Co pomaga na atak serca?

Co pomaga na atak serca? Aspiryna i defibrylator AED

Szybkie działanie i znajomość podstawowych zasad ratownictwa decydują o przeżyciu poszkodowanego. Dowiedz się, co pomaga na atak serca w pierwszych kluczowych minutach. Właściwa reakcja pozwala uniknąć tragicznych konsekwencji i chroni zdrowie chorego. Poznaj szczegółowe wytyczne medyczne, aby skutecznie nieść pomoc i zyskać cenny czas dla lekarzy.

Co pomaga na atak serca i jak natychmiast zareagować?

W przypadku podejrzenia nagłego problemu kardiologicznego najważniejsza jest natychmiastowa reakcja, ponieważ każda minuta decyduje o przeżyciu. Pamiętaj, że chorego powinno się ułożyć w wygodnej pozycja polsiedzaca zawal z nieznacznie uniesionym tułowiem, dbając o oparcie pleców o coś stabilnego.

Osobie z objawem zawału należy też zapewnić dopływ świeżego powietrza i zrobić wszystko, aby ułatwić mu oddychanie. Przytomnego pacjenta powinno się także nieustannie uspokajać.

Atak serca może być wywołany przez wiele różnych czynników i nie ma wystarczających informacji, aby postawić diagnozę bez specjalistycznych badań. Sposób postępowania zależy całkowicie od aktualnego stanu pacjenta, a objawy bywają mylące. Wokół pierwszej pomocy krąży mnóstwo mitów. Prawda jest jednak brutalna.

Bez szybkiego wezwania profesjonalnych służb medycznych pod numerem 112 lub 999 domowe sposoby na nic się nie zdadzą.

Większość zgonów z powodu zawału następuje w ciągu pierwszych kilkudziesięciu minut od wystąpienia bólu. Czas to mięsień sercowy. Szybka reakcja w tak zwanej złotej godzinie pozwala niekiedy nawet całkowicie uniknąć poważnych następstw zawału serca. Kiedyś sam znalazłem się w sytuacji, gdzie u bliskiej osoby podejrzewałem najgorsze.

Serce waliło mi jak szalone z paniki, ręce się trzęsły, a w głowie miałem pustkę. Dopiero głęboki oddech i skupienie się na wytycznych dyspozytora uratowały sytuację. ^[1]

Atak serca objawy pierwsza pomoc - jak rozpoznać zagrożenie?

Klasyczny ból za mostkiem ma charakter gniotący, piekący lub rozrywający i może promieniować do żuchwy lub lewej ręki. Co pomaga na atak serca w fazie rozpoznania? Przede wszystkim świadomość, że symptomy nie zawsze są książkowe.
U części pacjentów dominują duszności, nudności, poty, a nawet ból w nadbrzuszu przypominający silną zgagę.

Lekarze i ratownicy medyczni zwracają uwagę na kluczowy problem: kobiety oraz osoby chorujące na cukrzycę bardzo często przechodzą tak zwany niemy zawał. Szacuje się, że u diabetyków nawet w około trzydziestu procent przypadków zawałów ból w klatce piersiowej w ogóle nie występuje.^[2] Wynika to z uszkodzenia nerwów czuciowych przez przewlekłą hiperglikemię.

Pacjenci tacy zgłaszają jedynie nagłe, niewyjaśnione osłabienie, potliwość lub nagły spadek tolerancji wysiłku, co drastycznie opóźnia wezwanie pomocy.

Powszechne przekonanie mówi: zawał boli tak mocno, że nie da się go przegapić. To błąd. O ile u mężczyzn silny ucisk za mostkiem pojawia się bardzo często, o tyle u kobiet częściej występują nietypowe symptomy, takie jak ból pleców między łopatkami, zawroty głowy czy niewytłumaczalny lęk.

Ignorowanie tych subtelnych sygnałów sprawia, że kobiety trafiają na stół operacyjny średnio o kilkadziesiąt minut później niż mężczyźni.

