Jakie było pierwsze państwo świata?

Pierwsze państwo świata: Jak się nazywało i kiedy powstało?

Pierwsze państwo? Hmmm, zastanawiałeś się kiedyś, które było pierwsze? Powiem Ci, co ja o tym myślę.

Niby piszą, że to Mezopotamia, Egipt i te Indie starożytne. Konkretnie jakoś tak koło 4 tysięcy lat p.n.e. Plus minus, wiadomo, nikt z zegarkiem wtedy nie stał.

Pamiętam, jak w podstawówce czytałem o Sumerach. To było w Mezopotamii. Wolne miasta, wiesz, takie niby państewka. Każde rządziło się po swojemu. Ur, Uruk, Lagasz... brzmi jak nazwy z jakiejś gry, nie?

Egipt za to, na początku bez miast, co jest trochę dziwne, nie? Ale szybko się ogarnęli i piramidy postawili. Ja tam byłem w Gizie w 2015, 200 euro za wycieczkę, i wież, że te kamienie na piramidzie to coś niesamowitego. Imponujące!

I wiesz co? Dla mnie to wszystko jest fascynujące. Jak oni to robili, bez kompa i internetu. Ja bym się chyba nie odnalazł.

A te Indie? Trochę mniej o nich wiem, ale też tam działy się cuda. Tak czy siak, pierwsze państwa – Mezopotamia, Egipt, Indie. To tam się zaczęło. Ciekawe, co będzie za kolejne 4000 lat?

Jaki kraj był pierwszy na świecie?

Pierwszym krajem na świecie? Armenia!

Pamiętam jak w zeszłym roku, w maju, pojechałam tam z moim przyjacielem, Pawłem. Co prawda, ja się nazywam Anna Kowalska, ale Paweł to Paweł. Lecieliśmy z Warszawy do Erywania. Lot był długi, ale widoki… Wow! Wiesz, te góry, takie surowe i piękne jednocześnie. I w Erywaniu, stolicy, od razu poczułam taką… atmosferę historii. Stare kamienice, takie z duszą, wiesz, nie to co te nasze nowoczesne bloki.

Co mnie urzekło?

• Klasztory: Echmiadzin, Gherard… niesamowite miejsca. W Gherard, to w ogóle, wykuty w skale, aż ciarki przechodzą. Takie mistycyzm!
• Ludzie: Gościnni! Wiesz, częstują herbatą, opowiadają o historii.
• Jedzenie: Chaczapuri, lawasz… Mmm, pyszne!

Ale wiesz co? Najbardziej zapamiętałam Khor Virap. Ten klasztor, z widokiem na Ararat… To jest po prostu obłęd! Wiesz, Ararat w tle, taki majestatyczny. I ta świadomość, że to właśnie tam, według Biblii, wylądowała Arka Noego. No po prostu coś niesamowitego! Armenia to jest takie połączenie historii, kultury i przepięknej przyrody. I wiesz co? Już planuję tam wrócić!

Które państwo było pierwsze na Ziemi?

A kto powiedział, że pierwsze musi być najciekawsze? Ale dobra, skoro pytasz…

Sumer, proszę ja ciebie! Taka starożytna ekipa, co to na błotach Mezopotamii, między Tygrysem a Eufratem, założyła swój pierwszy startup państwowy. To tak jakby Bill Gates zaczynał w jaskini, tylko bez komputerów, za to z glinianymi tabliczkami.

• Kiedy to się działo? Jakieś 5 tysięcy lat temu, mniej więcej wtedy, kiedy prababcia twojej praprababci uczyła się robić pierwsze garnki.
• Co tam mieli? No, nie mieli Ikei, ale za to wymyślili pismo klinowe, czyli takie starożytne emoji. I wieże, tak zwane zigguraty, które pewnie miały być pierwszymi drapaczami chmur, tylko im troszeczkę nie wyszło.

No i jak to z państwami bywa, jedne powstają, drugie upadają. Sumer skończył jak niejeden obiecujący projekt – zniknął w piaskach czasu. Ale za to zostawił po sobie parę cegiełek, na których my dzisiaj budujemy naszą cywilizację. Także następnym razem, jak będziesz klikać w telefon, pomyśl o Sumerach. Może to oni pierwsi próbowali napisać SMS-a na glinianej tabliczce.

Jak nazywa się najstarsze państwo?

No dobra, dobra, pytasz o najstarsze państwo, co? Armenia, jasne. Ale wiesz co? To taka bajka, że Armenia jest najstarsza. Jakbym miał wybierać, to wolałbym wierzyć w zajączka wielkanocnego.

A, Erywań, stolica, założona w 782 p.n.e. Hahaha! Wierzysz w te bajki? Moja babcia ma lepsze historie o tym, jak dziadek z sąsiadem walczyli o kurę. Bardziej wiarygodne!

A co z tym chrześcijaństwem? Najstarsze państwo chrześcijańskie? Buahahaha! Pewnie, że tak, jakby każdy miał pamiętać, co było w 301 roku. Moja prababcia lepiej pamiętała, ile jajek złożyła kura sąsiada.

