Jak kiedyś nazywał się Gdynia?

Jak kiedyś nazywała się Gdynia? Dawne nazwy

Historia tej nadmorskiej miejscowości skrywa dawne nazwy z czasów średniowiecza oraz okresu okupacji. Poznaj fascynujące dzieje tego portowego miasta i dowiedz się, jakie obcojęzyczne określenia nosiło ono w przeszłości, zanim jak kiedyś nazywała się gdynia stało się nowoczesnym polskim ośrodkiem.

Jak kiedyś nazywała się Gdynia?

Gdynia zachowała swoją główną nazwę przez stulecia, jednak w trakcie swojej historii przeszła przez momenty drastycznych zmian administracyjnych oraz okupacyjnych. Nazwa miejscowości pojawia się w źródłach historycznych już od XIII wieku, natomiast w okresie II wojny światowej miasto nosiło zupełnie inną, narzuconą siłą nazwę niemiecką.

Średniowieczne korzenie i nazwa Gdinam

Pierwsze pisemne wzmianki o osadzie pochodzą z 1253 roku, gdzie miejscowość figurowała pod łacińską nazwą Gdinam. Przez setki lat Gdynia nie była prężnym ośrodkiem miejskim, lecz cichą, niewielką kaszubską wsią rybacko-rolniczą. Mieszkańcy żyli z połowu ryb oraz uprawy ziemi, posługując się lokalną gwarą i kultywując tradycyjne rzemiosło. Słowo Gdynia wywodzi się bezpośrednio z kaszubskich korzeni językowych, nawiązując do ukształtowania terenu oraz bliskości morza.

Okres okupacji i nazwa Gotenhafen

Jedynym historycznym momentem, kiedy Gdynia oficjalnie utraciła swoją pierwotną nazwę na rzecz obcej formy, był wybuch II wojny światowej. W 1939 roku hitlerowskie władze okupacyjne przemianowały miasto na Gotenhafen, co w tłumaczeniu oznacza Port Gotów. Okupanci chcieli w ten sposób zatrzeć polski ślad tego miejsca i przekształcić nowoczesny port w strategiczną bazę marynarki wojennej III Rzeszy. Po zakończeniu wojny i wyzwoleniu miasta w 1945 roku natychmiast przywrócono historyczną nazwę.

Od kaszubskiej wsi do nowoczesnego portu

Przemiana Gdyni z sennej wsi rybackiej w wielkie miasto portowe to jeden z najbardziej fascynujących procesów urbanistycznych XX wieku. Decyzja o budowie portu w latach 20. XX wieku zapadła ze względu na ograniczenia polityczne i gospodarcze w Wolnym Mieście Gdańsku. Budowa okna na świat dla odrodzonej Polski przyciągnęła tysiące inżynierów, robotników oraz rybaków z całego kraju, którzy stworzyli unikalną społeczność nowej metropolii.

Porozumienie nazewnicze Gdyni na przestrzeni dziejów

Okres średniowieczny i nowożytny

• Łacina, język polski oraz lokalna mowa kaszubska

• Gdinam (wzmianka z 1253 roku) oraz Gdynia

• Niewielka wieś rybacko-rolnicza o charakterze kaszubskim

Okres II wojny światowej

• Język niemiecki narzucony przez władze okupacyjne

• Gotenhafen (Port Gotów)

• Okupowany port strategiczny i baza marynarki wojennej

Odkrywanie historii Gdyni przez młodego pasjonata

Bartek, student historii z Gdańska, przez długi czas myślał, że Gdynia została założona całkowicie od zera w okresie międzywojennym i nie posiada żadnej starszej historii ani dawnych korzeni.

Kiedy natrafił na dokumenty z XIII wieku wspominające osadę Gdinam, bardzo się zdziwił i postanowił zgłębić temat kaszubskiej przeszłości tego regionu.

Przez kilka tygodni analizował stare mapy, rozmawiał z regionalnymi przewodnikami i odkrył, że dzisiejsze śródmieście wyrosło na gruntach dawnych gospodarstw rybackich.

Dzięki temu Bartek zrozumiał, że Gdynia to nie tylko modernistyczna architektura lat 30., ale też wielowiekowa tradycja rybacka, którą warto popularyzować.