Leki na zawał serca pierwsza pomoc i pozycja półsiedząca zawał

Po wezwaniu karetki i ułożeniu chorego w bezpiecznej pozycji można rozważyć podanie kwasu acetylosalicylowego. Warunkiem jest pełna przytomność pacjenta oraz brak uczulenia na ten konkretny lek.
Dawka powinna wynosić od stu pięćdziesięciu do trzystu miligramów czystej aspiryny, którą chory musi jak najszybciej pogryźć i przełknąć.

Rozgryzienie niepowlekanej tabletki aspiryny pozwala na jej ekspresowe wchłonięcie przez śluzówkę jamy ustnej i żołądka, co hamuje dalsze agregowanie płytek krwi w zablokowanej tętnicy wieńcowej. Badania kliniczne dowodzą, że samo wdrożenie kwasu acetylosalicylowego w pierwszych minutach zawału zmniejsza ryzyko zgonu o około dwadzieścia trzy procent.^[3] Nie należy jednak podawać żadnych innych leków kardiologicznych, na przykład nitrogliceryny, jeśli pacjent nie miał jej wcześniej przepisanej przez lekarza, gdyż może to doprowadzić do gwałtownego spadku ciśnienia tętniczego i omdlenia.

Pozycja półsiedząca zawał to absolutny fundament. Dlaczego? Siedzenie z lekko uniesionym tułowiem zmniejsza powrót żylny do serca, dzięki czemu jest ono mniej obciążone pracą i potrzebuje mniej tlenu.
Rozpięcie guzików koszuli, poluzowanie krawata czy paska ułatwia mechanikę oddychania. Otwórz szeroko okno. Świeże powietrze jest bezcenne.

Co zrobić jak ktoś ma zawał i straci przytomność?

Jeśli chory przestaje reagować na bodźce i nie oddycha prawidłowo, należy natychmiast rozpocząć resuscytację krążeniowo-oddechową. Regularny ucisk klatki piersiowej na głębokość około pięciu do sześciu centymetrów pozwala utrzymać minimalny przepływ krwi do mózgu.
W miejscach publicznych kluczowe staje się użycie automatycznego defibrylatora zewnętrznego.

Zastosowanie defibrylatora AED w ciągu pierwszych trzech do pięciu minut od momentu nagłego zatrzymania krążenia podnosi szanse na przeżycie poszkodowanego do nawet pięćdziesięciu lub siedemdziesięciu procent.^[4] Urządzenie to jest w pełni bezpieczne i wydaje jasne komendy głosowe w języku polskim.
Wyczuwa ono rytm serca i wyzwala impuls elektryczny tylko wtedy, gdy jest to bezwzględnie konieczne. Przełam strach.

Ludzie często boją się uciskać klatkę piersiową, bo obawiają się połamania żeber. Rozmawiałem kiedyś ze znajomym ratownikiem medycznym na ten temat i jego słowa zapadły mi w pamięć. Powiedział wprost: połamane żebra się zagoją, a zmarłego nie ożywisz.

Brak jakichkolwiek działań ze strony świadków zdarzenia to najgorszy możliwy scenariusz. Każda sekunda bez uciskania zmniejsza szanse na przeżycie o dziesięć procent.

Liczba dostępnych urządzeń AED w polskich miastach systematycznie rośnie. Znajdziesz je na stacjach metra, w urzędach, galeriach handlowych czy na dworcach.
Jeśli jesteś sam, nie zostawiaj chorego, by szukać sprzętu. Jeśli masz kogoś do pomocy, wydaj jasne polecenie: ty przynieś defibrylator, a ja uciskam.

Czego bezwzględnie nie robić podczas ataku serca?

Największym błędem, jaki można popełnić w trakcie zawału, jest podjęcie próby samodzielnej jazdy samochodem do szpitala. Ryzyko nagłej utraty przytomności za kierownicą jest ogromne i zagraża nie tylko pacjentowi, ale i innym uczestnikom ruchu.
Zawsze czekaj na zespół ratownictwa medycznego.