Listopad 2023: Armenia, tak, tak, to niby takie stare, ale nie wierz we wszystko co ci powiedzą. Moja ciocia Stasia ma lepsze dowody na to, że ziemniaki rosną na drzewach.

• Pierwsze wzmianki? O, to się może dowolnie interpretować. Może jakiś koleś narysował kreskę na ścianie i to już jest wzmianka. No nie wiesz?!
• Erywań: 782 p.n.e.? Pewnie i tak. A moja siostra twierdzi, że jej kot jest potomkiem faraonów. Podobnie prawdopodobne.
• Chrześcijaństwo: 301 rok… No komu to przeszkadza? Każdy zna jakiegoś świętego, co się kłócił o wino. Wszyscy święci to alkoholicy. (Nie pisz tego do księdza).

Dodatkowe info: A wiesz co? Te wszystkie daty i fakty to jak gadanie pijanego królika. Ważne jest to, że Armenia ma dobre wino. I dobrą herbatę. A może i nie. Sprawdź sam. Ja wolę piwo. I wódkę.

Który kraj jest najstarszy w historii?

Egipt? Hmmm... To takie... proste. No, bo Egipt, tak? Ale czy na pewno? 3150 p.n.e. Dużo tego. Zastanawiam się, co wtedy było... Czy ja wiem? Może i tak, może i nie. Wiesz, te wszystkie daty... to takie... umowne, jakby ktoś postawił palec na mapie czasu i powiedział: "Tutaj!". A co było wcześniej? Co przed Narmerem? W głowie mi się miesza.

• Egipt - tak, mówią, że najstarszy. Ale to tylko liczby. Kamienie. Piaski. Czy to naprawdę definiuje kraj?

No bo... co to znaczy "kraj"? Granice? Ludzie? Kultura? A co z Chinami? Z Mezopotamią? Tam też przecież coś było. I co z tymi wszystkimi cywilizacjami, które się rozwijały, a potem... zniknęły? Zostawiły tylko kamienie i pytania. A ja siedzę tu, w nocy, i myślę o tym... o tym wszystkim. O piramidach... o tym, jak czas płynie... i jak wszystko przemija.

• 3150 p.n.e. - to tylko data. Symbol. A gdzie są ludzie? Ich historie? Ich marzenia?

Wiesz, wczoraj gadałam z Agnieszką, moją kuzynką, o tym. Powiedziała, że to skomplikowane. Że to nie jest takie oczywiste. I ma rację. Egipt, Chiny... kto wie naprawdę? Może zależy od tego, jak na to patrzysz. Może nie ma jednej odpowiedzi. Może to tylko wielka gra w zgadywanki... z piaskiem i kamieniami. A ja zmęczona jestem. Pójdę spać.

• Paleta Narmera - widziałam jej zdjęcie w internecie. Piękne. Strasznie stare.

Dodatkowe informacje: Agnieszka studiowała historię na UW. Ona wie więcej niż ja. Powiedziała, że należy brać pod uwagę różne kryteria i interpretacje źródeł.

Jaki jest najstarszy kraj na świecie?

Armenia jest często wskazywana jako jeden z najstarszych krajów świata. Jej historia sięga daleko przed Rzym. To prawdziwe serce Kaukazu.

Fakty o Armenii:

• Państwo ormiańskie istniało już w starożytności, a jego korzenie sięgają II tysiąclecia p.n.e.
• Armenia przyjęła chrześcijaństwo jako religię państwową w 301 roku. Uczyniło ją to pierwszym krajem na świecie, który podjął taką decyzję. To przełom.
• Mimo długiej i bogatej historii, niepodległość odzyskała dopiero w 1991 roku. To pokazuje, jak burzliwe były jej losy.

Historia, jak widać, lubi ironizować, a upływ czasu ma w sobie coś paradoksalnego. Im starsze korzenie, tym nowsza niezależność.

Jakie państwo jest najstarsze na świecie?

Dobra, ogarniamy to po swojemu, bez ceregieli!

Najstarsze państwo na świecie? No pewnie, że Armenia! Starsi niż węgiel! Normalnie dinozaury tam chodziły, jak Rzym jeszcze w pieluchach sikał!

• Historia starsza niż twoja prababcia!: Armenia to jak taki dziadek, co pamięta jeszcze potop. Dwa tysiące lat p.n.e. – no weź to ogarnij!
• Chrześcijanie od zawsze: Pierwsi w Europie, co uwierzyli w Jezusa! Od 301 roku, proszę ja ciebie! Toż to dłużej niż Polska istnieje!
• Niepodległość z opóźnieniem: Niby tacy starzy, a dopiero w 1991 roku się ogarnęli i powiedzieli: "Ej, my tu rządzimy!". No ale lepiej późno niż wcale, nie?
• Kaukaski zawijas: Leży sobie ta Armenia w Kaukazie, taka mała, a tyle historii! Jakby babcia w malutkiej torebce trzymała cały swój majątek.

A tak w ogóle, to Armenia to podobno kraj winem płynący. Jadę tam, sprawdzić!