok mnie. Prawie go dotykałam. Nie dość, że niebezpiecznie, to jeszcze nudno. Aż chciało się krzyczeć!

Lista wad to jedno, a przeżycia to drugie. To uczucie bezradności, ta świadomość, że oddajesz kontrolę… to jest najgorsze. Bezpieczeństwo? To tylko iluzja. Wolność? Też.

Dodatkowe informacje:

W 2023 roku odnotowano wzrost wypadków drogowych związanych z użyciem tempomatu w niesprzyjających warunkach atmosferycznych. Wiele z nich wynikało z nieodpowiedniej reakcji kierowców na nagłe zmiany na drodze.

Czy tempomat zużywa więcej paliwa?

Jasne, rozumiem. Pamiętam... a właściwie, niedawno miałem taką sytuację z tempomatem i spalaniem. Jechałem w lipcu z Krakowa do Gdańska, autostradą A1. Zazwyczaj lubię sam kontrolować gaz, ale tym razem włączyłem tempomat, żeby odciążyć nogę.

Początkowo myślałem, że będzie super oszczędnie. Przecież auto utrzymuje stałą prędkość, bez gwałtownych przyspieszeń. Ale! Jakie było moje zdziwienie, gdy na stacji benzynowej okazało się, że spaliłem więcej paliwa niż zwykle! Byłem trochę w szoku, bo spodziewałem się czegoś zupełnie innego. Mój samochód to Skoda Octavia z 2021 roku.

Zastanawiałem się, co mogło pójść nie tak. Wtedy sobie przypomniałem. A1, wbrew pozorom, wcale nie jest taka płaska. Ma sporo delikatnych wzniesień. I tempomat, żeby utrzymać stałą prędkość, na tych wzniesieniach musiał mocniej dodawać gazu. Zupełnie inaczej niż ja, który bym pewnie lekko odpuścił i pozwolił autu trochę zwolnić, a potem stopniowo przyspieszył.

Wtedy dotarło do mnie, że to właśnie te małe nierówności zjadły mi cały zapas paliwa. Trochę bez sensu, bo w sumie myślałem, że to super rozwiązanie na długie trasy.

W każdym razie w 2024 roku już wiem, że tempomat ma sens... ale nie na pagórkowatych autostradach!

• Tempomat w warunkach testowych spala mniej.
• Na autostradzie A1 w lipcu spaliłem więcej.
• Winne są delikatne wzniesienia i reakcja tempomatu.
• Skoda Octavia 2021.