Próba samodzielnego dotarcia na szpitalny oddział ratunkowy własnym autem dramatycznie zwiększa ryzyko zgonu, gdyż w razie nagłego zatrzymania krążenia w pojeździe nikt nie podejmie natychmiastowej reanimacji. Karetka pogotowia to tak naprawdę mobilna sala reanimacyjna.

Ratownicy dysponują sprzętem do intubacji, defibrylacji oraz lekami, które mogą podać dożylnie już w drodze do szpitala, co skraca czas do udrożnienia zamkniętego naczynia wieńcowego. Zespół ratownictwa medycznego transportuje pacjenta bezpośrednio do pracowni hemodynamicznej, omijając kolejki w szpitalnej izbie przyjęć.

Kolejny groźny błąd to zmuszanie chorego do wysiłku fizycznego, na przykład wchodzenia po schodach czy chodzenia po pokoju. Każdy krok to dodatkowa praca dla niedotlenionego mięśnia sercowego, która przyspiesza jego nieodwracalne obumieranie.

Pacjent musi bezwzględnie leżeć lub siedzieć. Nie pozwól mu wstać, nawet jeśli twierdzi, że czuje się już odrobinę lepiej. To złudne uczucie, które potrafi minąć po kilku sekundach.

Porównanie działań ratunkowych w pierwszej pomocy kardiologicznej

Pozycja półsiedząca i odpoczynek

Tak, po upewnieniu się o braku przeciwwskazań i wcześniejszym zgryzieniu

Chory jest w pełni przytomny, reaguje na bodźce, oddycha samodzielnie

Zmniejszenie obciążenia pracy serca i ułatwienie mechaniki oddychania

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa (RKO)

Absolutnie nie, ryzyko zadławienia i brak możliwości połykania

Chory jest nieprzytomny i nie oddycha lub oddycha nieprawidłowo

Mechaniczne podtrzymanie krążenia krwi i dotlenienia mózgu

Użycie defibrylatora AED

Niemożliwe, priorytetem jest natychmiastowe naklejenie elektrod

Brak przytomności i prawidłowego oddechu u poszkodowanego

Przywrócenie prawidłowej akcji serca poprzez impuls elektryczny

Hala targowa w Gdańsku: Szybka reakcja świadków

Pan Jan, pięćdziesięciopięcioletni mieszkaniec Gdańska, nagle poczuł silne pieczenie za mostkiem podczas sobotnich zakupów. Początkowo zignorował ból, myśląc, że to jedynie silna zgaga po ciężkim śniadaniu, jednak po kilku minutach na jego czole pojawił się zimny pot, a ból zaczął promieniować do lewego barku.

Pierwsza próba pomocy podjęta przez przechodnia polegała na podaniu panu Janowi butelki zimnej wody i zmuszeniu go do spaceru na świeże powietrze. To był błąd, ponieważ dodatkowy wysiłek fizyczny spowodował, że chory osunął się na ziemię i stracił przytomność z powodu niedotlenienia mięśnia sercowego.

Wtedy do akcji wkroczyła pani Maria, ekspedientka z pobliskiego stoiska, która niedawno przeszła kurs pierwszej pomocy. Natychmiast poleciła wezwać pogotowie, a sama pobiegła po automatyczny defibrylator zewnętrzny AED, który znajdował się przy wejściu do hali targowej.

Dzięki szybkiemu naklejeniu elektrod i wyzwoleniu jednego impulsu elektrycznego przed przybyciem karetki, akcja serca pana Jana została przywrócona. Pacjent trafił do szpitala, gdzie lekarze potwierdzili, że użycie AED w ciągu pierwszych trzech minut uratowało mu życie.

Niniejsze informacje mają charakter wyłącznie edukacyjny i nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Stan zdrowia każdego pacjenta jest inny. Zawsze skonsultuj się z lekarzem lub powołanymi służbami ratowniczymi przed podjęciem decyzji o leczeniu lub podaniu leków. W przypadku wystąpienia ostrych objawów natychmiast zadzwoń pod numer alarmowy 112 lub 999.